I SA/Łd 254/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości I. S. – Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 lutego 2022 r. nr SKO.4140.312.2021 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Łd 254/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 18 lutego 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania A. P. - Syndyka Masy Upadłości (dalej: skarżąca) upadłej I. S. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 25 sierpnia 2021 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2020 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że decyzją z dnia 25 sierpnia 2021r. Prezydent Miasta Łodzi określił I. S. wysokość zobowiązanie podatkowego w podatku od środków transportowych za 2020 r. w kwocie 4 480, 00 zł. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 30 sierpnia 2021 r. Organ wyjaśnił dalej, że w dniu 15 września 2021 r. skarżąca reprezentowana przez adw. A. R., za pośrednictwem organu I instancji, złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi odwołanie z dnia 13 września 2021 r. Pismem z dnia 21 stycznia 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wezwało organ I instancji do udzielnie informacji, czy odwołanie wpłynęło pocztą czy też zostało złożone osobiście. W dniu 7 lutego 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi wpłynęła odpowiedź organu I instancji, z której wynika, że odwołanie od decyzji z dnia 25 sierpnia 2021r. złożono osobiście w kancelarii urzędu w dniu 15 września 2021 r. Mając na uwadze powyższe SKO w Łodzi, powołując się na art 228 § 1 pkt 2 art. 223 § 2 pkt 1 o.p ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2021 roku poz. 1540 z późn. zm.- dalej O.p.) stwierdziło, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Podkreślono, że termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 13 września 2021 r. natomiast odwołanie wniesiono w dniu 15 września 2021 r., a więc nie zachowując terminu do jego wniesienia. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lutego 2022 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na wynik sprawy: 1) art. 223 §2 ust. 1 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że odwołanie zostało wniesione przez stronę z uchybieniem 14 - dniowego terminu na jego złożenie licząc od dnia doręczenia, w sytuacji w której zostało złożone z zachowaniem tegoż terminu; 2) art. 228 §1 ust. 2 O.p. poprzez jego niezasadne zastosowanie i stwierdzenie, że skarżąca złożyła odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia, w sytuacji, w której termin 14 - dniowy został przez skarżącą dotrzymany odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej; 3) art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezasadne niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, iż skarżąca nadała odwołanie w dniu 13 września 2021 r. w polskiej placówce pocztowej; 4) art. 4, 7 i 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania organów administracji publicznej. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosowanie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Sposób obliczania terminów określonych w dniach przewidziany jest w przepisie art. 12 § 1 O.p., który stanowi, że początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jednocześnie, na podstawie przepisu art. 12 § 6 pkt 2 ww. ustawy, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporna data doręczenia skarżącej decyzji organu podatkowego I instancji z dnia 25 sierpnia 2021 r. w przedmiocie środków transportowych za 2020 r. czyli dzień 30 sierpnia 2021 r. Jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy ostatnim dniem wniesienia odwołania od tej decyzji był dzień 13 września 2021 r. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zatem kwestia ustalenia rzeczywistej daty złożenia odwołania. Strona twierdzi bowiem, że nadała odwołanie w urzędzie pocztowym w dnia 13 sierpnia 2021 r. natomiast organ odwoławczy wskazuje, że nadanie zostało złożone osobiście w organie I instancji w dniu 15 sierpnia 2021 r. Przede wszystkim wskazać należy, że organ odwoławczy wiedzę o dacie złożenia odwołania czerpie z wyjaśnień zwartych w piśmie Urzędu Miasta Łodzi z dnia 3 lutego 2022, z treści którego wynika, ze odwołanie zostało złożone osobiście przez pełnomocnika strony kancelarii urzędu w dniu 15 września 2021 r. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że z lektury całokształtu akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż niezależnie od tego, czy pismo zostało wniesione listownie czy też zostało złożone osobiście, kancelaria (biuro podawcze) Urzędu Miasta Łodzi (Departament Organizacji Urzędu i Obsługi Mieszkańców), poświadczając złożenie takiego pisma stosowną pieczęcią (prezentatą), wskazuje tylko datę wpłynięcia pisma do kancelarii. Z powyższego nie można jednak wywieść czy pismo zostało złożone osobiście, czy też listownie. Fakt braku możliwości powzięcia z prezentaty kancelarii Urzędu Miasta Łodzi informacji o tym, czy korespondencja była wniesiona osobiście, czy też nadana w danym dniu przy użyciu operatora pocztowego był przyczyną skierowania zapytania organu odwoławczego do organu I instancji w tym zakresie. W konsekwencji udzielonej odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi oparło rozstrzygnięcie w zakresie zachowania terminu do wniesienia odwołania jednie na tych wyjaśnieniach. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się kserokopia dowodu nadania przez pełnomocnika skarżącej na adres Urzędu Miasta Łodzi korespondencji (o numerze nadawczym nr [...]) w dniu 13 sierpnia 2021 r. Z elektronicznego systemu monitoringu Poczty Polskiej wynika, że korespondencja nadana w dniu 13 sierpnia 2021 r. została doręczona adresatowi w dniu 15 sierpnia 2021 r. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że kluczowa do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność - tj. data wniesienia odwołania - nie została wyjaśniona. Za jako daleko niewystarczające należy uznać twierdzenia organu odwoławczego w tym zakresie (zwarte w odpowiedzi na skargę), zgodnie z którymi z potwierdzenia nadania przesyłki poleconej niewątpliwie wynika data jej nadania, nie sposób jednak – w ocenie organu - wywieść czy przedmiotem przesyłki było odwołanie. Zdaniem Sądu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie: "co było przedmiotem korespondencji o numerze nadawczym [...]?" jest kluczowe do oceny, czy odwołanie w niniejszej sprawie zostało wniesione w terminie. Tym samym, w ocenie Sądu, przywołany w sprawie przez organ przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stanowiący, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu 14 dni, został przedwcześnie zastosowany w sprawie, gdyż organ nie wyjaśnił sprawy w jej całokształcie i uprzednio nie odniósł się do zasadniczej kwestii w sprawie. Pochodząc do zarzutów skargi koncentrujących sią wokół naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, z zastrzeżeniem art. 57a, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach badanej sprawy sąd zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnić wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia. Istotność powyższej uwagi ma znaczenie w świetle faktu, że strona w treści skargi wskazała m. in. na zarzuty naruszanie przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego nie mających zastosowania w niniejszej sprawie. Oceniając prawidłowość działań organu w sprawie - niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze - nie można zapominać, że to organ jest gospodarzem postępowania administracyjnego, odpowiedzialnym za jego prowadzenie z poszanowaniem zasad ogólnych, zawartych w art. 120-129 O.p.. Ze specyfiką postępowania podatkowego wiąże się nierównowaga pozycji stron. Organ z racji władztwa administracyjnego jest podmiotem dominującym i ostatecznie decydującym o przebiegu postępowania. Z taką jego rolą i pozycją wiąże się jednak, w ocenie sądu, szczególna powinność organu do czuwania również nad zabezpieczeniem praw procesowych strony oraz prowadzenia postępowania z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu stron postępowania. W tych okolicznościach wydanie zaskarżonego postanowienia należy ocenić jako co najmniej przedwczesne i dokonane z naruszeniem przywołanych zasad ogólnych postępowania podatkowego (art. 120, art. 121 § 2 i art. 121 § 1 O.p.). Zdaniem Sądu, dopuszczając się wskazanych uchybień i zaniedbań (art. 120, art. 121 § 2 i art. 121 § 1 O.p. i organ naruszył także zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), w świetle której, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W tej sytuacji, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ wyjaśni, czy odwołanie z 13 sierpnia 2021 r. było przedmiotem przesyłki poleconej nadanej przez pełnomocnika skarżącej w dniu 13 sierpnia 2021 r. i dopiero po ustaleniu tej okoliczności oceni stan faktyczny sprawy w świetle możliwości zastosowania art. 228 § 1 pkt 2 O.p. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200 p.p.s.a. lp