I SA/Łd 258/15
PostanowienieWSA w Łodzi2016-04-07
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną, która wcześniej otrzymała odmowę przyznania takiego prawa, może zostać uwzględniony bez wykazania zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną, która wcześniej otrzymała prawomocne postanowienie o odmowie przyznania takiego prawa, może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania zmiany okoliczności sprawy, zgodnie z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie tych samych oświadczeń majątkowych, które stanowiły podstawę poprzedniej odmowy, nie uzasadnia zmiany rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy spółka mimo braku działalności gospodarczej wykazała zdolność do zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie VAT. Wobec wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniej, postanowieniem z dnia 20 maja 2015 roku, WSA odmówił spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez NSA. Nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał oświadczenia, które okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej spółki, a następnie złożone dodatkowe dokumenty nie wykazały zmiany okoliczności sprawy w stosunku do tych, które stanowiły podstawę poprzedniej odmowy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. – prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 kwietnia 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres: styczeń, marzec-kwiecień, czerwiec-wrzesień, listopad-grudzień 2009 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres: styczeń, marzec-kwiecień, czerwiec-wrzesień, listopad-grudzień 2009 roku.
Wobec treści wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 1.000 zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W złożonym na wezwanie Przewodniczącego Wydziału urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 roku, a od dnia 1 stycznia 2015 roku zawieszono działalność Spółki na okres dwóch lat. Jednocześnie skarżąca określiła wysokość jej kapitału zakładowego i wartość środków trwałych na kwotę "0" zł. Natomiast jej zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 50,24 zł. Ponadto dodała, że nie posiada rachunków bankowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 16 marca 2016 roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez Spółkę aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat, informacji dotyczącej jej sytuacji majątkowej za 2015 rok, przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej oraz wskazania kwoty i źródła środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki (np. w postaci kosztów ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie) - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w drodze pisma z dnia 29 marca 2016 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.
Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony przez skarżącą w postępowaniu w niniejszej sprawie. Uwagę zwraca przy tym fakt, że prawomocnym postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 roku, sygn. akt I FZ 249/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2015 roku, sygn. akt I SA/Łd 258/15, o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając za słuszne i zasługujące na aprobatę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, iż skarżąca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w
art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2015 roku o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia, a tym samym przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z jej żądaniem, daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym kontekście wskazuje, że oświadczenia te stanowią dosłowne powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wcześniejszym wniosku skarżącej z dnia 9 marca 2015 roku i żadnej mierze nie dowodzą, wbrew oczekiwaniom skarżącej, faktu pogorszenia jej sytuacji majątkowej. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, że skarżąca Spółka nadal nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie z nadesłanego ponownie rachunku zysków i strat oraz bilansu w ostatnim roku obrotowym (2014 roku) wynika, że wysokość jej kapitału własnego na koniec 2014 roku wyniosła 929.380,88 zł, a kapitał rezerwowy stanowił kwotę 494.256,56 zł. Wartość aktywów Spółki nie uległa zmianie i wynosi
802.285,85 zł. Spółka nie posiada środków trwałych i, jak podaje, także rachunku bankowego. Ponadto z nadesłanego rachunku zysków i strat oraz bilansu za 2014 rok wynika, że Spółka odnotowała zysk w kwocie 50,24 zł, gromadząc przy tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 1.749,41 zł.
Mając na uwadze powyższe, należało uznać zatem, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wraz z ponownie nadesłanym rachunkiem zysków i strat oraz bilansem za 2014 rok nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w drodze postanowienia z dnia 20 maja 2015 roku. Podkreślić przy tym należy, że mimo braku stosownych środków i nieprowadzenia działalności gospodarczej od 2012 roku, skarżąca zdołała zgromadzić środki na uiszczenie kosztów sądowych w sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł i opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło