I SA/Łd 258/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres: styczeń, marzec, kwiecień, czerwiec-wrzesień, listopad i grudzień 2009 r. p o s t a n a w i a: odmówić Spółce A. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka A. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, marzec, kwiecień, od czerwca do września oraz listopad i grudzień 2009 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W nadesłanym na wezwanie sądu formularzu PPPr spółka podniosła, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego ponieważ od 2012 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, a od stycznia 2015 r. jej działalność została zawieszona na okres dwóch lat. Skarżąca wskazała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi "zero złotych", podobnie jak wartość środków trwałych (karty 33-35 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2015 r. starszy referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na skutek sprzeciwu, ponownie rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy i odmówił jej przyznania (karty 60-64). Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r. oddalił zażalenie (karty 77-79). Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na wskazaną na wstępie decyzję. Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 1.000 zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (karty 188-189). W złożonym na urzędowym formularzu (PPPr) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 r., a od dnia 1 stycznia 2015 r. zawieszono działalność Spółki na okres dwóch lat. Jednocześnie skarżąca określiła wysokość jej kapitału zakładowego i wartość środków trwałych na kwotę "0" zł. Natomiast jej zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 50,24 zł. Ponadto dodała, że nie posiada rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym zarzuciła naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, a strona może wnieść opłatę od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł. Strona skarżąca podniosła, że w roku 2014 uzyskała dochód nieprzekraczający 2.000 zł i wydatkowała już 2.000 zł tytułem opłaty od skargi oraz 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej. Zdaniem strony skarżącej w sytuacji gdy, wobec odmowy zwolnienia z kosztów sądowych spółka wydatkowała środki finansowe po dniu 20 maja 2015 r., to nastąpiła zmiana, tj. pogorszenie sytuacji finansowej spółki w związku ze zmniejszeniem jej aktywów i stałym wzrostem pasywów. W konsekwencji spółka wniosła, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. o zmianę zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Odnosząc się w pierwszej kolejności do żądania zmiany postanowienia referendarza sądowego, sąd wyjaśnia, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., który nie przewidywał zmiany postanowienia referendarza sądowego przez sąd. Z art. 1 pkt 73 w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) wynika, że art. 260 w brzmieniu przewidzianym przez ustawę nowelizującą ma zastosowanie do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie nowelizacji, tj. po 15 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane w dniu 29 stycznia 2015 r. (data nadania skargi – karta 17). W konsekwencji w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 P.p.s.a. w następującym brzmieniu: W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Po przeanalizowaniu wniosku spółki z dnia 8 marca 2016 r., sąd doszedł do przekonania, że ów wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazano wcześniej aktualnie rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest drugim wnioskiem złożonym przez spółkę w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I FZ 249/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej spółki na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 258/15, o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 P.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia, a tym samym przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z jej żądaniem, przewiduje art. 165 P.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym kontekście wskazuje, że oświadczenia te stanowią dosłowne powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wcześniejszym wniosku skarżącej z dnia 19 marca 2015 r. i żadnej mierze nie dowodzą, wbrew oczekiwaniom skarżącej, faktu pogorszenia jej sytuacji majątkowej. Z obu wniosków wynika, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od 2012 r. Z dniem 1 stycznia 2015 r. spółka zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej na okres dwóch lat. Według oświadczeń zawartych we wniosku spółka nie posiada kapitału zakładowego ani środków trwałych. W roku 2014 r. osiągnęła zysk w wysokości 50,24 zł. W kasie i na rachunkach bankowych spółka zgromadziła 1.749 zł. Mając na uwadze powyższe, należało uznać zatem, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wraz z ponownie nadesłanym rachunkiem zysków i strat oraz bilansem za 2014 rok nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w drodze postanowienia z dnia 20 maja 2015 roku. Sąd nie podzielił argumentów spółki, która podniosła, że nową okolicznością w stosunku do poprzedniego wniosku, jest poniesienie wydatków na uiszczenie wpisu od skargi (2.000 zł) i opłaty kancelaryjnej (100 zł). Zastawiając te wydatki z dochodem spółki za rok 2014 spółka dowodzi, że na skutek poniesienia tych wydatków pogorszyła się jej sytuacja finansowa, co jej zdaniem uzasadnia potrzebę zmiany poprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie prawa pomocy. W ocenie sądu nie jest to okoliczność uzasadniająca zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Nadal aktualna pozostaje ocena zawarta w prawomocnym postanowieniu sądu z dnia 20 maja 2015 r., zgodnie z którą aktywa spółki to należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe w łącznej wysokości 802.285,85 zł, w tym środki w kasie spółki w wysokości 1.749,41 zł. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł. Jej kapitał własny na koniec 2014 r. zamknął się kwotą 929.380 zł, jej kapitał rezerwowy stanowi kwota 494.256 zł. Zyski spółki z lat ubiegłych na koniec 2014 r. zamykały się kwotą około 377.108 zł. Z rachunku zysków i strat wynika, że w roku 2013 i 2014 jedynym źródłem przychodów spółki były dywidendy i udziały w zyskach. Z tego tytułu, w 2013 r. spółka uzyskała przychód w wysokości 14.926 zł, zaś w 2014 r. – 50,24 zł. Uwzględniając fakt, iż w latach ubiegłych osiągnęła zysk w wysokości 377.108 zł, sąd doszedł do przekonania, że spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. sąd ocenił, że ponowny wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. AKE.