I SA/Łd 261/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści)tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w decyzji Nr [...] określił A sp. z o.o. w Ł. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w kwocie 109.146,00 zł. Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie z dnia 5 września 2005 r., w którym wniósł o jej uchylenie. Jednocześnie pełnomocnik podatniczki nie uzasadniając swego żądania wskazał, iż ze względu na problemy zdrowotne jego i drugiego pełnomocnika uzupełnienie niniejszego odwołania zostanie przesłane po ustaniu przyczyn uniemożliwiających jego uzasadnienie. Pismem z dnia 22 września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 155 w zw. z art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.05.8.60 ze zm.) wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia pisma niespełniającego wymogów odwołania w myśl art. 222 Ordynacji w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, nie pouczając go o skutkach nieuzupełnienia tych braków w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Spółki pismem z dnia 3 października 2005 r. wniósł o przedłużenie do 17 października 2005 r. terminu do uzupełnienia braków odwołania w związku z trwającą nadal chorobą pełnomocników Spółki. Pismem z dnia 7 listopada 2005 r., doręczonym w dniu 18 listopada, pełnomocnik podatniczki został powiadomiony o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dotyczącym decyzji organu I instancji z [...]. W piśmie z dnia 18 listopada, doręczonym 23 listopada tegoż roku, pełnomocnik strony został powiadomiony, iż ze względu na oczekiwanie na odpowiedź Spółki na pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 listopada 2005 r., odwołanie podatniczki od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie zostanie rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 1 powołanej ustawy. W dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem Nr [...] pozostawił odwołanie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A w Ł. bez rozpatrzenia, uzasadniając je tym, że wniesione odwołanie nie spełniało wymogów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej i braki te nie zostały uzupełnione przez któregokolwiek z pełnomocników strony w późniejszym terminie. W dniu 9 stycznia 2006 r. pełnomocnik podatniczki złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień odnośnie odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wraz z rozpatrzeniem odwołania", w którym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczących odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] oraz o rozpatrzenie wniosku o uznanie decyzji za nieważną ze względu na braki merytoryczne. Jednocześnie do w/w wniosku pełnomocnik dołączył zaświadczenia lekarskie świadczące o jego niemożności stawienia się w Sądzie od dnia 15 grudnia 2005 r. do dnia 13 stycznia 2006 r. oraz zaświadczenie lekarskie dotyczące drugiego z pełnomocników. Wskazał na to, iż ze względu na stan zdrowia nie może on brać udziału ani w postępowaniu sądowym ani w prokuratorskim oraz że nie może być przesłuchiwany przez jakiekolwiek organy dochodzeniowe. Jednocześnie złożył obszerne wyjaśnienia dotyczące decyzji organu podatkowego z dnia [...], uzasadniające uchylenie jej w całości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należało zwrócić uwagę, iż zarzuty skargi jak i treść żądania nie mają związku z przedmiotem rozstrzygnięcia. Dodać należy, że na żądanie Sądu pełnomocnik skarżącej sprecyzował w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2006 r., iż pismo z dnia 7 stycznia 2006 r. jest skargą dotyczącą postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W tym miejscu trzeba przypomnieć, iż skarga powinna czynić zadość wymaganiom określonym także w przepisie art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jednakże przyjęte przez ustawodawcę w art. 57 w/w ustawy rozwiązanie pozostaje w zgodzie z art. 134 § 1 tej ustawy, wprowadzającym zasadę niezwiązania sądu administracyjnego wnioskami co do zakresu zaskarżonego aktu oraz co do sposobu pozbawienia mocy wiążącej zaskarżonego aktu. Z kolei stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji bądź aktów w oparciu o kryterium zgodności z prawem i obowiązany jest uchylić w każdym przypadku zaskarżone postanowienie, jeżeli narusza przepisy prawa w sposób określony w art. 145 wymienionej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów innych aniżeli zarzuty postawione w jej uzasadnieniu. Nie jest sporne, że w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie do właściwego organu. Odwołanie od decyzji podatkowej będące jednym z podań w rozumieniu art. 168 Ordynacji podatkowej powinno zwierać stosownie do przepisu art. 222 cytowanej ustawy zarzuty przeciw decyzji, określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazanie dowodów uzasadniających żądanie. Z uregulowania takiego zdawał sobie sprawę pełnomocnik podatniczki, który w treści odwołania wskazał na przyczyny braku jego uzasadnienia. Jednakże uszło uwadze Dyrektora Izby Skarbowej, iż trybem usuwania braków odwołania w przypadku, gdy nie odpowiada warunkom określonym w art. 222 w/w ustawy jest art. 169 § 1, a nie art. 155 tejże ustawy, jak to uczynił wzywając do uzupełnienia odwołania w terminie 7 dni pismem z dnia 22 września 2005 r. (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2000 r., Sygn. akt: III S.A. 111/99, lex 42896). Przypomnieć wypada, że wezwania o których mowa w art. 155 Ordynacji podatkowej są czynnościami procesowymi typu pomocniczego, zaś w doktrynie zalicza się je do prawnych form działania administracji, które mają charakter czynności materialno-technicznych administracji (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., str. 300-301). Natomiast kwestia braków formalnych podania, z czym mamy do czynienia w tej sprawie oraz skutki nieusunięcia braków normuje art. 169 Ordynacji. Jednakże przy wezwaniu do usunięcia braków konieczne jest pouczenie o skutkach ich nieusunięcia w terminie. Brak takiego pouczenia nie może spowodować dla zainteresowanego negatywnych skutków prawnych tj. pozostawienia podania bez rozpoznania (por. Ordynacja podatkowa – Komentarz A. Babiarz i inni, LexisNexis – Warszawa 2004, str. 501). Poglądu takiego nie może zmienić okoliczność wezwania strony w trybie art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej z tzw. "ostrożności procesowej", na co wskazano w treści postanowienia i w odpowiedzi na skargę, gdyż przepis ten dotyczy zasady czynnego udziału strony przy wydawaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym, a nie w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.