I SA/Łd 264/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. W. Jarzębowski (spr.), Sędziowie NSA del. A. Świderska, , A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2004 r. sprawy ze skargi I. i Z. K. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. na poczet zaległości w tym podatku za 1996r. oddala skargę. I SA/Łd 264/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy Ł. - B. określił I. i Z. małżonkom K. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w kwocie 375,90 zł oraz odsetki od tej zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie 643,50 zł. Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W dniu 2 lipca 2001 r. podatnicy wpłacili na poczet zaległości kwotę 375,90 zł, którą organ podatkowy zaliczył na zaległość główną - kwotę 135,10 zł oraz na odsetki od zaległości - kwotę 240,80 zł, stosownie do art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] Urząd Skarbowy Ł. - B. zaliczył część nadpłaty w wysokości 778,09 zł wynikającej z zeznania podatkowego o wysokości łącznych dochodów osiągniętych przez małżonków K. w 2001r. (PIT - 36) na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., w tym na zaległy podatek - 240,80 zł oraz na odsetki od zaległości - 488,80 zł. Z uzasadnienia wynika, że odsetki za zwłokę obliczono i pobrano licząc je od dnia zwrotu wykazanej nienależnie nadpłaty za 1996 r., t.j. od 18 czerwca 1997 r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za 2001 r., t.j. 29 marca 2002 r. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie pełnomocnik podatników zarzucił naruszenie ustawy Ordynacja podatkowa bez konkretnego wskazania naruszonych przepisów. Stwierdził, że powyższe rozstrzygnięcie nie powinno zapaść do czasu prawomocnego zakończenia postępowania będącego przedmiotem decyzji Urzędu Skarbowego Ł. - B. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] organ podatkowy odmówił I. K. umorzenia odsetek w kwocie 643,50 zł od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. Poza tym uściślił zakres zażalenia wyjaśniając, że dotyczy ono kwoty nadpłaty zaliczonej na zaległe odsetki. Jego zdaniem brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności i zasadności zaliczenia na poczet odsetek za zwłokę wpłaconej wcześniej przez podatnika kwoty, która była wpłacana na poczet należności głównej. Izba Skarbowa w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżone zażaleniem rozstrzygniecie Urzędu Skarbowego z dnia [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, iż dokonana przez I. K. w dniu 2 lipca 2001r. wpłata kwoty 375,90 zł nie pokryła całej zaległości w podatku dochodowym za 1996r., bowiem od zaległości w tym podatku były jeszcze do zapłaty odsetki za zwłokę. Zatem słusznie wpłacona przez podatnika kwota została zaliczona zarówno na zaległość główną, jak i na odsetki. Taki sposób zarachowania spowodował, że do uregulowania nadal pozostawała zaległość w podatku, chociaż już niższa - 240,80 zł, oraz odsetki od zaległości. Na poczet tej zaległości postanowieniem z dnia [...] Urząd zgodnie z art. 75 i art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej zarachował nadpłatę w podatku za 2001r. Bez znaczenia, według Izby, jest fakt toczącego się postępowania w sprawie wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej. Miałoby to wpływ na postępowanie w niniejszej sprawie w wypadku uwzględnienia wniosku strony o umorzenie odsetek. Pierwsza decyzja organu I instancji w sprawie ulgi, niekorzystna dla podatnika, została przez Izbę uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, co oznacza, że Urząd Skarbowy był związany treścią pierwotnej decyzji z dnia [...] określającej zaległość w podatku dochodowym za 1996r. wraz z odsetkami za zwłokę, a zatem prawidłowo zaliczył nadpłatę w podatku za 2001r. proporcjonalnie na zaległość główną i odsetki. Decyzją z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek uchylenia przez organ odwoławczy pierwszej decyzji w sprawie odmowy zastosowania ulgi podatkowej Urząd Skarbowy Ł. - B. ponownie odmówił małżonkom K. umorzenia odsetek w kwocie 643,50zł od zaległości w podatku dochodowym za 1996 r. określonych w decyzji z dnia [...]. W skardze na powyższe postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] (nazywane przez stronę skarżącą decyzją) skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie zasad postępowania w sprawach podatkowych, jednakże nie wskazali konkretnych przepisów, które miały zostać naruszone, prócz wskazanego w końcowej części skargi art.121 § 1 Ordynacji podatkowej. Zasadnicze uchybienie zarzucane w skardze organowi polega na tym, że Izba jednocześnie orzekała merytorycznie w tej samej sprawie zarówno w postanowieniu (skarżący nazywa je decyzją) z dnia [...], jak i w decyzji z dnia [...], którą, według strony, "...uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w przedmiocie ustalenia w/w zobowiązania podatkowego za rok 1996 i przekazała sprawę tego podatku do jej ponownego rozpatrzenia... ." Skarżący stwierdzili też, że decyzja określająca im zaległość w podatku dochodowym za 1996r. została zaskarżona do NSA i jeszcze nie rozpoznana przez Sąd. Zdaniem skarżących " jest taka sytuacja, że zobowiązanie podatkowe zaskarżone do NSA jest uchylone przez Izbę Skarbową, a więc formalnie przestało istnieć i nie może stanowić podstawy egzekucyjnej, a jednocześnie ta sama Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Urzędu Skarbowego o wyegzekwowaniu tego, formalnie w tej chwili nie istniejącego zobowiązania podatkowego, przez jego egzekucję w postaci zaliczenia nadpłaty podatników na poczet tego nieistniejącego, bo uchylonego zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Izba podtrzymała swoje stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych. Urząd Skarbowy miał podstawy prawne do zaliczenia nadpłaty małżonków K. w podatku dochodowym za 2001 r. na poczet pozostałej jeszcze do zapłaty zaległości w podatku dochodowym tych osób za 1996 r., a zatem organ odwoławczy nie naruszył prawa akceptując to rozstrzygnięcie. W postanowieniu organu I instancji wskazano kwotę nadpłaty, określono z jakiego rozliczenia ona wynika oraz wskazano sposób podziału nadpłaty na zaległy podatek i odsetki od zaległości. Zgodnie z art.75 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają z urzędu w pierwszej kolejności zaliczeniu na zaległość podatkową. Zasada proporcjonalnego zaliczania nadpłat na poczet zaległości oraz zasada proporcjonalnego zaliczania kwot wyegzekwowanych w wypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego obowiązują analogicznie, jak w przypadku kwot wpłaconych przez podatnika - art.55 § 2 Ordynacji podatkowej. Zmiana Ordynacji podatkowej wynikająca z brzmienia art.76 § 1 obowiązująca po 1 stycznia 2003 r. tylko wyraźnie wyartykułowała tę zasadę. Zupełnie niezrozumiałe są zarzuty jednoczesnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy różnymi aktami. Decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] wydana została w sprawie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym za 1996r., a postanowienie z dnia [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości. Różny był zatem przedmiot obu tych spraw i nie można doszukiwać się wady skutkującej nieważnością postanowienia będącego przedmiotem skargi. Wbrew zarzutom nie zaistniała sytuacja polegająca na akceptacji przez organ odwoławczy postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości mimo, że uchylone zostało, jak określiła to strona skarżąca, zobowiązanie podatkowe, z której wynikała zaległość. Izba Skarbowa nigdy nie uchyliła decyzji Urzędu Skarbowego określającej zaległość w podatku za 1996r. Skarga na decyzję Izby utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w przedmiocie tej zaległości została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Łodzi wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1487/01. Nie było żadnej przeszkody prawnej w zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej w sytuacji złożenia przez skarżących wniosku o umorzenie odsetek od zaległości. Jedynie uwzględnienie takiego wniosku, co nie miało w tej sprawie miejsca, zmieniałoby o tyle sytuację skarżących, że przedmiotem zaległości nie byłaby umorzone odsetki. Z uwagi na niezasadność zarzutów należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).