I SA/Łd 264/15

Dnia 23 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – J. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. J. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 2.000 zł pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 10 marca 2015 roku wniósł o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J.. Oboje osiągają dochód z tytułu emerytury w wysokości 4.065 zł netto. Ponoszą wydatki na podstawowe opłaty eksploatacyjne, zakup lekarstw, żywności, benzyny i ubrań w łącznej kwocie 3.560 zł. Ponadto ponoszą koszty wizyt lekarskich w wysokości 230 zł. Ich jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. 45 m2. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 26 marca 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz aktualnego odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i jego żony, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 8 kwietnia 2015 roku nadesłał wymagane dodatkowe dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J.. Małżonkowie osiągają dochód z tytułu emerytury w wysokości 4.065 zł netto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki na podstawowe opłaty eksploatacyjne, zakup lekarstw, żywności, benzyny i ubrań w łącznej kwocie 3.560 zł. Ponadto małżonkowie ponoszą koszty wizyt lekarskich w wysokości 230 zł. Ich majątek stanowi mieszkanie o pow. 45 m2. Jednocześnie z analizy nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego wynika, że saldo posiadanego przez nią rachunku bankowego na dzień 9 marca 2015 roku, a więc w okresie występowania ze skargą (z akt sprawy wynika, iż w tej dacie pełnomocnik skarżącego odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi) wynosiło 8.455,41 zł. Podkreślić przy tym należy, że faktu posiadania tych środków skarżący nie zanegował na etapie składania pisma z dnia 8 kwietnia 2015 roku, stanowiącego uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że kwota ta kilkukrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu w niniejszej sprawie (2.000 zł), referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzona analiza sytuacji majątkowej skarżącego dowodzi, że wprawdzie rodzina przy kwocie wykazanych wydatków w wysokości 3.560 zł, powiększonej o kwotę wydatków na wizyty lekarskie, osiąga dochód w wysokości 4.955 zł, niemniej jednak sytuacja ta nie pozwala uznać, że skarżący wraz z żoną znajdują się na skraju ubóstwa, która to okoliczność wiązałaby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia dla ich utrzymania koniecznego. W tym kontekście uwagę zwraca zwłaszcza fakt, że małżonkom finansowo pomaga ich syn, o czym świadczy kwota 345.000 zł darowizny przekazanej na ich rzecz w dniu 6 marca 2015 roku. Ponadto fakt posiadania na rachunku bankowym kwoty ponad 8.000 zł w okresie bezpośrednio poprzedzającym wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przy jednoczesnym braku zanegowania faktu posiadania tych środków w dniu przesyłania dokumentów stanowiących uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz posiadany limit kredytu w rachunku bankowym (saldo debetowe) żony skarżącego przesądzają jednoznacznie, iż sytuacja finansowa rodziny skarżącego pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z wniesieniem skargi w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.