I SA/Łd 268/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-04-26
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca wykazała, iż jej dochody (emerytura, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek celowy) w połączeniu z wydatkami na czynsz uniemożliwiają jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca I. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła informacje o swoich dochodach (emerytura, zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek celowy) oraz wydatkach (czynsz za najem lokalu mieszkalnego). Referendarz sądowy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej I. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – I. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
I.J. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego.
We wniosku tym skarżąca wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku i nie osiąga żadnego dochodu.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 16 marca 2010 roku wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy; wyjaśnienie przyczyny braku osiągania dochodu; podanie kwoty środków pieniężnych przeznaczanych na własne utrzymanie i źródeł ich pochodzenia, a także wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 26 marca 2010 roku wyjaśniła, że posiada tylko jeden rachunek w A Bank S.A., na który co miesiąc wpływa jej emerytura w kwocie ok. 668,07 zł. Poza emeryturą otrzymuje także zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie. Korzysta również z zapomogi z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. w wysokości 70 zł. Skarżąca wskazała przy tym, że wskazane we wniosku mieszkanie zajmuje na podstawie umowy najmu. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie ZUS z 24 marca 2010 r., decyzję MOPR z 19 lutego 2009 r., a także pismo dotyczące kwoty czynszu z tytułu najmu lokalu mieszkalnego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przesłanki przyznania pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246
§ 1 p.p.s.a. Istotne przy tym jest, iż na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej łączny dochód z tytułu emerytury, zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasiłku celowego stanowi kwotę ok. 891 zł. Obciążenie jej budżetu stanowią natomiast wydatki związane z zapłatą czynszu z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 198,37 zł.
W tej sytuacji Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem dostatecznie, że nie w jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło