I SA/Łd 270/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-20
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wniosła skargę na decyzję administracyjną i ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, wykazała brak wystarczających środków na ich pokrycie, jeśli mimo wezwania nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych?Ratio decidendi
Wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ spółka nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o zwolnienie, a spółka, mimo wezwania, nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych potwierdzających jej trudną sytuację majątkową.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie szeregu dokumentów finansowych, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lututowie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku odmawiającą skarżącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usługa miesiąc maj 2010 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W powyższym wniosku oraz złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego oraz handlu materiałami budowlanymi. Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości około 1.931 zł, nie posiada środków trwałych. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Nie podała także stan rachunku bankowego. Podniosła, iż spłaca zobowiązania wobec kontrahentów oraz w ratach zobowiązania budżetowe i nie jest w stanie pokryć kosztów. Zarządzeniem z dnia [...] roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: ostatniego bilansu spółki, rachunku zysków i strat, deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 ostatnie okresy rozliczeniowe, wyciągów za ostatnie trzy miesiące z rachunków bankowych skarżącej oraz odpisu Zenonia podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości 1.931 zł, nie posiada środków trwałych, a jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Powyższe okoliczności nie zostały przez skarżącą jednak w żaden sposób wykazane. Dodatkowo minio skierowanego do niej wezwania nie przedstawiła ona żadnych danych dotyczących jej aktualnej kondycji finansowej i możliwości płatniczych (wyciągi z rachunków bakowych, deklaracje VAT-7). Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem nie przedłożonych ona żadnych dokumentów okoliczności te potwierdzających, poprzestając jedynie na słownych deklaracjach w tym zakresie.
Reasumując, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skoro strona skarżąca prowadzi przynoszącą zysk działalność gospodarczą, oraz mimo stosownego wezwania nie przedstawia żadnych dokumentów wskazujących na jej bieżącą złą kondycję finansową, nie można mówić o wykazaniu braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło