I SA/Łd 270/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-12-08

Skład orzekający: Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą zysk, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli mimo wezwania sądu nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej złą kondycję finansową?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym musi wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na stronie. Brak przedstawienia wymaganych dokumentów finansowych, mimo wezwania sądu, uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli spółka deklaruje trudności finansowe.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą rozłożenia na raty zaległości podatkowej w VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe, jednak spółka nie przedstawiła ich mimo złożenia pisma w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy. W dniu [...] "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku odmawiającą skarżącej rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usługa miesiąc maj 2010 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W powyższym wniosku oraz złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego oraz handlu materiałami budowlanymi. Ostatni rok obrotowy zakończyła zyskiem w wysokości około 1.931 zł, nie posiada środków trwałych. Jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Nie podała także stan rachunku bankowego. Podniosła, iż spłaca zobowiązania wobec kontrahentów oraz w ratach zobowiązania budżetowe i nie jest w stanie pokryć kosztów. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. Referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia Spółka wniosła sprzeciw. Zarządzeniem Sędziego z dnia 17 października 2011 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe; bilansu spółki za ostatni rok obrotowy oraz rachunku zysków i strat; odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok; wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzenie doręczono stronie skarżącej w dniu 15 listopada 2011 r. W dniu 21 listopada 2011 r. do Sądu wpłynęło pismo Spółki, w którym wskazano, że w wykonaniu zarządzenia Sądu załącza się żądane dokumenty. Do pisma jednak nie załączono dokumentów, co wynika wyraźnie z prezentaty Sądu z dnia 25 listopada 2011 r., gdzie wskazano, iż brak jest jakichkolwiek załączników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła zyskiem w wysokości 1.931 zł, nie posiada środków trwałych, a jej kapitał zakładowy stanowi kwota 50.000 zł. Powyższe okoliczności nie zostały przez skarżącą jednak w żaden sposób wykazane. Dodatkowo minio skierowanego do niej wezwania nie przedstawiła ona żadnych danych dotyczących jej aktualnej kondycji finansowej i możliwości płatniczych (wyciągi z rachunków bakowych, deklaracje VAT-7). Podkreślić przy tym należy, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej zawartym w jej piśmie z dnia 21 listopada 2011 r., nie zawierało ono żądanych przez Sąd dokumentów, które umożliwiłyby w pełni zbadanie sytuacji majątkowej Spółki. Uwzględniając powyższe, oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem nie przedłożonych ona żadnych dokumentów okoliczności te potwierdzających, poprzestając jedynie na słownych deklaracjach w tym zakresie. Reasumując, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skoro strona skarżąca prowadzi przynoszącą zysk działalność gospodarczą, oraz mimo stosownego wezwania nie przedstawia żadnych dokumentów wskazujących na jej bieżącą złą kondycję finansową, nie można mówić o wykazaniu braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło