I SA/Łd 273/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok oddala skargę. Decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił Ł. G. i M. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011r. w kwocie 2.350 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że podatnicy w dniu 1 maja 2007r. zawarli z Miastem Ł. reprezentowanym przez Administrację Nieruchomościami A umowę najmu lokalu użytkowego położonego w Ł. i, przy ul. B o łącznej powierzchni 130,81m². Ł. G. i M. G. jako posiadacze na podstawie umowy części nieruchomości (lokalu użytkowego) stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego stali się od 1 czerwca 2007r. podatnikami podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm), dalej "u.p.o.l.". Podatnicy nie złożyli w terminie informacji o nieruchomościach i obiektach budowalnych zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. W tej sytuacji ma zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Wynajęty lokal użytkowy jest w całości zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z produkcją i sprzedażą świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...] właścicielem budynku nr [...] na działce przy ul. B jest Gmina Ł., która pozostaje też właścicielem wynajętego lokalu. Zajmowany przez podatników lokal oznaczony nr [...] nie został wyodrębniony i zbyty przez Gminę Ł. – właściciela nieruchomości. Z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatników wynika, że na prowadzenie działalności gospodarczej zajęto powierzchnię 119,11 m² i od takiej powierzchni podatnicy powinni opłacać podatek od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędy formalne. Podatnicy podnieśli, że nie przedstawiono im aktu własności nieruchomości a ich zdaniem Gmina Ł. nie jest właścicielem nieruchomości, która znajduje się w jej posiadaniu. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wątpliwe jest też zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wadliwe jest również wyliczenie wysokości opodatkowania, gdyż w różnych latach były zajmowane różne powierzchnie lokali na prowadzenie działalności gospodarczej. Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając jego stanowisko. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że podatnicy przez cały czas trwania umowy najmu wynajmowali tę samą powierzchnię, która liczona zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 u.p.o.l. wynosi 119,10 m². Nie można kwestionować własności Gminy Miejskiej Ł., która została ujawniona jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B, w dziale II księgi wieczystej [...] a przedmiotowy lokal stanowi wyłączną własność jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja organu I instancji została doręczona 21 września 2015r., a więc przed upływem terminu o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż podatnicy nie złożyli informacji w sprawie podatku od nieruchomości w terminie przewidzianym w art. 6 u.p.o.l. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Ł. G. i M. G. wnieśli o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym dającym podstawę do wznowienia postępowania, w szczególności naruszenie ogólnych zasad postępowania podatkowego, zasad postępowania dowodowego oraz przepisów prawa. Skarżący zarzucają organom podatkowym bezczynność wobec zgłoszonych wniosków o konieczność okazania przez Gminę Miejską Ł. dokumentów w postaci aktu własności nieruchomości i dokumentów będących podstawą wpisów w dziale II księgi wieczystej. Strona skarżąca podnosi, że nie zapoznano jej z całością zgromadzonego materiału dowodowego, ograniczając jej prawo do czynnego udziału we wszystkich etapach prowadzonego postępowania. W toku postępowania nie wyjaśniono jaka była podstawa dokonania wpisu własności Gminy Ł. w księdze wieczystej, nie przedstawiono oryginałów dokumentów będących podstawą wpisu, nie przeprowadzono też dowodu o którym mowa w art. 194 § 3 O.p. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Ł. G. i M. G. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 1 maja 2007r. zajmują lokal użytkowy oznaczony nr [...], położony w Ł., przy ul. B. W lokalu tym skarżący prowadzą działalność gospodarczą (produkcję pieczywa) pod firmą Ł. G. C. Przedmiotowy lokal jest niewątpliwie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak i zajęty na prowadzenie takiej działalności. Powierzchnia lokalu obliczona dla celów podatku od nieruchomości wynosi 119,11 m², co wynika zarówno z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez samych podatników (informacja z 4 lipca 2013r.), jak i protokołu zdawczo-odbiorczego lokalu użytkowego z dnia 28 maja 2007r., czy protokołu z kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Oddział Kontroli Podatkowej Wydziału Finansowego Departamentu Finansów Publicznych Urzędu Miasta Ł., podpisanego również przez skarżących. Skarżący nie kwestionują także faktu, że Gmina Miejska Ł. jest wpisana w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. [...], jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B. Podstawowy zarzut skargi sprowadza się do stwierdzenia, że organy podatkowe nie zweryfikowały prawidłowości wpisu w księdze wieczystej i nie wyjaśniły, czy Gmina Ł. jest właścicielem nieruchomości przy ul. B w Ł. i właścicielem zajmowanego przez skarżących lokalu. Zarzut ten jest bezzasadny. Postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości jest postępowaniem w dużej mierze uproszczonym, a organy podatkowe w tym postępowaniu nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność. W szczególności podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1629). Organy podatkowe są też związane danymi wynikającymi z ksiąg wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wskazało na przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 707 ze zm.), zgodnie z którymi księgi wieczyste są jawne i domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 2 i art. 3 ust. 1 powołanej ustawy). Wpisy w księgach wieczystych objęte są też rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy). Organy podatkowe ani sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości nie mają żadnych uprawnień, ani możliwości do weryfikowania wpisów w księgach wieczystych. (Na marginesie rozważań rozpoznawanej sprawy sąd wskazuje, że możliwość taką przewiduje się w odrębnym trybie, zgodnie z uregulowaniami ustawy o księgach wieczystych i hipotece). W szczególności nie stanowi takiej podstawy przepis art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. W dziale II księgi wieczystej Nr [...] Gmina Miejska Ł. jest ujawniona jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B. Sporny lokal zajmowany przez skarżących znajduje się w budynku położonym na tej nieruchomości. W budynku tym znajdują się lokale stanowiące odrębne nieruchomości, przy czym lokal użytkowy skarżących (nr [...]) nie jest wyodrębniony i nie służy wyłącznie do użytku właścicieli wyodrębnionych lokali. Oznacza to, ze dotychczasowy właściciel (Gmina Miejska Ł.) pozostaje wyłącznym właścicielem lokali niewyodrębnionych – art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1892). Niezrozumiałe są więc zarzuty skarżących, że być może Gmina Miejska Ł. nie jest właścicielem spornego lokalu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. obowiązującym w 2011r. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Przesłanki wynikające z powołanego przepisu są spełnione, gdyż skarżący byli posiadaczami na podstawie umowy najmu części nieruchomości (lokalu użytkowego) stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w terminie określonym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nie złożyli informacji o nieruchomościach, a decyzja organu I instancji została doręczona przed upływem terminu określonego w art. 68 § 2 pkt 2 O.p. Wbrew zarzutom skargi skarżący przed wydaniem decyzji mieli możliwość wypowiedzenia się co do całego zebranego materiału dowodowego, a informacje dotyczące ksiąg wieczystych są powszechnie dostępne w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. ms