I SA/Łd 274/10

Dnia 28 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym w podatku dochodowym p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu P. O. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 28 stycznia 2010 roku P. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 612 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem wobec utraty płynności finansowej nie jest zdolny do ich poniesienia. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że P. O. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, która obecnie przynosi straty. Skarżący jest także właścicielem gospodarstwa sadowniczo - rolnego o powierzchni 20 ha. Skarżący wyjaśnił, że jego trudna sytuacja finansowa spowodowana jest znacznym spadkiem sprzedaży usług z zakresu transportu drogowego, oraz nieuczciwość kontrahentów. Do utraty płynności finansowej firmy skarżącego przyczyniło się także zatrzymanie należnego mu zwroty podatku VAT w wysokości 40.000 zł przez organ egzekucyjny. Prowadzona przez wnioskodawcę działalność transportowa oparta była na wyleasingowanych środkach transportu, przy czym z uwagi na problemy finansowe dwa z nich skarżący zmuszony był oddać leasingodawcy i zwolnić pracowników, zaś obecnie firma leasingowa zażądał od niego zwrotu pozostałych środków transportowych. Wskazał, że w minionych latach w utrzymaniu firmy transportowej na rynku posiłkował się środkami finansowymi z dochodowego gospodarstwa sadowniczego, jednak w wyniku spadku cen na rynku jabłek w roku 2009 dochód z gospodarstwa nie wystarczył już nawet na jego utrzymanie. Skarżący wskazał także, iż zmuszony był sprzedać dwa posiadane mieszkania wobec braku możliwości spłaty kredytów zaciągniętych na ich zakup, wobec powyższego skarżący obecnie zmuszony jest do zamieszkiwania u rodziców, którzy ponoszą wszelkie koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w 2007 roku przyniosła dochód w wysokości 16.895 zł zaś w roku 2008 jego dochód z tego tytułu wynosił 96.353 zł jednak ubiegły rok podatkowy skarżący zakończył stratą w wysokości 53.496 zł , zaś z przedstawionego jednostronnego rachunku zysków i strat na koniec marca br wynika, iż działalność ta w dalszym ciągu przynosi straty obecnie na poziomie około 41.000 zł. Także nadesłane deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7 obrazują drastyczny spadek obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, które w pierwszym kwartale 2010 roku wynosiły 47.728 zł, podczas gdy w drugim kwartale 2009 roku kształtowały się na poziomie 532.441 zł. Skarżący nadesłał także wyciąg z posiadanego rachunku bankowego z ujemnym saldem w wysokości -125 zł, oraz oświadczył, że brak operacji na rachunku podyktowany jest jego zajęciem komorniczym, przedstawił także decyzję o przyznaniu dopłat do rolnictwa na rok 2009 w wysokości 14.291 zł Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy P. O. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego działalność gospodarcza, która obecnie przynosi stratę, Jedynym majątkiem skarżącego jest gospodarstwo sadownicze o powierzchni 20 ha, które w ubiegłym roku również było niedochodowe. Strata z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego na koniec marca wynosiła ponad 41.000 zł także ubiegły rok podatkowy zakończył stratą w wysokości 53.496 zł. Skarżący zmuszony był sprzedać w 2005 roku dwa posiadane mieszkania wobec braku możliwości spłaty kredytów zaciągniętych na ich zakup, od tego czasu zmuszony jest do zamieszkiwania u rodziców, którzy ponoszą wszelkie koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem zawisły dwie sprawy ze skarg wnioskodawcy, w których łączna wysokość wpisów przekracza kwotę 1.000 zł oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, obecnie niedochodowa działalność gospodarcza, nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia dochodu w przyszłości. w szczególności zaś gospodarstwo sadownicze, charakteryzujące się sezonowością dochodów nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK