I SA/Łd 275/16

WyrokWSA w Łodzi2017-03-21

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy i sąd administracyjny są związane wpisem własności Gminy w księdze wieczystej w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości, czy też mają obowiązek weryfikować jego prawidłowość?
Ratio decidendi
Organy podatkowe oraz sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikowania wpisów w księgach wieczystych w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości. Są one związane danymi wynikającymi z ksiąg wieczystych, które są jawne, a domniemywa się, że wpisane w nich prawo jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Wpisy te objęte są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości za 2013 rok od lokalu użytkowego, który wynajmowali od Gminy Ł. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, braku przedstawienia aktu własności nieruchomości przez Gminę oraz wadliwości wyliczenia podatku. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję ustalającą zobowiązanie, wskazując na fakt posiadania lokalu na podstawie umowy najmu i niezłożenie informacji podatkowej w terminie, a także na wpis Gminy jako właściciela w księdze wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 rok oddala skargę. Decyzją z [...]. Prezydent Miasta Ł. ustalił Ł. G. i M. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że podatnicy [...] maja 2007r. zawarli z Miastem Ł. reprezentowanym przez Administrację Nieruchomościami Ł.-Ś. [...] umowę najmu lokalu użytkowego położonego w Ł., przy ul. A. 128 o łącznej powierzchni 130,81 m². Ł. G. i M. G. jako posiadacze na podstawie umowy części nieruchomości (lokalu użytkowego) stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego stali się od 1 czerwca 2007 r. podatnikami podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), dalej u.p.o.l. Podatnicy nie złożyli w terminie informacji o nieruchomościach i obiektach budowalnych zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. W tej sytuacji ma zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Wynajęty lokal użytkowy jest w całości zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z produkcją i sprzedażą świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...] właścicielem budynku nr 1 na działce przy ul. A. 128 jest Gmina Ł., która pozostaje też właścicielem wynajętego lokalu. Zajmowany przez podatników lokal oznaczony nr [...] nie został wyodrębniony i zbyty przez Gminę Ł. – właściciela nieruchomości. Z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatników wynika, że na prowadzenie działalności gospodarczej zajęto powierzchnię 119,11 m² i od takiej powierzchni podatnicy powinni opłacać podatek od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędy formalne. Podatnicy podnieśli, że nie przedstawiono im aktu własności nieruchomości a ich zdaniem Gmina Ł. nie jest właścicielem nieruchomości, która znajduje się w jej posiadaniu. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., wątpliwe jest też zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 o.p., wadliwe jest również wyliczenie wysokości opodatkowania, gdyż w różnych latach były zajmowane różne powierzchnie lokali na prowadzenie działalności gospodarczej. Zaskarżoną decyzją z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podzielając jego stanowisko. Organ odwoławczy przypomniał, że okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości było w przedmiotowej sprawie wynajęcie przedmiotowego lokalu, na podstawie umowy najmu nr [...] z [...]. Ł. G. i M. G., co powoduje, iż w okresie 14 dni od tego momentu podatnicy winni byli złożyć informacje na podatek od nieruchomości. Na wezwanie organu pierwszej instancji w ramach czynności sprawdzających Ł. G. i M. G. złożyli w dniu 4 lipca 2013 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 rok, deklarując do opodatkowania 119,11 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - wynikającej z protokołu zdawczo-odbiorczego lokalu użytkowego z 28 maja 2007 r. W dniu 31 października 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła informacje na podatek nieruchomości za lata 2009 - 2014, w której Ł. G. i M. G. zadeklarowali do opodatkowania 119,11 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem Ł. G. i M. G. nie złożyli informacji na podatek od nieruchomości w terminie przewidzianym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., a tym samym zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania trzyletni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej, o którym mowa w art. 68 § 1 o.p., tylko pięcioletni, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 o.p. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona 21 września 2015 r., a zatem przed upływem terminu o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 o.p., a także terminu z art. art. 68 § 1 o.p., co powoduje, że w przedmiotowej sprawie, dotyczącej 2013 roku, w art. 68 § 2 pkt 1 o.p. nie miał zastosowania. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Ł. G. i M. G. wnieśli o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia zasad ogólnych postepowania podatkowego, zasad postępowania dowodowego oraz przepisów prawa. Skarżący zarzucają organom podatkowym bezczynność wobec zgłoszonych wniosków o konieczność okazania przez Gminę Miejską Ł. dokumentów w postaci aktu własności nieruchomości i dokumentów będących podstawą wpisów w dziale II księgi wieczystej. Strona skarżąca podnosi, że nie zapoznano jej z całością zgromadzonego materiału dowodowego, ograniczając jej prawo do czynnego udziału we wszystkich etapach prowadzonego postępowania. W toku postępowania nie wyjaśniono jaka była podstawa dokonania wpisu własności Gminy Ł. w księdze wieczystej, nie przedstawiono oryginałów dokumentów będących podstawą wpisu, nie przeprowadzono też dowodu o którym mowa w art. 194 § 3 o.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Ł. G. i M. G. na podstawie umowy najmu zawartej [...]. zajmują lokal użytkowy oznaczony nr [...], położony w Ł., przy ul. A. 128. W lokalu tym skarżący prowadzą działalność gospodarczą (produkcję pieczywa) pod firmą A s.c. . Przedmiotowy lokal jest niewątpliwie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak i zajęty na prowadzenie takiej działalności. Powierzchnia lokalu obliczona dla celów podatku od nieruchomości wynosi 119,11 m², co nie jest kwestionowane. Skarżący nie kwestionują także faktu, że Gmina Miejska Ł. jest wpisana w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 128. Podstawowy zarzut skargi sprowadza się do stwierdzenia, że organy podatkowe nie zweryfikowały prawidłowości wpisu w księdze wieczystej i nie wyjaśniły, czy Gmina Ł. jest właścicielem nieruchomości przy ul. A. 128 w Ł. i właścicielem zajmowanego przez skarżących lokalu. Zarzut ten jest bezzasadny. Postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości jest postępowaniem w dużej mierze uproszczonym a organy podatkowe w tym postępowaniu nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność. W szczególności podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz.U. z 2016 r., poz. 1629). Organy podatkowe są też związane danymi wynikającymi z ksiąg wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wskazało na przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.), zgodnie z którymi księgi wieczyste są jawne i domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 2 i art. 3 ust. 1 powołanej ustawy). Wpisy w księgach wieczystych objęte są też rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy). Organy podatkowe ani sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości nie mają żadnych uprawnień, ani możliwości do weryfikowania wpisów w księgach wieczystych. (Na marginesie rozważań rozpoznawanej sprawy sąd wskazuje, że możliwość taką przewiduje się w odrębnym trybie, zgodnie z uregulowaniami ustawy o księgach wieczystych i hipotece). W szczególności nie stanowi takiej podstawy przepis art. 194 § 3 ustawy o.p.. W dziale [...] księgi wieczystej Nr [...] Gmina Miejska Ł. jest ujawniona jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 128. Sporny lokal zajmowany przez skarżących znajduje się w budynku położonym na tej nieruchomości. W budynku tym znajdują się lokale stanowiące odrębne nieruchomości, przy czym lokal użytkowy skarżących ([...]) nie jest wyodrębniony i nie służy wyłącznie do użytku właścicieli wyodrębnionych lokali. Oznacza to, ze dotychczasowy właściciel (Gmina Miejska Ł.) pozostaje wyłącznym właścicielem lokali niewyodrębnionych – art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r., poz. 1892). Niezrozumiałe są więc zarzuty skarżących, że być może Gmina Miejska Ł. nie jest właścicielem spornego lokalu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Przesłanki wynikające z powołanego przepisu są spełnione, gdyż skarżący byli posiadaczami na podstawie umowy najmu części nieruchomości (lokalu użytkowego) stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w terminie określonym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nie złożyli informacji o nieruchomościach, a decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu określonego w art. 68 § 2 pkt 2 o.p. Wbrew zarzutom skargi skarżący przed wydaniem decyzji mieli możliwość wypowiedzenia się co do całego zebranego materiału dowodowego, a informacje dotyczące ksiąg wieczystych są powszechnie dostępne w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. dc.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło