I SA/Łd 275/18

PostanowienieWSA w Łodzi2018-06-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe jest uzasadnione, gdy skarżący powołuje się na trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowane zajęciem rachunków bankowych, ale nie wykazał, że grozi mu szkoda przekraczająca zwykłe następstwa zapłaty podatku lub trudne do odwrócenia skutki?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających zastosowanie środka tymczasowego, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza finansowa skarżącego wykazała, że prowadzi on działalność gospodarczą o znacznych obrotach, a kwoty przekazane organowi egzekucyjnemu nie uniemożliwiają mu dalszego funkcjonowania i wywiązywania się ze zobowiązań. Ponadto, zapłata podatku jest świadczeniem pieniężnym, które jest odwracalne, a skarżący może skorzystać z innych dostępnych środków prawnych, takich jak odroczenie czy rozłożenie na raty.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. W ramach skargi wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że zajęcie jego rachunków bankowych uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej i dokonywanie niezbędnych płatności. Skarżący powołał się na wcześniejsze uchylenie decyzji, która stanowiła podstawę tytułów wykonawczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. P. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. W skardze pełnomocnik podatnika zamieścił między innymi wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji do czasu rozpoznania skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w związku z prowadzonymi wobec skarżącego postępowaniami podatkowymi 13 lutego 2018r. doszło do zajęcia kwot na rachunkach bankowych strony w bankach A Bank , Banku B oraz konta kredytowego w Banku C. Wskazano, że zajęcia dokonano w sposób niezgodny z prawem, bowiem podstawą wskazaną w tytułach wykonawczych jest decyzja, która została uchylona nieprawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1154/17. Z powodu dokonanego w sposób niezgodny z prawem zajęcia podatnik nie ma obecnie możliwości prowadzenia normalnej działalności. W każdym miesiącu realizuje płatności o zmiennej wysokości, i tak w lutym wskazał na następujące wydatki: za telefon 145 zł, portal allegro 35.264 zł, wynajęcie lokalu od Spółdzielni Mieszkaniowej 201, ZUS 1414 zł, Leasing 5304, PIT-5 620, VAT-7 2736 i faktury zakupowe u dostawców (styczeń) 169.430. Ponadto podatnik wskazał, że miesięcznie wykonywane są również zwroty dla klientów z tytułu zwrotów towarów oraz strona ponosi koszty niezwiązane z prowadzoną działalności, tj. koszty własnego utrzymania, telewizji, internetu – 165 zł, kosztów kredytu oraz koszty paliwa. Biorąc pod uwagę dokonane zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym skarżący nie może prowadzić działalności gospodarczej, a w szczególności nie ma możliwości dokonywania zwrotu środków na rzecz klientów z tytułu transakcji, które nie doszły do skutku, w związku z czym należy zdaniem strony założyć, że dalsze sprzedaż zostanie zablokowana przez portal allegro, zaś kontrahenci nie dostarczą towaru ze względu na nieuregulowane w terminie faktury, a zatem niemożliwe stanie się dokonywanie spłat leasingowych i kredytu, co spowoduje postawienie kredytu w stan natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a. Sąd zatem może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Istnienie tego obowiązku jest konsekwentnie powoływane w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r., FZ 496/04, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wskazała bowiem okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie jest taką okolicznością możliwość pozbawienia podatnika środków do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy wskazać, że dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość zmniejszenia obrotów, czy przychodów, a nawet, co nie jest sporne w orzecznictwie zaprzestania jej prowadzenia bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA: z 17 listopada 2009 r., I FSK 1243/08, z 20 grudnia 2011 r., II GZ 537/11, z 12 października 2005 r., II FSK 1231/05; z 9 listopada 2005 r., I FZ 480/05; z 15 grudnia 2005 r., I FZ 633/05 – wszystkie dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Ponadto ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży narzędzi i elektronarzędzi. W roku 2016 osiągnął z tego tytułu przychód w wysokości 2.476.657,81 zł, poniósł koszty jego uzyskania w wysokości 2.414.310,31 zł i osiągnął dochód w wysokości 62.347,50 zł. Ponadto skarżący osiągnął dochód w wysokości 2.864,66 zł z innych źródeł. Natomiast w roku 2017 skarżący uzyskał przychód w wysokości 2.530.232,42 zł, poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości 2.453.337,34 zł i osiągnął dochód w wysokości 76.895,08 zł. Zatem średni miesięczny dochód skarżącego wyniósł 6.400 zł. Wykazane w załączniku do wniosku o przyznanie prawa pomocy za luty 2018 r. wydatki i zobowiązania z tytułu: rat leasingowych (5.304 zł), PIT-5 – 620 zł i VAT-7 – 2.737 zł i z tytułu nabycia towarów – 169.430 zł oraz usług najmu lokalu – 201 zł świadczą o tym, że skarżący kontynuuje bez przeszkód dotychczasową działalność gospodarczą, zaś twierdzenie strony, iż na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ podatkowy zajął rachunki bankowe skarżącego, co uniemożliwia skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej i dokonywanie codziennych wydatków, nie znajduje oparcia w nadesłanych wyciągach z rachunków bankowych. Z wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez A Bank wynika, że z rachunku tego dokonano trzech przelewów na spłatę zajęcia egzekucyjnego 10, 19 i 24 kwietnia 2018 r. na kwoty odpowiednio: 75 zł, 470 zł i 1.307 zł. Z zapisów w przedmiotowym wyciągu wynika, że na rachunek wpływają środki z transakcji dokonywanych w ramach działalności gospodarczej np. 6 kwietnia 2018 r. 998 zł za świdry spalinowe. Podatnik dokonywał z tego rachunku m.in. płatności, które wymienił we wniosku, np. w dniu 31 marca 2018 r. wpłaty z tytułu umowy leasingu w wysokości 3.770 zł, w dniu 12 marca 2018 r. 200,95 zł na rzecz spółdzielni mieszkaniowej od której wynajmuje lokal wykorzystywany do działalności gospodarczej. Z wyciągu z rachunku prowadzonego przez Bank B wynika, że bank pobrał opłaty za przyjęcie zajęcia egzekucyjnego do realizacji i w dniu 10 kwietnia 2018 r. przelał na rachunek organu podatkowego 326 zł. Wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez bank spółdzielczy nie zawiera informacji wskazujących, że organ podatkowy prowadzi egzekucję z tego rachunku. Z analizy wyciągów wynika, że w kwietniu 2018 r. banki przekazały na rzecz organu podatkowego kwoty w łącznej wysokości około 2.200 zł. Biorąc pod uwagę, że średni miesięczny dochód z ostatniego roku wynosi około 6.400 zł, stwierdzić należy, że działania organu egzekucyjnego z pewnością nie uniemożliwiają skarżącemu wykonywanie działalności gospodarczej i dokonywanie płatności. Zauważyć należy, że w dniu 9 kwietnia 2018 r., a zatem po wniesieniu skargi wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący dokonał z rachunku prowadzonego przez D Bank płatności z tytułu zawartych umów leasingowych w wysokości 30.000 zł i 40.000 zł, co dowodzi, że dysponował środkami umożliwiającymi wywiązywanie się ze zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością. W konsekwencji Sąd stoi na stanowisku, że już z uwagi na same rozmiary prowadzonej działalności trudno zgodzić się z podatnikiem, że konieczność zapłaty podatku spowoduje nieodwracalne straty. Należy podkreślić, że zapłata podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika, są zwykłym następstwem decyzji podatkowej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W ocenie sądu podatnik nie wykazał w swoim wniosku, że okoliczności takie mogą mieć miejsce. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę, któremu to obowiązkowi podatnik nie sprostał. Ponadto zauważyć należy, że wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe co do zasady nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Skarżący może również skorzystać z przewidzianej w Ordynacji podatkowej instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części (art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 O.p.). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (zob. postanowienie NSA z 7 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1549/09). Sąd podkreśla także, że nawet w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego, podatnik nie zostanie wszak pozbawiony możliwości normalnej, codziennej egzystencji. W art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) ustawodawca wyłączył bowiem spod egzekucji składniki majątkowe, w tym środki na utrzymanie, gwarantując tym samym zobowiązanym i członkom ich rodzin minimum egzystencji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. A.J.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło