I SA/Łd 275/19

PostanowienieWSA w Łodzi2020-01-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące odmowy umorzenia zaległości podatkowej powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako dotyczące praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące odmowy umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, które koncentruje się na możliwości skorzystania z ulgi w uregulowaniu zobowiązania podatkowego, powinno zostać umorzone w przypadku śmierci strony. Ulgi w spłacie należności publicznoprawnych mają charakter uprawnień osobistych dłużnika, które nie przechodzą na inne osoby, a ich przyznanie wymaga analizy indywidualnej sytuacji wnioskodawcy, co po śmierci strony jest niemożliwe.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami. W trakcie postępowania sądowego wpłynął odpis aktu zgonu skarżącego, który zmarł w dniu 23 sierpnia 2019 r. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie postanowił je umorzyć.
Rozstrzygnięcie
1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. S.K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r., odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W dniu 9 września 2019 r. do akt sprawy wpłynął odpis skrócony aktu zgonu przesłany przez żonę skarżącego, z treści którego wynika, że S. K. zmarł w dniu 23 sierpnia 2019 r. Postanowieniem z 17 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Stosownie do art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) albo gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Podkreślenia wymaga to, iż przepis nie precyzuje jakie konkretnie prawa i obowiązki ustawodawca miał na myśli, wskazuje jedynie, iż chodzi o prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego. W obrębie zakresu tego pojęcia znajdą się więc takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Spór między stronami koncentruje się zatem na możliwości skorzystania z ulgi w uregulowaniu zobowiązania podatkowego. Zaznaczyć należy, iż stosowane przez organy podatkowe ulgi w spłacie należności publicznoprawnych mają charakter uprawnień osobistych dłużnika i nie przechodzą na inne osoby (tak w Komentarzu do art. 124 p.p.s.a. - B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex/el. 2019). Organ w toku postępowania w przedmiocie ulgi analizuje indywidualną sytuację wnioskodawcy. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż nawet gdyby, po przeprowadzeniu rozprawy, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżony akt naruszał obowiązujące przepisy prawa, organ zobligowany do ponownego zajęcia się wnioskiem nie mógłby rozstrzygnąć w przedmiocie zwartego w nim żądania. Organ musiałby bowiem zbadać okoliczności dotyczące indywidualnej sytuacji skarżącego, co z uwagi na jego śmierć jest niemożliwe. Ponieważ, jak wyżej zaznaczono, przyznanie ulgi płatniczej na charakter uprawnienia osobistego, z tej też przyczyny nie mogą z niej skorzystać następcy prawni zmarłego dłużnika. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. mko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło