I SA/Łd 275/24

Dnia 14 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: , Sędzia NSA Paweł Janicki, , po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 21 grudnia 2020 roku, nr XXXI/426/20 w przedmiocie uchwalenia budżetu miasta na 2021 roku postanawia : odrzucić skargę. A. S. (dalej : skarżący) wniósł na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. 2024 r., poz. 609) dalej : u.s.g., skargę do sądu administracyjnego na uchwałę nr XXXI/426/20 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 21 grudnia 2020 roku w sprawie uchwały budżetowej miasta na 2021 roku. Domagając się jej uchylenia skarżący podniósł, że gmina i miasto Piotrków Trybunalski pozostają ,,w solidarnym obowiązku wraz z pozostałymi dłużnikami do zapłaty na rzecz skarżącego kwoty 574.000.000 zł wraz z odsetkami" i dług ten winien zostać ujawniony po stronie pasywów w każdej uchwale budżetowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Warunkiem rozpoznania skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 cyt. ustawy musi zatem wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżący w oparciu o wskazany przepis wywiódł skargę na uchwałę nr XXXI/426/20 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 21 grudnia 2020 roku w sprawie uchwały budżetowej miasta na 2021 roku. Wymieniona uchwała budżetowa, zawiera m.in. plan dochodów i wydatków, przychodów i rozchodów budżetu, plan dotacji, w tym również na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone, plan wydatków jednostek pomocniczych, jak również wydatków na programy i projekty realizowane z udziałem środków pochodzących z Unii Europejskiej, czy plan finansowy na zadania realizowane z udziałem środków pochodzących z rządowego funduszu inwestycji lokalnych. Nie kreuje ona zatem bezpośrednio żadnych uprawnień, czy zobowiązań po stronie osób trzecich. Takie stanowisko prezentuje NSA w wyroku z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17( opubl. CBOiS) w którym wskazano, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje podstaw do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu gminy naruszające ewentualnie interesy wszystkich mieszkańców gminy (mieszkańców rozumianych jako społeczność gminna). Skarga przewidziana tym przepisem nie ma bowiem charakteru skargi powszechnej (actio popularis). Ponadto, z samej przynależności do wspólnoty samorządowej (np. gminy) nie wynikają bezpośrednio żadne jego indywidualne prawa lub obowiązki i w związku z tym sama ta przynależność (członkostwo we wspólnocie) nie jest źródłem interesu prawnego, legitymującego do wniesienia skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Kwestia interpretacji interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem z dnia 16 września 2008 r., w sprawie o sygn. akt SK 76/06 (opubl. Legalis) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał podtrzymał dotychczasową linię orzeczniczą (wyrok z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02,opubl. Legalis), zwracając uwagę, że interpretacja pojęć "interes prawny" i "uprawnienie" nie może prowadzić do tego, by skarga wynikająca z art. 101 ust. 1 u.s.g. była swoistą "actio popularis" (skargą powszechną). Trybunał Konstytucyjny wskazał na konieczność odróżnienia interesu faktycznego od interesu prawnego, który wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes i stwarzającej prawną podstawę ochrony danego, konkretnego interesu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 952/09, opubl. Legalis). W ocenie sądu, skarżący tym wymogom nie sprostał. Na potwierdzenie argumentacji podniesionej w skardze załączył kopię wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 listopada 2017 r. zapadłego w sprawie [...], z którego – zdaniem skarżącego - miała wynikać wierzytelność zobowiązania naturalnego w kwocie 574.000.000 zł wobec Gminy Piotrków Trybunalski. Tymczasem na mocy wskazanego rozstrzygnięcia, wytoczone przez skarżącego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Sprawiedliwości, Prezesa Rady Ministrów i Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim oraz Gminie i Miastu Piotrków Trybunalski o zapłatę, tytułem wynagrodzenia szkody majątkowej, jaką skarżący rzekomo poniósł wskutek uniemożliwienia ścigania na drodze procesu karnego działań uniemożliwiających korzystania z nieruchomości stanowiącej jego własność na cele handlu, usług rozrywkowych i innych, jak i bezprawnego – jego zdaniem - żądania wyegzekwowanych świadczeń, tj. podatku od nieruchomości oraz opłaty od użytkowania wieczystego, zostało oddalone. Z powyższego rozstrzygnięcia nie sposób zatem wnioskować o istnieniu zobowiązania majątkowego ciążącego na organie względem skarżącego. Zdaniem Sądu nie istnieje jakikolwiek związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym) strony skarżącej. Uzasadnienie skargi i argumentacja w niej zawarta do interesu prawnego się nie odnosi. Nie można bowiem przyjąć, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sytuację prawną skarżącego pozbawiając go np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację. Reasumując, ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia nie wykazał, złożoną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., bo skoro brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżącego, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym nie istnieje interes prawny uzasadniający rozpoznanie złożonej skargi. Dlatego sąd rzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia. ak