I SA/Łd 276/16
WyrokWSA w Łodzi2017-03-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy i sąd administracyjny są zobowiązane do weryfikacji wpisów w księdze wieczystej dotyczących własności nieruchomości w postępowaniu o ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, czy też są związane domniemaniem zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Organy podatkowe oraz sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność ani do weryfikowania wpisów w księgach wieczystych. Są one związane domniemaniem zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, wynikającym z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a dane z ksiąg wieczystych stanowią podstawę wymiaru podatków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok dla podatników będących najemcami lokalu użytkowego stanowiącego własność Gminy Ł. Organ pierwszej instancji ustalił wysokość zobowiązania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Podatnicy wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie zasad postępowania, brak weryfikacji aktu własności nieruchomości przez Gminę Ł. oraz ograniczenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę.
Decyzją z [...]. Prezydent Miasta Ł. ustalił Ł. G. i M. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że podatnicy [...] maja 2007r. zawarli z Miastem Ł. reprezentowanym przez Administrację Nieruchomościami Ł.-Ś. [...] umowę najmu lokalu użytkowego położonego w Ł., przy ul. A. 128 o łącznej powierzchni 130,81 m². Ł. G. i M. G. jako posiadacze na podstawie umowy części nieruchomości (lokalu użytkowego) stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego stali się od 1 czerwca 2007 r. podatnikami podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), dalej u.p.o.l.
Podatnicy nie złożyli w terminie informacji o nieruchomościach i obiektach budowalnych zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. W tej sytuacji ma zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Wynajęty lokal użytkowy jest w całości zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z produkcją i sprzedażą świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek. Zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [....] właścicielem budynku nr 1 na działce przy ul. A. 128 jest Gmina Ł., która pozostaje też właścicielem wynajętego lokalu. Zajmowany przez podatników lokal oznaczony nr [...] nie został wyodrębniony i zbyty przez Gminę Ł. – właściciela nieruchomości.
Z informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatników wynika, że na prowadzenie działalności gospodarczej zajęto powierzchnię 119,11 m² i od takiej powierzchni podatnicy powinni opłacać podatek od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędy formalne. Podatnicy podnieśli, że nie przedstawiono im aktu własności nieruchomości a ich zdaniem Gmina Ł. nie jest właścicielem nieruchomości, która znajduje się w jej posiadaniu. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a u.p.o.l., wątpliwe jest też zastosowanie art. 68 § 2 pkt 1 o.p., wadliwe jest również wyliczenie wysokości opodatkowania, gdyż w różnych latach były zajmowane różne powierzchnie lokali na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zaskarżoną decyzją z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podzielając jego stanowisko.
Organ odwoławczy przypomniał, że okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości było w przedmiotowej sprawie wynajęcie przedmiotowego lokalu, na podstawie umowy najmu nr [...] z [...]. Ł. G. i M. G., co powoduje, iż w okresie 14 dni od tego momentu podatnicy winni byli złożyć informacje na podatek od nieruchomości. Na wezwanie organu pierwszej instancji w ramach czynności sprawdzających Ł. G. i M. G. złożyli w dniu 4 lipca 2013 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 rok, deklarując do opodatkowania 119,11 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - wynikającej z protokołu zdawczo-odbiorczego lokalu użytkowego z 28 maja 2007 r. W dniu 31 października 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła informacje na podatek nieruchomości za lata 2009 - 2014, w której Ł. G. i M. G. zadeklarowali do opodatkowania 119,11 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem Ł. G. i M. G. nie złożyli informacji na podatek od nieruchomości w terminie przewidzianym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., a tym samym zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania trzyletni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej, o którym mowa w art. 68 § 1 o.p., tylko pięcioletni, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 o.p. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona 21 września 2015 r., a zatem przed upływem terminu o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 1 o.p., a także terminu z art. art. 68 § 1 o.p., co powoduje, że w przedmiotowej sprawie, dotyczącej 2014 roku, w art. 68 § 2 pkt 1 o.p. nie miał zastosowania.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Ł. G. i M. G. wnieśli o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia zasad ogólnych postepowania podatkowego, zasad postępowania dowodowego oraz przepisów prawa. Skarżący zarzucają organom podatkowym bezczynność wobec zgłoszonych wniosków o konieczność okazania przez Gminę Miejską Ł. dokumentów w postaci aktu własności nieruchomości i dokumentów będących podstawą wpisów w dziale [...] księgi wieczystej. Strona skarżąca podnosi, że nie zapoznano jej z całością zgromadzonego materiału dowodowego, ograniczając jej prawo do czynnego udziału we wszystkich etapach prowadzonego postępowania. W toku postępowania nie wyjaśniono jaka była podstawa dokonania wpisu własności Gminy Ł. w księdze wieczystej, nie przedstawiono oryginałów dokumentów będących podstawą wpisu, nie przeprowadzono też dowodu o którym mowa w art. 194 § 3 o.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Ł. G. i M. G. na podstawie umowy najmu zawartej [...] maja 2007 r. zajmują lokal użytkowy oznaczony nr [...], położony w Ł., przy ul. A. 128. W lokalu tym skarżący prowadzą działalność gospodarczą (produkcję pieczywa) pod firmą A s.c. Przedmiotowy lokal jest niewątpliwie związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak i zajęty na prowadzenie takiej działalności. Powierzchnia lokalu obliczona dla celów podatku od nieruchomości wynosi 119,11 m², co nie jest kwestionowane. Skarżący nie kwestionują także faktu, że Gmina Miejska Ł. jest wpisana w dziale [...] księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 128.
Podstawowy zarzut skargi sprowadza się do stwierdzenia, że organy podatkowe nie zweryfikowały prawidłowości wpisu w księdze wieczystej i nie wyjaśniły, czy Gmina Ł. jest właścicielem nieruchomości przy ul. A. w Ł. i właścicielem zajmowanego przez skarżących lokalu. Zarzut ten jest bezzasadny.
Postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości jest postępowaniem w dużej mierze uproszczonym a organy podatkowe w tym postępowaniu nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o własność. W szczególności podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz.U. z 2016 r., poz. 1629). Organy podatkowe są też związane danymi wynikającymi z ksiąg wieczystych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wskazało na przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.), zgodnie z którymi księgi wieczyste są jawne i domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 2 i art. 3 ust. 1 powołanej ustawy). Wpisy w księgach wieczystych objęte są też rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy). Organy podatkowe ani sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości nie mają żadnych uprawnień, ani możliwości do weryfikowania wpisów w księgach wieczystych. (Na marginesie rozważań rozpoznawanej sprawy sąd wskazuje, że możliwość taką przewiduje się w odrębnym trybie, zgodnie z uregulowaniami ustawy o księgach wieczystych i hipotece). W szczególności nie stanowi takiej podstawy przepis art. 194 § 3 ustawy o.p..
W dziale [...] księgi wieczystej Nr [...] Gmina Miejska Ł. jest ujawniona jako właściciel nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 128. Sporny lokal zajmowany przez skarżących znajduje się w budynku położonym na tej nieruchomości. W budynku tym znajdują się lokale stanowiące odrębne nieruchomości, przy czym lokal użytkowy skarżących (nr [...]) nie jest wyodrębniony i nie służy wyłącznie do użytku właścicieli wyodrębnionych lokali. Oznacza to, ze dotychczasowy właściciel (Gmina Miejska Ł.) pozostaje wyłącznym właścicielem lokali niewyodrębnionych – art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r., poz. 1892). Niezrozumiałe są więc zarzuty skarżących, że być może Gmina Miejska Ł. nie jest właścicielem spornego lokalu.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Przesłanki wynikające z powołanego przepisu są spełnione, gdyż skarżący byli posiadaczami na podstawie umowy najmu części nieruchomości (lokalu użytkowego) stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w terminie określonym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nie złożyli informacji o nieruchomościach, a decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu określonego w art. 68 § 2 pkt 2 o.p. Wbrew zarzutom skargi skarżący przed wydaniem decyzji mieli możliwość wypowiedzenia się co do całego zebranego materiału dowodowego, a informacje dotyczące ksiąg wieczystych są powszechnie dostępne w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło