I SA/Łd 277/24

PostanowienieWSA w Łodzi2024-08-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała budżetowa jednostki samorządu terytorialnego może naruszać interes prawny strony, jeśli nie uwzględnia postanowień prawomocnego wyroku cywilnego dotyczącego obowiązku zapłaty przez gminę znacznej kwoty?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że uchwała budżetowa, będąca aktem planowania finansowego, nie kreuje bezpośrednich uprawnień ani zobowiązań po stronie osób trzecich i nie może naruszać indywidualnego interesu prawnego strony. Brak jest związku między uchwaleniem planu finansowego gminy a sferą chronionych prawem uprawnień i interesów skarżącego, zwłaszcza gdy wyrok cywilny, na który się powołuje, oddalił powództwo o zapłatę.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 21 grudnia 2022 roku Nr LVIII/732/22 w przedmiocie uchwalenia budżetu miasta na 2023 rok. Skarżący argumentował, że uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ nie uwzględnia postanowień prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego dotyczącego solidarnych zobowiązań gminy do zapłaty znacznej kwoty. Organ wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Kasprzak po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 21 grudnia 2022 roku Nr LVIII/732/22 w przedmiocie uchwalenia budżetu miasta na 2023 rok postanawia: odrzucić skargę. A. S. pismem z dnia 13 marca 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę budżetową Rady Miejskiej w Piotrkowie Trybunalskim na 2023 r. Zdaniem Skarżącego, akt ten narusza jego interes prawny, ponieważ nie uwzględnia postanowień prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. Wydział II Cywilny z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt [...]. W jego ocenie z ww. wyroku wynika, że Gmina i Miasto Piotrków Trybunalski pozostają w solidarnym obowiązku z pozostałymi współdłużnikami do zapłaty na rzecz skarżącego kwoty 574.000.000 złotych, wraz z należnymi odsetkami od dnia wymagalności. Z uwagi na fakt, że zaskarżona uchwała budżetowa nie ujawnia ww. długu po stronie pasywów, powinna zostać uchylona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Warunkiem rozpoznania skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy P.p.s.a. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. W myśl art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest wskazany w skardze art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 609), dalej: u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z treści powyższego przepisu wynika, że aby skutecznie wnieść skargę na uchwałę, trzeba wykazać nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale i jego naruszenie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu (wyrok NSA z dnia z dnia 24 stycznia 2013 r., II OSK 2400/12). Kwestia interpretacji interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem z 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał podtrzymał dotychczasową linię orzeczniczą (wyrok z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02), zwracając uwagę, że interpretacja pojęć "interes prawny" i "uprawnienie" nie może prowadzić do tego, by skarga wynikająca z art. 101 ust. 1 u.s.g. była swoistą "actio popularis" (skargą powszechną). Trybunał Konstytucyjny wskazał na konieczność odróżnienia interesu faktycznego od interesu prawnego, który wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes i stwarzającej prawną podstawę ochrony danego, konkretnego interesu faktycznego. Analogiczne stanowisko było podstawą wyroków sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 952/09 oraz wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była uchwała budżetowa, a więc akt, który ze swej istoty, jako plan dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego, nie kreuje żadnych uprawnień czy też zobowiązań po stronie osób trzecich (tak wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II GSK 577/17). Stosownie do art. 52 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.) ujęte w budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego i planach finansowych jednostek budżetowych dochody oraz przychody - stanowią prognozy ich wielkości, natomiast wydatki oraz łączne rozchody - stanowią nieprzekraczalny limit. Ponadto, w myśl art. 51 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, zamieszczenie w budżecie państwa dochodów z określonych źródeł lub wydatków na określone cele nie stanowi podstawy roszczeń ani zobowiązań państwa wobec osób trzecich, ani roszczeń tych osób wobec państwa. Przepis ten stosuje się, z mocy art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, odpowiednio do jednostek samorządu terytorialnego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić więc należy, że określone zapisy uchwały budżetowej mają znaczenie jedynie w zakresie planowania finansowego dotyczącej jej jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem Sądu nie istnieje jakikolwiek związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym) strony skarżącej. Uzasadnienie skargi i argumentacja w niej zawarta do interesu prawnego się nie odnosi. Nie można zatem przyjąć, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na sytuację prawną skarżącego pozbawiając go np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o uchylenie uchwały budżetowej, ponieważ – jego zdaniem – nie uwzględnia postanowień prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. Wydział II Cywilny z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt [...]. W ocenie Sądu nie ma jednak podstaw, by z ww. orzeczenia wywodzić naruszenie jego interesu prawnego. Brak jest bowiem związku pomiędzy uchwaleniem planu finansowego gminy, a sferą prawem chronionych uprawnień i interesów skarżącego, regulowaną przez określony przepis prawa materialnego. Z przytoczonego wyroku nie sposób zaś wywodzić podnoszonego przez skarżącego obowiązku zapłaty na jego rzecz kwoty 574.000.000 zł, albowiem oddalił on powództwo skarżącego w całości. Zaskarżona uchwała nie nakłada też na skarżącego jakichkolwiek obowiązków. Jak to już bowiem wyżej stwierdzono, uchwała budżetowa jest aktem, który zabezpiecza jedynie (w znaczeniu nieprzekraczalnego limitu), w określonym w niej zakresie, środki na realizację inwestycji, której przeprowadzenie odbywa się w odmiennym trybie. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do twierdzenia, że Skarżący wykazał naruszenie jego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. W konsekwencji powyższego złożoną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło