I SA/Łd 279/05
WyrokWSA w Łodzi2005-06-30
Skład orzekający: P. Janicki, A. Cudak, W. Jarzębowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, który wydał ostateczną decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, może odmówić wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie, powołując się na art. 165a Ordynacji podatkowej, zamiast art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Organ podatkowy, który wydał ostateczną decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, jest związany tą decyzją i nie może wydać kolejnego rozstrzygnięcia w tym samym przedmiocie. W przypadku ponownego wniosku w tej samej sprawie, organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie art. 165a, który dotyczy innej sytuacji procesowej. Niemniej jednak, uchybienie proceduralne w postaci powołania się na niewłaściwy przepis nie wpływa na wynik sprawy, jeśli organ merytorycznie prawidłowo rozstrzygnął wniosek.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego określającej zaległość podatkową w podatku od czynności cywilnoprawnych. Izba Skarbowa odmówiła stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając ją za nie dotkniętą wadami z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Po doręczeniu tej ostatecznej decyzji, skarżąca ponownie złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 165a Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 212 i 247 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA A. Cudak, W. Jarzębowski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej zaległość podatkową w podatku od czynności cywilnoprawnej oddala skargę
I SA/Łd 279/05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem J. F. z dnia [...] decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Podniósł, że kwestia nieważności była już przedmiotem rozstrzygania przez organy podatkowe. Powtórne wydanie decyzji w tej samej sprawie stanowiłoby naruszenie art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa.
W skardze z dnia [...] skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 212 i 247 op i wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 16 marca 2005 roku wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w decyzji organu odwoławczego.
Organ ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu [...] J. F. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [....] określającej zaległość podatkową w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży z dnia [...].
W dniu [...] Izba Skarbowa odmówiła stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, iż nie jest ona dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
Decyzję Izby Skarbowej doręczono stronie w dniu [...]. Decyzja ta jest ostateczna.
W dniu [...] J. F. ponownie złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...].
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 165 a ustawy Ordynacja podatkowa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na wcześniejsze wydanie decyzji w tej samej sprawie.
W odwołaniu skarżąca wskazała, że interpretacja przepisu art. 165a § 1 i art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, dokonana przez organy podatkowe jest nieuzasadniona i powoduje, że instytucja stwierdzenia nieważności nie mogłaby być prawidłowo wykorzystana.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie dyspozycją art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Natomiast art. 212 op stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia.
W rozpoznawanej sprawie Izby Skarbowa, na skutek wniosku skarżącej, wydała w dniu [...] decyzję, którą odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Z dniem doręczenia skarżącej decyzji Izby Skarbowej, organ ten stał się decyzją tą związany, tzn. nie był uprawniony po tym fakcie wydać w tym samym przedmiocie decyzji o innej treści. Podobny pogląd, choć w nieco innym stanie faktycznym, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 1995 roku (SA/Kr 1295/95, niepubl.).
Decyzja Izby Skarbowej wskutek niewniesienia od niej odwołania w przepisanym prawem terminie, stała się ostateczna.
Kolejny wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności w. w. decyzji Urzędu Skarbowego, oparty na tych samych argumentach, jak poprzedni został załatwiony decyzją Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na wcześniejsze wydanie decyzji w tej samej sprawie. Decyzja ta została w postępowaniu odwoławczym utrzymana w mocy.
Niewątpliwie organ podatkowy właściwie od strony merytorycznej rozstrzygnął wniosek skarżącej. Skoro bowiem w obrocie prawnym istniała już ostateczna decyzja administracyjna w przedmiocie wniosku skarżącej, to nie było podstaw prawnych dopuszczających ponowne wydanie kolejnego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Dlatego też organy podatkowe słusznie oceniły, iż wniosek skarżącej nie mógł stanowić podstawy wszczęcia postępowania.
Przepisem, który reguluje taką sytuację procesową na gruncie postępowania podatkowego w trybie nadzwyczajnym jest art. 249 § 1 op. Wymienia on w swojej treści przykładowe przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W razie spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek, a także innej, uniemożliwiającej wszczęcie takiego postępowania organ jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania.
W niniejszej sprawie, z uwagi na dyspozycję art. 212 op, statuującego zasadę związania organu wydana przez siebie i doręczoną decyzją administracyjną, organ nie miał możliwości wszczęcia kolejnego postępowania podatkowego w tożsamym jak poprzedni przedmiocie. Dlatego też organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącej wszczęcia postępowania w żądanym przez nią zakresie.
Organy podatkowe orzekając wprawdzie merytorycznie prawidłowo, nie uchroniły się jednak od błędu natury proceduralnej.
Artykuł 165a § op, powołany w podstawie prawnej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, reguluje bowiem zupełnie inną sytuację procesową. Dotyczy on rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w trybie zwyczajnym. Natomiast w niniejszej sprawie zastosowanie winien był znaleźć cyt. wyżej przepis art. 249 o. p.
Sąd jednak doszedł do przekonania, że uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 c).
Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło