I SA/Łd 285/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-04-22

Skład orzekający: Asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba skarżącej, samotnej matki wychowującej trójkę małoletnich dzieci, stanowiła przeszkodę uniemożliwiającą terminowe uiszczenie wpisu sądowego, uzasadniającą przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Choroba i okoliczności osobiste nie zostały wykazane jako przeszkoda uniemożliwiająca terminowe działanie lub skorzystanie z pomocy osób trzecich, a złożenie wniosku w sądzie w trakcie zwolnienia lekarskiego przeczyło twierdzeniom o całkowitej niezdolności do działania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania. Została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wpisu dokonała z opóźnieniem, a następnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę i samotne wychowywanie trójki dzieci. Sąd rozpoznał wniosek, uznając go za formalnie dopuszczalny, ale odmówił przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w (odzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Ł. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. B.Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia[...] nr[...] stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług Spółki Przemysłowo - Handlowej zoo "A" za miesiące od kwietnia do grudnia 2001r. i od stycznia do września 2002r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego do powyższej skargi w kwocie 100 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to doręczono w dniu 14 marca 2008r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). W dniu 25 marca 2008r. skarżąca uiściła wpis sądowy, zaś w dniu 26 marca 2008r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. We wniosku tym stwierdziła, iż "opóźnienie w zakresie wniesienia opłaty wpisu z powodu choroby. Informuję, że jestem samotną matką wychowującą trójkę małoletnich dzieci z powodu choroby nie miałam możliwości wniesienia opłaty". Do wniosku załączyła kopię zwolnienia lekarskiego z dnia 19 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 ppsa). W świetle postanowień powołanych przepisów uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki, a mianowicie strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż B.Ł. uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Sąd uznał też, że wniosek o przywrócenie terminu jest dopuszczalny, został bowiem złożony z zachowaniem 7 - dniowego terminu, a strona uiściła wpis sądowy w dniu 25 marca 2008r., tj. w terminie do złożenia tego wniosku. Jednakże wobec uiszczenia wpisu w dniu 25 marca 2008r. i bezpośredniego złożenia w siedzibie Sądu w dniu 26 marca 2008r. wniosku o przywrócenie terminu do jego uiszczenia, uznać należało, iż przyczyna uchybienia terminu, w postaci choroby, ustała najpóźniej w pierwszej z tych dat, nie zaś w dniu 28 marca 2008r., jak wynika z treści zwolnienia lekarskiego. Rozpoznając natomiast ten wniosek merytorycznie, Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w art. 86 § 1 zdanie 1 ppsa. Przy ocenie tej przesłanki, należy bowiem brać pod uwagę, co słusznie podkreśla orzecznictwo sądowe i doktryna przedmiotu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się przykładowo pożar, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415 czy J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 149). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż w uzasadnieniu wniosku jako przyczynę uchybienia terminu skarżąca podała chorobę trwającą od dnia 19 marca 2008r. do 28 marca 2008r. oraz okoliczność samotnego wychowywania trójki małoletnich dzieci. Poza ogólnikowym stwierdzeniem faktu choroby i samotnego wychowywania trójki małoletnich dzieci, nie wykazała natomiast stosowną argumentacją, iż choroba ta uniemożliwiła jej wyręczenie się inną osobą, czy że w jej sytuacji osobistej nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą, ani też że był to taki stan chorobowy, który pozbawił ją możliwości jakiegokolwiek osobistego działania czy nawet tylko "kontroli" sytuacji, co mogłoby mieć miejsce np. w przypadku utraty przytomności. Z kolei okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu bezpośrednio w siedzibie Sądu w dniu 26 marca 2008r., a więc w czasie zwolnienia lekarskiego uniemożliwiającego, zdaniem skarżącej dochowanie terminu, zdaje się przeczyć jej twierdzeniom, iż przyczyną uchybienia terminu był taki stan choroby, który obiektywnie oceniając sytuację stanowił przeszkodę w dochowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego przy użyciu nawet największego w danych warunkach wysiłku. Dokonując czynności procesowej w trakcie zwolnienia lekarskiego wykazała więc, iż stwierdzone zaświadczeniem lekarskim okoliczności nie uniemożliwiały podejmowania czynności procesowych. Ale gdyby nawet przyjąć, iż wniosek nie został złożony w siedzibie Sądu osobiście przez samą skarżącą, to oznaczałoby to z kolei, iż skarżąca miała możliwość wyręczenia się inną osobą. Podnieść nadto należy, iż we wniosku skarżąca nie wywodziła, iż pomimo ewentualnej możliwości wyręczenia się inną osobą nie mogła uiścić wpisu sądowego w terminie, tj. zlecić tej osobie dokonania przelewu z uwagi np. na brak kwoty 100 zł w domu, konieczność osobistego stawienia się w siedzibie banku celem dokonania jej przelewu (wypłaty) czy nie posiadania konta internetowego. Skarżąca nie wykazała także związku między okolicznością samotnego wychowywania trójki małoletnich dzieci a nieterminowym uiszczeniem wpisu. Przemilczała ona też wiek dzieci, jak i kwestię opieki nad dziećmi podczas jej choroby. Biorąc natomiast pod uwagę wiek skarżącej (35 lat) oraz podnoszoną małoletniość dzieci, zauważyć należało, iż w przypadku choroby wyłączającej ją z zaangażowania się w sprawy rodziny, skarżąca z pewnością osobiście nie mogłaby sprawować opieki nad dziećmi i zmuszona byłaby skorzystać z pomocy osoby trzeciej. To zaś oznaczałoby, iż miałaby możliwość wyręczenia się inną osobą. Jeśli natomiast byłaby w stanie sprawować osobiście opiekę nad dziećmi, to byłaby również w stanie przezwyciężyć przeszkodę w dochowaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego przy użyciu nawet najmniejszego wysiłku. Wówczas choroba ta nie mogłaby być obiektywną przeszkodą w dochowaniu tego terminu. Podnieść nadto należy, iż wykazanie braku winy w uchybieniu terminu obciąża wnioskodawcę, na co wskazuje użyty w powołanym przepisie art. 86 § 1 ppsa zwrot "należy uprawdopodobnić brak winy". Sąd nie jest więc uprawniony domniemywać niezawinionych przez stronę przyczyn uchybienia terminu czy też poszukiwać potencjalnych okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. P.Pie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło