I SA/Łd 288/16

Dnia 21 października 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr UNP: [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja 2008 roku do września 2008 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – P. M. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja 2008 roku do września 2008 roku. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym wnioskiem zarządzeniem z dnia 29 września 2016 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na właściwym formularzu urzędowym (PPF), określonym w drodze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U z 2015 r., poz. 1257), w tym jego podpisania przez skarżącego, i do nadesłania tego wniosku do Sądu - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązano pełnomocnika skarżącego do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do: nadesłania odpisów zeznań podatkowych za 2014 i 2015 rok, udokumentowania aktualnych źródeł swojego utrzymania w związku z likwidacją prowadzonej działalności gospodarczej oraz źródeł pokrycia deklarowanych w formularzu PPF wydatków, udokumentowania wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy i przedstawienia wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 17 października 2016 roku wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych złożony na właściwym urzędowym formularzu (PPF) wraz z dodatkowymi dokumentami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego majątek stanowi dom w S. o pow. 160 m2 (zakupiony na kredyt) oraz udział we współwłasności domu (1/2) w P. o pow. 120 m2, a ponadto samochód marki Volkswagen T4 o wartości około 8.000 zł. Obciążenia z tytułu alimentów, rat kredytowych, opłat eksploatacyjnych i innych wydatków według oświadczenia skarżącego wynoszą 2.058 zł, przy czym skarżący, mimo wezwania, nie udokumentował tej kwoty wydatków. W złożonym wniosku skarżący podaje, że został zmuszony do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na decyzje organów podatkowych. Obecnie utrzymuje się z prac dorywczych, nie posiada dokumentów potwierdzających przelewy na alimenty, raty kredytu hipotecznego i opłaty związanych z utrzymaniem. Na uiszczenie bowiem tych opłat uzyskuje wsparcie od rodziców. Jednocześnie salda końcowe przedstawionych przez skarżącego rachunków bankowych w rozważanym okresie opiewały na kwoty rzędu: -150.000 zł do 0,20 zł. Ponadto z nadesłanych wydruków zeznań podatkowych (PIT-36L), nieopatrzonych podpisem skarżącego, wynika, że w 2014 roku skarżący z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnął dochód w wysokości 34.033,63 zł, a w 2015 roku poniósł stratę w kwocie 3.369,97 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał bowiem dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie rzeczywistej sytuacji majątkowej wymagało wiarygodnego wykazania ponoszonych przez skarżącego wydatków niezbędnego utrzymania oraz wykazania kwoty rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich pokryciu. Gołosłowne twierdzenia skarżącego w tym zakresie wskazujące, że w ramach powyższych wydatków korzysta ze wsparcia rodziców, nie mogą być uznane jako wiarogodny dowód na tę okoliczność. Ponadto uwagę zwraca także fakt, że skarżący posiada znaczący majątek w postaci domu w S. o pow. 160 m2 i udziału (1/2) we współwłasności domu w P. o pow. 120 m2. Posiadanie tego majątku wyklucza zatem możliwość uznania skarżącego za osobę znajdującą się na skraju ubóstwa, która to okoliczność wiązałaby się z ryzykiem wystąpienia zagrożenia dla jej utrzymania koniecznego. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący występując ze skargą do Sądu opłacił należny od niej wpis w wysokości 802 zł. Co więcej, wpis ten nadpłacił, uiszczając bez wezwania kwotę 1.105 zł, znajdując na ten cel stosowne środki finansowe, mimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.