I SA/Łd 290/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-06-11

Skład orzekający: Paweł Janicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca cierpi na chorobę psychiczną, która utrudniała jej terminowe dopełnienie tej czynności, mimo ustanowienia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że choroba psychiczna strony skarżącej, potwierdzona dokumentacją medyczną i hospitalizacjami, stanowiła brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Pomimo ustanowienia pełnomocnika, przewlekłe zaburzenie psychiczne mogło uniemożliwić prawidłowe i terminowe prowadzenie spraw sądowych, wpływając na percepcję rzeczywistości i zrozumienie obowiązków. W związku z tym, sąd przywrócił termin do uiszczenia wpisu i nakazał zwrot podwójnie uiszczonej kwoty.
Stan faktyczny
E. B. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Sąd wezwał do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia. Pełnomocnik skarżącej nie uiścił wpisu w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując na chorobę psychiczną skarżącej, hospitalizacje, brak środków finansowych i utrudnioną komunikację jako przyczyny uchybienia terminu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przywrócono termin do uiszczenia wpisu od skargi. 2. Nakazano zwrot z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej E. B. kwoty 5 049 złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi zaksięgowanej w dniu 13 maja 2015 roku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 rok p o s t a n a w i a: 1. przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi; 2. nakazać zwrot z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej E. B. kwoty 5 049 (pięć tysięcy czterdzieści dziewięć) złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi zaksięgowanej w dniu 13 maja 2015 roku pod pozycją 2100. E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 rok . Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 marca 2015 roku wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 5049 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu została doręczona na adres kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 15 kwietnia 2015 roku, co znajduje potwierdzenie w zwrotnym pokwitowaniu odbioru znajdującym się w aktach niniejszej sprawy (k. 40 akt sądowych). Natomiast należny wpis od skargi został uiszczony przelewem na rachunek WSA w Łodzi w dniu 23 kwietnia 2015 roku, co potwierdza wydruk komputerowy (k. 41 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2015 roku, tutejszy sąd odrzucił przedmiotową skargę. Rozstrzygnięcie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 maja 2015 roku. W dniu 14 maja 2015 roku, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wraz z potwierdzeniem ponownego uiszczenia wpisu na rachunek sądu w dniu 13 maja 2015 roku. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca cierpi na chorobę psychiczną, która w stopniu znacznym ogranicza jej możliwości działania i powoduje bezradność w wypełnieniu najprostszych codziennych obowiązków. Z powodu swojej choroby była hospitalizowana od 9 czerwca do 11 lipca 2014 roku oraz od dnia 8 lutego do dnia 14 kwietnia 2015 roku. Wyjaśnił, że zajęcie kont skarżącej i związany z tym faktem brak środków był powodem braku wniesienia przez pełnomocnika wpisu w dacie wniesienia skargi. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu w dniu 15 kwietnia 2015 roku pełnomocnik nie był w stanie w tym i następnych dniach uzyskać od skarżącej kwoty wpisu, ponieważ skarżąca nie posiadała osobiście środków finansowych. W dniach 15 - 17 kwietnia 2015 roku pełnomocnik był pewny, oceniając zachowanie klientki, że pomimo choroby jest w stanie kontrolować swoje życiowe spraw oraz zrozumiała konieczność przekazania kwoty wpisu do sądu. Kilkakrotnie zapewniała go, że jej znajomi dokonali już przelewu. Ponieważ w podobny sposób dokonano przelewu na opłacenie wpisu w sprawie o sygn. akt I SA/ Łd 281/15, pełnomocnik był pewien, że formalności dopełniono. Przekonanie pełnomocnika o lepszym stanie zdrowia jego klientki i terminowej wpłacie wpisu, okazało się błędne. Skarżąca, będąca na zwolnieniu poszpitalnym, nie rozumiała znaczenia swoich spraw, a informacja o zablokowaniu jej wszystkich kont, prośby pełnomocnika wykonania czynności wpłaty nieposiadanej kwoty wpisu, spowodowały nasilenie objawów choroby. Ponadto znajomi strony nie mogli zebrać wymaganej kwoty i dopiero w dniu 23 kwietnia 2015 roku dokonali przelewu, przy czym nie poinformowali pełnomocnika o zaistniałej sytuacji. Podkreślił, że obecny stan zdrowia skarżącej ulega znacznym wahaniom. Cały czas jest w trakcie leczenia. Zdaniem pełnomocnika powyższe okoliczności wskazują na brak winy skarżącej i usprawiedliwiają niedochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Przy czym sąd podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu WSA w Olsztynie z dnia 2 marca 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 922/14, iż pożądane jest zachowanie pewnego kompromisu polegającego na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. Zdaniem sądu okoliczności wskazane we wniosku, a także okoliczności wynikające z akt sprawy, pozwalają na uznanie, że skarżąca nie ponosi winy w nieterminowym dokonaniu czynności uiszczenia wpisu od skargi. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżąca jest pod stałą opieką lekarza psychiatry. Jak wynika z dokumentacji lekarskiej przynajmniej od 2014 r. cierpi na chorobę psychiczną, a w razie nasilenia jej objawów jest hospitalizowana. Od 1 kwietnia do 10 czerwca 2015 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, po kolejnej hospitalizacji. W ocenie sądu, przewlekłe zaburzenie psychiczne na które cierpi strona skarżąca, bez wątpienia może utrudniać lub wręcz uniemożliwiać jej prawidłowe i terminowe prowadzenie spraw. Wpływa bowiem z natury rzeczy na percepcję strony i jej ocenę rzeczywistości, a co za tym idzie na właściwe zrozumienie obowiązków wynikających z prowadzenia spraw sądowych. Powyższego nie zmienia fakt, iż skarżąca ustanowiła pełnomocnika, bowiem materialny obowiązek uiszczenia opłaty ciążył na skarżącej. Wprawdzie nie zwalnia to profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku zapewnienia skuteczności czynności procesowych dokonywanych w granicach pełnomocnictwa, jednak obowiązku tego nie można utożsamiać z koniecznością uiszczenia opłaty z własnych środków. W niniejszej sprawie biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności za wiarygodne należy uznać wyjaśnienia pełnomocnika o utrudnionej komunikacji między pełnomocnikiem a klientem odnośnie konieczności uiszczenia wpisu sądowego, co w efekcie skutkowało uiszczeniem go po terminie. Powyższe prowadzi do wniosku, że powołane przez pełnomocnika okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącej oraz związane z tym funkcjonowanie w życiu codziennym są przez nią niezawinione, a to uniemożliwia obciążenie jej negatywnymi skutkami uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a., - w myśl którego opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt – albowiem wpis od skargi w niniejszej sprawie został uiszczony dwukrotnie, tj. 23 kwietnia 2015 roku oraz 13 maja 2015 roku. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło