I SA/Łd 292/08

Dnia 16 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. D.A. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2005 rok. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (doradztwa podatkowego) za styczeń i luty 2008 r. wyniósł 2008,45 zł ( w tym okresie zapłaciła składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 195,15 zł). Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie, wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, posiada nadto oszczędności w kwocie około 3730,09 dolarów amerykańskich, stanowiące zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scenic, rok produkcji 1997, na którym znajduje się zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą. Innego majątku nie wykazała. W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazała m.in., że jest osobą schorowaną, ale jej zła sytuacja materialna uniemożliwia jej podjęcie prawidłowego leczenia w specjalistycznych klinikach. Wydatki na leczenie od grudnia 2007 r. do lutego 2008 r. określiła na 480,72 zł, przedstawiając kopie faktur zakupu leków. Podała ponadto, że posiada zobowiązania wobec Urzędu Miasta z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2006-2007, określone decyzjami podatkowymi, w łącznej kwocie 10 344 zł. Decyzje te zostały zaskarżone do sądu, a organy aktualnie nie prowadzą egzekucji administracyjnej z tego tytułu. Skarżąca posiada również zadłużenie z tytułu zakupionego programu Lx w wysokości 2635,20 zł, które wierzyciel rozłożył na raty, po 878,40 zł każda. Ponadto w okresie styczeń – luty 2008 r. zapłaciła raty kredytu w wysokości 781,27 zł. Tak więc deficyt jej środków pieniężnych wyniósł 327,08 zł. Trudną sytuację finansową skarżącej pogarsza fakt, że jej wierzytelność od byłego klienta w wysokości 2256,16 zł zajął komornik sądowy na poczet kosztów egzekucji, dokonanej na podstawie wadliwego, jej zdaniem, wyroku. Skarżąca posiada ponadto inną wierzytelność od byłego klienta (1922,24 zł) oraz do byłej pracownicy (450 zł – która jednak jest w jej ocenie nie do wyegzekwowania). Strona powołała się również na fakt, że z jej inicjatywy toczy się szereg postępowań sądowych (w tym przed Trybunałem Praw Człowieka), a kolejne sprawy zmuszona będzie rozpocząć. Wszystkie te okoliczność powodują, że skarżąca musi podejmować intensywne leczenie, by mogła otworzyć kolejne biuro w celu zwiększenia liczby klientów i poprawy sytuacji finansowej. Jednakże nie jest obecnie w stanie tego uczynić. Podała ponadto, że wszelkie opłaty związane z utrzymaniem domu, w którym mieszka, ponosi siostra, która jest też jego właścicielką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D.A. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu należącym do swojej siostry. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą - doradztwo podatkowe, z której za dwa pierwsze miesiące 2008 roku osiągnęła dochody 2008,45 zł. W tym miejscu należy podnieść, że sytuacja majątkowa D.A. znana jest Sądowi z urzędu, składała już bowiem szereg wniosków o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Dlatego też do oceny jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych Sąd wykorzystał również informacje z dokumentów zgromadzonych w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 693/06, w której Sąd, postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r., odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. W roku 2006 skarżąca uzyskała przychód rzędu 96 435,57 zł (koszty jego uzyskania wyniosły 69 101,16 zł, co dało jej dochód w wysokości 27 334,41 zł), zaś rok 2005 zakończyła przychodem w wysokości 101 001,60 zł (koszty wyniosły 65 836,32 zł, a dochód – 35 165,28 zł). Wyłączną właścicielką zabudowanej nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. A oraz działki rolnej o powierzchni 892m2 jest siostra skarżącej (na potwierdzenie powyższego przedstawiła odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł., Wydział II Cywilny z dnia [...] roku znoszącego współwłasność powyższych nieruchomości i przyznającego ich własność bez spłat w całości siostrze skarżącej) Z nadesłanego przez skarżącą rachunku zysków i strat za rok obrotowy 2007 oraz styczeń 2008 roku wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2007 osiągnęła ona zysk brutto w wysokości 18 642,91 zł, zaś jej przychody za cały rok 2007 zamknęły się kwotą 21 565,49 zł co daje w przeliczeniu na miesiąc kwotę około 1.797 zł. Podniosła, iż w latach 2005 i 2006 dokonała wydatków inwestycyjnych na budynek przy ul B na kwotę 79.702, 53 zł, w części sfinansowanych z kredytu bankowego na kwotę 20.000 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że D.A. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, posiada znacznej wartości majątek nieruchomy, samochód oraz oszczędności, zamieszkuje w domu należącym do siostry nie partycypując w kosztach jego utrzymania, uwzględniając powyższe oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu (wpis sądowy w wysokości 500 zł oraz ewentualne inne, niewątpliwe rozłożone w czasie) należało uznać, że D. A. nie wykazała, spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca składała już szereg wniosków o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. W przywołanym już postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 693/06 Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 19 października 2007 r., oddalił zażalenie D.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi z dnia 21 czerwca 2007 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, a aktualna sytuacja majątkowa skarżącej będąca przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie uległa zmianie. Za przyznaniem stronie prawa pomocy nie przemawia także fakt, iż skarżąca nieodpłatnie wyzbyła się części posiadanego wcześniej majątku nieruchomego, bowiem rozporządzając swoim majątkiem strona powinna mieć na uwadze, że w sposób świadomy pozbawia się środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Nie stanowiła również wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy okoliczność wynikająca z akt, iż skarżąca posiada zaległości w podatku od nieruchomości. Nie oznacza to bowiem, że skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Z prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca osiąga stałe przychody, a to, że zmuszona jest regulować zaległości podatkowe nie może świadczyć jeszcze o tym, że nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Osoba prowadząca działalność gospodarczą powinna liczyć się również z wydatkami związanymi z prowadzeniem spraw sądowych. Istnienie obciążeń finansowych nie może stanowić decydującego argumentu przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie pierwszeństwa innym zaciągniętym przez stronę zobowiązaniom doprowadziłoby do bezpodstawnego zaakceptowania sytuacji, w której uznaje się za konieczne ponoszenie wszystkich innych wydatków, poza kosztami sądowymi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu. LF