I SA/Łd 292/08

Dnia 7 października 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2005 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. odmówił D.A. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi D.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2005 rok. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stałe przychody, przekraczające znacznie wielkość kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. za przyznaniem prawa pomocy w ocenie sądu nie przemawia także fakt spłaty rat kredytowych i regulowanie przez skarżącą innych obciążeń, bowiem ich zaciąganie świadczy o tym, iż w ocenie instytucji finansowych i samej skarżącej jest ona osobą zdolną do ich spłaty, posiadającą zdolność kredytową. Skarżąca nie wykazała także aby koszty związane z leczeniem uniemożliwiały jej zdobycie środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2009 roku, doręczonym skarżącej w dniu 10 sierpnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie D.A. na postanowienie z dnia 28 kwietnia 2009 roku o odmowie przyznania prawa pomocy. W dniu 17 sierpnia 2009 roku do sądu wpłynął pochodzący od skarżącej kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w którym wskazała, iż w chwili obecnej nie posiada żadnych środków na wpisy sądowe i nie jest w stanie skorzystać w tym zakresie z pomocy siostry, gdyż zmuszona jest pozostawić środki na prywatne leczenie oraz na wykonanie niezbędnych ekspertyz budynku będącego własnością skarżącej. W dołaczonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach D.A. wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza – doradztwo podatkowe, jednak z tego tytułu do czerwca br skarżąca osiągnęła stratę w wysokości 6.093 zł. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nadto posiada oszczędności w kwocie około 3.730 dolarów amerykańskich stanowiących zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą, oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997, na którym znajduje się zastaw bankowy – zabezpieczenie kredytu na działalność gospodarczą, nie posiada innego majątku. Zarządzeniem z dnia 1 września 2009 roku skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie średniego miesięcznego dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej, nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącej za 2008 rok bądź odpisu zeznania podatkowego za ten rok, wskazania tytułu prawnego do lokalu przy ul. A. 6/8, udokumentowania miesięcznych kosztów utrzymania, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, aktualnego rachunku zysków i strat, udokumentowanie wysokości kredytu na działalność gospodarczą, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca wskazała, iż jest wyłączną właścicielką zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 6/8 stanowiącej miejsce wykonywania jej działalności gospodarczej, oświadczyła, iż aktualnie zamieszkuje w domu swojej siostry przy ul. B. 1 , która całkowicie porywa jej koszty utrzymania. Skarżąca nadesłała także rachunek zysków i strat wariant porównawczy bez wskazania jakiego okresu czasu on dotyczy z którego wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła zysk brutto w wysokości 2.338 zł oraz przedstawiła zestawienie uzyskiwanych dochodów w okresie 1 styczeń- 31 sierpnia 2009 roku zgodnie z którym dochód w wysokości 2.338 zł jest dochodem z tego okresu. Z nadesłanego zeznania podatkowego wynika, iż w 2008 roku skarżąca uzyskała przychód rzędu 94.188 zł poniosła koszty jego uzyskania w kwocie 59.286 zł co dało jej dochód w wysokości 34.901 zł. Z nadesłanej informacji z C. Banku S.A. wynika, iż zaciągnięty w nim kredyt na działalność gospodarczą został w całości spłacony przez skarżąca, a wobec powyższego upadły zabezpieczenia z nim związane. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy D. A. wskazała, iż zamieszkuje w domu należącym do swojej siostry i nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą - doradztwo podatkowe, z której w 2008 roku osiągnęła dochód w wysokości 14.034 zł, zaś całkowity dochód podatniczki za ten rok zamknął się kwotę 34.901 zł dając przeciętnie miesięcznie skarżącej dochód rzędu 2.900 zł, nie udokumentowała wysokości swojego bieżącego dochodu. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie wykorzystywanym wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, nadto posiada oszczędności w kwocie około 3.730 dolarów amerykańskich oraz samochód osobowy marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997, nie posiada innego majątku. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że D.A. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą by stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochody, z nadesłanego odpisu zeznania podatkowego za ubiegły rok wynika, iż dochód ten nie jest jedynym źródłem jej utrzymania, posiada także znacznej wartości majątek nieruchomy, samochód oraz oszczędności, zamieszkuje w domu należącym do siostry, która w całości pokrywa koszty związane z jej utrzymaniem, powyższe nie pozwala na przyjęcie iż skarżąca obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Wskazać należy także, iż obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącej w tym postępowaniu, a jej sytuacja majątkowa będąca obecnie przedmiotem oceny nie uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę stanowiska o braku występowania po stronie skarżącej przesłanek przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wręcz przeciwnie z informacji przez nią udzielonych wynika, iż spłaciła ona w całości kredyt zaciągnięty na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i wobec tego upadły jego zabezpieczenia dokonane na składnikach jej majątku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.