I SA/Łd 295/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-05-28

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada znaczący majątek nieruchomy i oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo niewyjaśnionych bieżących źródeł utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona posiada znaczący majątek (nieruchomości, samochód, oszczędności), z którego może pokryć koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Niewyjaśnienie bieżących źródeł utrzymania, przy jednoczesnym posiadaniu znacznych środków, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 55.046 zł, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie majątkowym, wskazując na posiadanie znacznego majątku nieruchomego, samochodu i oszczędności, ale jednocześnie nie wykazał bieżących źródeł utrzymania. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący podał wartość nieruchomości, oświadczył, że nie jest już udziałowcem w spółkach i jest zatrudniony na umowę o pracę, a także przedstawił dowody opłat za media i kopię decyzji podatkowej rozkładającej zaległość na raty.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu Z. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 maja 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 lutego 2015 roku Z. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 55.046 zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z udziału w spółce w wysokości około 3.000 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 400 m2 znajdującego się na działce o powierzchni 3.600 m2 oraz nieruchomości rolnych o powierzchni 4 ha, a także samochodu Mercedes CL63 AMG o wartości 200.000 zł i oszczędności w wysokości około 50.000 zł (przeznaczonych na spłatę rat zaległości podatkowych). Zarządzeniem z 14 kwietnia 2015 roku pełnomocnik skarżącego został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowego wnioskodawcy za 2013 rok oraz 2014, udokumentowanie wysokości dochodów z tytułu udziałów w spółce za ostatnie trzy miesiące, wskazanie wartości posiadanego majątku nieruchomego, wskazanie podmiotów gospodarczych w których udziałowcem jest skarżący wielkości i wartości posiadanych w nich udziałów, udokumentowanie wysokości ponoszonych świadczeń eksploatacyjnych, udokumentowania faktu oraz wysokości spłacanych przez skarżącego rat zaległości podatkowych, na które wskazuje w swoim wniosku o prawo pomocy, a także nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych i firmowych. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca wskazał, że nieruchomość w której zamieszkuje posiada wartość 3.121.000 zł, nieruchomość położona w Z. warta jest 3.500.000 zł, zaś nieruchomość znajdująca się w W. 500.000 zł. Oświadczył ponadto, że od stycznia 2015 roku nie jest udziałowcem w żadnym podmiocie gospodarczymi nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Jest zatrudniony na umowę o pracę. Nadesłał także rachunek za gaz w kwocie 2.975 zł za okres 2 miesięcy, dowód opłaty za telewizję cyfrową 170 zł miesięcznie, fakturę za wodę w wysokości 342 zł za 3 miesiące oraz za energia elektryczną 559 zł . Skarżący przedstawił także kopię decyzji podatkowej rozkładającej na raty jego zaległość podatkową, a także zaświadczenie pochodzące z banku, w którym posiada otwartych pięć rachunków bankowych, z którego wynika, że na dzień 31 marca 2015 roku łączna suma środków na nich zdeponowanych wynosiła 15.957 zł zaś na dzień 30 kwietnia br suma ta wynosiła 9.879. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że w 2013 roku skarżący uzyskał dochód w wysokości 17.865 zł z wynagrodzenia za pracę oraz dochód z kapitałów pieniężnych w wysokości 1.325 zł, zaś w 2014 roku jego dochody z obu tych źródeł wynosiły odpowiednio 18.825 zł, i 899 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Z. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wartość posiadanego przez wnioskodawcę majątku nieruchomego zamyka się kwotą 7.121.000 zł, ponadto posiada ona także samochód o wartości 200.000 zł i oszczędności w wysokości blisko 60.000 zł. Ponoszone przez stronę stałe miesięczne koszty utrzymania zamykają się kwotą ok. 2.300 zł (prąd, gaz, woda, telewizja cyfrowa). Skarżący nie wykazał jednak posiadanych bieżących źródeł swojego utrzymania. W złożonym w dniu 3 kwietnia 2015 roku formularzu PPF oświadczył, że źródłem jego bieżącego utrzymania są dochody z udziału w spółce w wysokości 3.000 zł. W odpowiedzi zaś na wezwanie referendarza zmierzające do ustalenia wielkości tego udziału i czerpanych z jego tytułu dochodów strona oświadczyła, że od stycznia br. nie jest udziałowcem w żadnym podmiocie gospodarczym, a źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie za prace, którego wielkości nie wskazała oraz nie przedstawiła żadnych dokumentów okoliczność tę potwierdzających. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (55.000 zł), stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wnioskodawca dysponują majątkiem nieruchomym o wartości przekraczającej kwotę 7.000.000 zł, a przede wszystkim oszczędnościami, z których bez żadnego uszczerbku dla swojego bieżącego utrzymania jest w stanie pokryć cały należny wpis od wniesionej do sądu skargi ( w formularzu PPF zadeklarował posiadanie oszczędności w wysokości 50.000 zł, zaś na rachunkach bankowych posiada środki w kwocie ok. 9.800 zł). Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać jedynie eksponowana okoliczność zapłaty rat należności wynikającej z kwestionowanej decyzji podatkowej. W tym miejscu jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. okolicznością uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy jest zaistnienie sytuacji, w której uiszczenie kosztów sądowych doprowadzi do uszczerbku w dochodach strony skutkującego brakiem środków na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania. W rozstrzyganej sprawie źródła bieżącego utrzymania wnioskodawcy pozostają niewyjaśnione, jednak nadesłane dowody zapłaty wskazują, że bez problemów reguluje on opłaty za dom, których łączna wysokość przekracza kwotę 2.300 zł co wskazuje, że jego bieżąca egzystencja nie jest zagrożona. Posiadane oszczędności bez żadnego uszczerbku dla strony stanowią wystarczające źródło pokrycia wpisu sądowego, one także oraz posiadany majątek nieruchomy wolny od obciążeń mogą być źródłem finansowania dalszych niezbędnych kosztów postępowania, których wysokość będzie już zdecydowanie niższa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło