I SA/Łd 298/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-03-31
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, ale posiada znaczący majątek (nieruchomości, pojazdy), może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet posiadanie majątku, który jest obciążony hipoteką lub zajęty przez organy podatkowe, a także brak dochodów z tego majątku, może uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli bieżące dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania i podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację materialną. W oświadczeniu wskazał na niskie dochody, utrzymywanie rodziny (żona, czworo dzieci) oraz posiadanie majątku (nieruchomości, pojazdy), który jest obciążony hipotekami i zajęty przez organy podatkowe, a także nie generuje dochodów. Skarżący powołał się również na wcześniejsze orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu R. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 marca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za maj-grudzień 2004 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – R. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za maj-grudzień 2004 roku.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 7-letnią córką M., 3-letnią córką O. i 2-letnim synem S.. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.750 zł brutto. Jego żona pobiera zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 340 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajętych przez organy podatkowe i wycofanych z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną. Wskazał, że prowadził firmę transportową, jednak wieloletnie działania urzędu zmusiły go do zawieszenia działalności i w konsekwencji do jej likwidacji. Przez długi okres czasu był bezrobotny. Osiągany obecnie dochód nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący podkreślił przy tym, że małżonkowie weszli w posiadanie nieruchomości rolnej dopiero w dniu 2 kwietnia 2014 roku i w związku z tym nie uzyskali żadnego dochodu "z ziemi". Koszty uprawy pola i niska cena płodów rolnych sprawiły, że bilans tegoroczny ukształtował się na poziomie ujemnym (koszty przewyższyły dochody). Skarżący dodał także, iż jego umowa o pracę ulega rozwiązaniu z dniem 30 kwietnia 2015 roku, co negatywnie wpływa na jego i tak już złą kondycję finansową. Ponadto skarżący powołał się na korzystne dla niego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy, w tym postanowienie w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1370/14.
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz oświadczeń i dokumentów przedstawionych w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1370/14, które referendarz sądowy wziął pod uwagę z urzędu, wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 7-letnią córką M., 3-letnią córką O. i 2-letnim synem S.. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.750 zł brutto. Jego żona pobiera zasiłek rodzinny na dzieci w kwocie 340 zł. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o
pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajęte przez organy podatkowe i wycofane z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Małżonkowie nie uzyskali żadnego dochodu z nieruchomości rolnej. Koszty uprawy pola i niska cena płodów rolnych, jak oświadczył skarżący, sprawiły, że bilans tegoroczny ukształtował się na poziomie ujemnym (koszty przewyższyły dochody). Jednocześnie podkreślić należy, że miesięczne koszty utrzymania domu udokumentowane przez wnioskodawcę zamykają się kwotą około
130 zł (opłaty za energię elektryczną, wodę, podatek od nieruchomości).
W tej sytuacji, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowało do uwzględnienie wniosku skarżącego w żądanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z
art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło