I SA/Łd 298/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. K. O. w dniu 30 marca 2015 r. złożył deklarację podatkową, z wykazanym zobowiązaniem do zapłaty, od czynności cywilnoprawnej dokonanej dnia 14 kwietnia 2010 r. Podatnik dokonał wpłaty kwoty 4.650 zł i wskazał, że miała ona pokryć zarówno należność główną jak i należne odsetki. Zgodnie z powyższym wskazaniem, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W., zgodnie z art. 62 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. Ordynacja podatkowa (t.jed. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej jako "o.p.") dokonał zaliczenia opisanej wpłaty wskazując, iż kwotę 1.680 zł zaliczył jako nadpłatę a resztę na należność główną. O zaliczeniu tym podatnik poinformowany został postanowieniem z dnia [...] r. Pismem, które wpłynęło do organu w dniu 31 grudnia 2015 r., K. O. wniósł o zaliczenie m.in. powyższej nadpłaty na poczet przyszłych należności podatkowych. Dnia 28 lipca 2016 r. podatnik złożył deklarację PCC-3, z której wynikał podatek od czynności cywilnoprawnej w wysokości 2.480 zł. Równocześnie strona uiściła kwotę 800 zł (dowód przelewu) i pismem z tej samej daty wniosła o zaliczenie kwoty 1.680 zł na poczet pozostałej części należności podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. odmówił podatnikowi zaliczenia nadpłaty w wysokości 1.680 zł na poczet zobowiązania z tytułu podatku od dokonanej w dniu 13 lipca 2016 r. czynności cywilnoprawnej. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 17 września organ dokonał skorygowania błędu w zakresie terminu płatności wcześniejszego zobowiązania w wysokości 2.960 zł wynikającego ze złożonej w dniu 30 marca 2015 r. deklaracji podatkowej od dokonanej w dniu 14 kwietnia 2010 r. czynności cywilnoprawnej i określił prawidłowy termin płatności przedmiotowej zaległości na dzień 28 kwietnia 2010 r. Jednocześnie kwotę 1.680 zł, rozliczoną wcześniej na nadpłatę za maj 2014 r., organ zaliczył na poczet należnych odsetek za zwłokę z tytułu podatku od dokonanej w dniu 14 kwietnia 2010 r. czynności cywilnoprawnej. Organ wskazał, iż postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych, odzwierciedla wykonanie czynności rachunkowo – technicznej. Ma ono charakter formalny i samo w sobie nie przesądza ani o istnieniu nadpłaty podatku ani o istnieniu zaległości podatkowej. W momencie nadpłaty winna istnieć zarówno nadpłata jaki i zaległość. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż w momencie powstania zaległości podatkowej z tytułu czynności cywilnoprawnej dokonanej w dniu 13 lipca 2016 r., na koncie podatnika nie istniała nadpłata wynikająca z dokonanej w dniu 30 marca 2015 r. wpłaty. Została ona bowiem rozliczona na poczet odsetek za zwłokę z tytułu zaległości za 2010 r., co pozostawało w zgodzie z dyspozycją strony w zakresie zaliczenia wpłaconej przez nią kwoty. Niezgadzając się z powyższym stanowiskiem, podatnik złożył na nie zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz zaliczenie nadpłaty wynikającej z postanowienia z dnia [...] r. zgodnie z dyspozycją z dnia 28 lipca 2016 r. W uzasadnieniu strona podniosła, iż postanowienie z dnia [...] r., którym organ stwierdził nadpłatę w kwocie 1.680 zł, stało się prawomocne. Do chwili wydania zaskarżonego postanowienia, uprzednie postanowienie nie zostało w żadnym zakresie skorygowana i istnieje w obrocie prawnym. Strona podniosła również, że zmiana rozliczenia jaka miała nastąpić w dniu 17 września 2015 r. nigdy nie została jej doręczona, dlatego też, w ocenie strony, nadal obowiązują ustalenia wskazane w postanowieniu z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu stanowiska podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając zawartą w nim argumentację. Ponieważ strona w dalszym ciągu nie zgadzała się ze stanowiskiem organu, złożyła skargę na postanowienie z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu powtórzyła argumenty zawarte we wcześniejszym zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd natomiast rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Kontrola zaskarżonego orzeczenia dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ono przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli jest wyłącznie orzeczenie organu administracyjnego, a więc stanowisko i argumentacja organu w nim wyrażona oraz w jego uzasadnieniu. Rozpatrywana sprawa dotyczy odmowy przez organ zaliczenia nadpłaty z dnia 30 marca 2015 r. w wysokości 1.680 zł na poczet zobowiązania z tytułu podatku od dokonanej w dniu 13 lipca 2016 r. czynności cywilnoprawnej. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. w dniu [...] r. wydał postanowienie, którym zaliczył określone kwoty z należności wpłaconej przez K. O. w dniu 30 marca 2015 r. w wysokości 4.650 zł odpowiednio na należność główną, odsetki a w zakresie kwoty 1.680 zł stwierdził nadpłatę. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone podatnikowi wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Strona nie złożyła zażalenia na powyższe postanowienia, a w dniu 28 lipca 2016 r. wniosła o zaliczenie kwoty 1.680 zł na poczet pozostałej części należności podatkowej wynikającej ze złożonej deklaracji PCC-3. Postanowieniem z dnia [...] r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. odmówił podatnikowi zaliczenia wskazanej nadpłaty na poczet zobowiązania z tytułu podatku od dokonanej w dniu 13 lipca 2016 r. czynności cywilnoprawnej. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 17 września organ dokonał skorygowania błędu w zakresie terminu płatności wcześniejszego zobowiązania w wysokości 2.960 zł wynikającego ze złożonej w dniu 30 marca 2015 r. deklaracji podatkowej od dokonanej w dniu 14 kwietnia 2010 r. czynności cywilnoprawnej i określił prawidłowy termin płatności przedmiotowej zaległości na dzień 28 kwietnia 2010 r. Jednocześnie kwotę 1.680 zł, rozliczoną wcześniej na nadpłatę za maj 2014 r., organ zaliczył na poczet należnych odsetek za zwłokę z tytułu podatku od dokonanej w dniu 14 kwietnia 2010 r. czynności cywilnoprawnej. Organ wskazał, iż postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych, odzwierciedla wykonanie czynności rachunkowo – technicznej. Ma ono charakter formalny i samo w sobie nie przesądza ani o istnieniu nadpłaty podatku ani o istnieniu zaległości podatkowej. W momencie nadpłaty winna istnieć zarówno nadpłata jaki i zaległość, a w przedmiotowej sprawie na koncie podatnika nie istniała nadpłata wynikająca z dokonanej w dniu 30 marca 2015 r. wpłaty. Organy zatem stanęły na stanowisku, iż możliwa jest zmiana treści postanowienia, na które przysługuje zażalenie, przy okazji korekty błędu w zakresie terminu płatności wcześniejszego zobowiązania w wysokości 2.960 zł wynikającego ze złożonej w dniu 30 marca 2015 r. deklaracji podatkowej od dokonanej w dniu 14 kwietnia 2010 r. czynności cywilnoprawnej. W aktach sprawy organu znajduje się pismo z dnia 28 października 2016 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wnosi o wycofanie z obrotu prawnego postanowienia z dnia [...] r. z uwagi na wspomnianą powyżej korektę z dnia 17 września 2015 r. W niniejszym piśmie brak jest wskazania jakiejkolwiek podstawy prawnej tego rodzaju wniosku. Fakt ten nie dziwi, w ocenie sądu, gdyż brak jest tego rodzaju podstawy prawnej w obowiązującym stanie prawnym, podobnie jak nie obowiązuje norma prawna, która pozwalałaby w uzasadnieniu dotyczącym innej sprawy skorygować ustalenia prawomocnego postanowienia, jak uczyniły to organy w rozpatrywanej sprawie. Oczywistym jest przy tym, iż w chwili wydawania postanowienia z dnia [...], organ błędnie zakwalifikował kwotę 1.680 zł jako nadpłatę. Jednakże zarówno sąd, jak i organy zobowiązane są działać w granicach prawa. Obowiązujące natomiast prawo, jak wskazano powyżej, nie uprawnia organu do podjęcia czynności jakie są przedmiotem oceny w omawianej sprawie. Kwestie dotyczące korekty zawartej we wspomnianych pismach, nie będących ani postanowieniami ani decyzjami, stanowią w gruncie rzeczy swego rodzaju polemikę z ustaleniami, jakie organ poczynił na wcześniejszym etapie postępowania, a które znalazły odzwierciedlenie w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] r. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, iż rozpatrywana skarga zasługuje na uwzględnienie. Dopóki bowiem postanowienie z dnia [...] r. nie zostanie wzruszone zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, funkcjonuje w obrocie prawnym, a wszystkie podmioty winny stosować się do jego treści i ustaleń. Biorąc zatem pod uwagę wskazane okoliczności i argumenty, sąd zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił zaskarżone postanowienie. db