I SA/Łd 299/15

Dnia 8 lipca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za maj-grudzień 2005 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – R. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za maj-grudzień 2005 roku. Wobec treści wyroku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie Ł. K.. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 8-letnią córką M., 5-letnią córką O. i 3-letnim synem S.. Rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego na dzieci, pobieranego przez jego żonę w kwocie 400 zł oraz z renty jego matki, jednakże środki te nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajętych przez organy podatkowe i wycofanych z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że stawka ministerialna dochodu z nieruchomości rolnej na poziomie ponad 200 zł miesięcznie z hektara przeliczeniowego jest przez nich nieosiągalna. Wysokie koszty upraw posiadanego przez nich pola, długotrwała susza i niska cena płodów rolnych sprawiają, że ich życie przypomina ubogą egzystencję. Jednocześnie skarżący wskazał, że stałe opłaty za media zamykają się kwotą 230 zł. Z kolei kwota wydatkowana na ubezpieczenie KRUS wynosi kwartalnie 126 zł. Nadto skarżący dodał w uzasadnieniu, że jego sytuacja uległa zmianie, z początkiem czerwca 2016 roku podjął bowiem nową pracę, nie otrzymał jednak jeszcze wynagrodzenia. Ponadto oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2016 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wykazanie wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego rodzinę nieruchomości, zgodnie z rubryką nr 7.1. i 8 urzędowego formularza PPF, wykazania wszystkich zasobów majątkowych (oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, pojazdów mechanicznych itp.) - zgodnie z rubryką nr 7.2. i 8 urzędowego formularza PPF, nadesłania kserokopii umowy o pracę skarżącego oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okres ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 1 lipca 2016 roku nadesłał wymagane dokumenty i oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 8-letnią córką M., 5-letnią córką O. i 3-letnim synem S.. Aktualnie w związku z podjęciem pracy przez skarżącego rodzina utrzymuje się z renty matki skarżącego, zasiłku rodzinnego w kwocie 340 zł i wynagrodzenia skarżącego w kwocie 2.100 zł brutto. Łączne wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych zamykają się kwotą rzędu 230 zł miesięcznie. Wydatki te powiększa kwota wydatkowana na ubezpieczenie KRUS, która wynosi kwartalnie 126 zł. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajęte przez organy podatkowe i wycofane z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Małżonkowie nie uzyskali dochodu z nieruchomości rolnej w stawce przekraczającej 200 zł miesięcznie, ta bowiem stawka, jak podkreślił skarżący, jest dla nich nieosiągalna. Analiza nadesłanych wyciągów bankowych dowodzi przy tym, że skarżący nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, jego żona z kolei nie posiada żadnych rachunków bankowych. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. W tej sytuacji, mając na względzie w pierwszym rzędzie fakt, iż postanowieniem z dnia 31 marca 2015 roku zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek uznał za zasadne dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącego z punktu widzenia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględniając powyższe okoliczności i zarazem dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy w powyższym zakresie, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa, w tym zwłaszcza kwota dochodu rodziny i niezbędnych wydatków, dowodzi bowiem, iż skarżący nie jest w stanie ponieść zarówno jakichkolwiek, jak i pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie postępowanie z ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na zasadzie art. 249a p.p.s.a., gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne. W tym względzie należy bowiem zauważyć, że na mocy wskazanego postanowienia z dnia 31 marca 2015 roku skarżący korzysta nadal z prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym także od opłat sądowych w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym, aż do definitywnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K. referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu skarżącego - adwokata Ł. K. będzie należeć zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł.. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 249a i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.