I SA/Łd 305/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-05-13

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W takim przypadku należy jej zwolnić od kosztów sądowych i ustanowić adwokata. Sytuacja zdrowotna i majątkowa wnioskodawczyni, w tym jej niepełnosprawność, konieczność leczenia, ograniczone dochody i posiadany majątek, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca G. D. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że jest osobą niepełnosprawną, wymaga leczenia, jej dochody są niskie, a majątek stanowi mieszkanie i udział w domu, który nie generuje dochodów i wymaga remontu. Mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji, skarżąca nie złożyła wszystkich wymaganych dokumentów, jednak jej sytuacja zdrowotna i majątkowa została oceniona jako uzasadniająca przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej G. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 maja 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. D. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2011 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – G. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. G. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2011 roku. W skardze tej skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i przydzielenie obrońcy z urzędu. W złożonym następnie, na urzędowym formularzu (PPF), wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej majątek stanowi mieszkanie o pow. 42,42 m2 oraz udział (o wielkości ¼) w prawie własności domu o pow. 356 m2. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że w dom w U. wraz z działką nie został jeszcze objęty zniesieniem współwłasności ani podziałem geodezyjnym. Wskazała także, iż nie czepie żadnych dochodów ani zysków z tej nieruchomości, nie może jej również sprzedać. Ponadto skarżąca dodała, że jej koszty utrzymania stanowią łącznie kwotę 740 zł. Osiągany zaś przez nią dochód z tytułu zasiłku rehabilitacyjnego zamyka się kwotą 930 zł. Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżąca zawarła argumenty dotyczące kwestii legalności zaskarżonej decyzji. Podkreśliła przy tym, że jest osobą niepełnosprawną, wymaga częstych hospitalizacji, pozostaje pod opieką lekarską, wymaga leczenia farmakologicznego, psychiatrycznego i terapii psychologicznej. Od kwietnia 2013 roku pozostawała na zwolnieniu lekarskim, obecnie przebywa na zasiłku rehabilitacyjnym. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z dnia 31 marca 2014 roku wezwano skarżącą do jednoznaczne wskazania, czy wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, adwokata, czy doradcy podatkowego – w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: złożenia wyciągów z ewentualnie posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazania kwoty wydatków związanych z leczeniem, złożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za 2011-2012 rok, a także zeznania za 2013 rok, w terminie 7 dni pod, rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 7 kwietnia 2014 roku sprecyzowała, że wnosi o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata "ze specjalizacją w prawie podatkowym". Wyjaśniła przy tym, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, bez prawa do renty, przewlekle chorą, niepracującą. Co najmniej raz w roku podlega hospitalizacji. Stan zdrowia ogranicza jej możliwości zarobkowania. Nie posiada żadnych oszczędności ani majątku ruchomego, który mogłaby spieniężyć. Zaległość podatkowa, o której mowa w zaskarżonej decyzji, powstała na skutek tragicznej sytuacji rodzinnej i finansowej związanej ze śmiercią jej matki i długami spadkowymi. Do pisma skarżąca załączyła dokumenty źródłowe dotyczące ponoszonych przez nią opłat i stanu zdrowia. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą niepełnosprawną, wielokrotnie hospitalizowaną, wymaga leczenia psychiatrycznego i psychoterapii. W chwili obecnej jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 920 zł, przy wydatkach wynoszących 740 zł (w tym wydatkach na leki w kwocie 100 zł). Natomiast jej majątek stanowi mieszkanie o pow. 42,42 m2 oraz udział (o wielkości ¼) w prawie własności domu o pow. 356 m2. Dom ten wraz z działką, jak podaje skarżąca, nie został jeszcze objęty zniesieniem współwłasności ani podziałem geodezyjnym. Skarżąca nie czepie żadnych dochodów ani zysków z tej nieruchomości (dom z uwagi na stan wymaga remontu), nie może jej również sprzedać, nie posiada środków na opłaty związane z remontem oraz podziałem. Jednocześnie uwagę zwraca fakt, że skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów źródłowych, w tym zwłaszcza nie złożyła zeznań podatkowych ani wyciągów z rachunków bankowych. Jednakże z dokonanej w tym zakresie analizy dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, które Referendarz sądowy wziął po uwagę z urzędu, wynika, że w 2010 roku skarżąca osiągnęła dochód ze stosunku pracy w wysokości 6.053 zł, w 2011 roku dochód skarżącej ze stosunku pracy i pozostałych tytułów wyniósł jedynie 2.189,27 zł. Z kolei w 2012 roku skarżąca osiągała dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie, a następnie w związku ze stanem zdrowia przebywała na zwolnieniu lekarskim i pobierała zasiłek chorobowy w wysokości 900 zł netto. Natomiast rachunek bankowy skarżącej, jak wynika z akt sprawy (k-19 akt administracyjnych), stanowi przedmiot zajęcia w związku z zobowiązaniami podatkowym. Podkreślić przy tym należy, że zaległości skarżącej wraz odsetkami na dzień 25 października 2013 roku stanowiły kwotę 20.599 zł, a następnie na dzień 3 grudnia 2013 roku wynosiły 20.775 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w zwłaszcza sytuację zdrowotną wnioskodawczyni i jej wpływ na zdolności płatnicze, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec przedstawionej sytuacji zdrowotnej i majątkowej przyjąć należało, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło