I SA/Łd 306/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę. Sygnatura akt I SA/Łd 306/12 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił R. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] r. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., którą ustalono Podatnikowi zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w kwocie 74.623 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 99.497 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "o.p.") w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Nadto podniósł, iż wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 162 § 2 o.p.). Organ ustalił, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. została doręczona stronie zgodnie z art. 150 § 1 o.p. (przez avizo) dnia 23 sierpnia 2011 r. Wysłana ona została na adres wskazany przez Podatnika. Organ nadto ustalił w Urzędzie Skarbowym Ł. – P. w Ł., że w dziale rejestracji NIP nie istnieje żadna informacja o zmianie miejsca zamieszkania przez stronę. Zatem termin do złożenia od niej odwołania upłynął dnia 6 września 2011 r. Dnia [...] r. R. S., działając przez pełnomocnika, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej decyzji z dnia [...]r., w trybie art. 162 o.p. W odwołaniu tym wskazał, że w okresie od dnia 22 listopada 2010 r. do dnia 23 października 2011 r.(z małymi przerwami) przebywał na zwolnieniu lekarskim. Nadto jako argument na swoją korzyść wskazał fakt przesuwania przez organ terminu zakończenia prowadzonego wobec niego postępowania. Z tych względów nie musiał być świadom zakończenia tego postępowania. Organ ustalił, że strona o toczącym się wobec niej postępowaniu wiedziała od dnia 29 września 2010 r. Zdaniem organu niezdolność Podatnika do pracy nie stanowi dowodu potwierdzającego brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu(np. choroby) nie oznacza, iż automatycznie uprawdopodobniony został brak winy strony w uchybieniu terminu. Organ wskazał, że przeszkodę, jaką jest choroba, można usunąć poprzez np. ustanowienie pełnomocnika. Było to tym bardziej wskazane, iż Podatnik od dnia 29 września 2010 r. wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu za 2005 r. Tymczasem pełnomocnik w opisywanej sprawie został ustanowiony dnia 22 września 2011 r., który po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 28 października 2011 r. dopiero dnia 4 listopada 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie organu świadczy to o braku należytej staranności w prowadzeniu niniejszej sprawy. Jego działanie nie posiada waloru niezwłoczności. Z powyższych względów organ stwierdził, iż Podatnik nie wykazał, że nie dotrzymanie przez niego opisanego terminu nastąpiło z powodu pojawienia się przeszkody nie do przezwyciężenia. Nie wykazał on, bowiem należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dobrze dbającej o swoje interesy. Nie uprawdopodobnił zatem, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, powielając w jej treści argumentację zawartą w omawianym wniosku o przywrócenie terminu i wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z cytowanym już przez organ, w zaskarżonym postanowieniu, art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek taki należy złożyć w ciągu 7 dniu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem tego rodzaju wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 o.p.). Z powyższych regulacji prawnych wynika, że aby możliwe było przywrócenie terminu muszą być spełnione kumulatywnie cztery przesłanki. Nie spełnienie chociażby jednej z nich sprawia, iż przywrócenie terminu staje się niemożliwe. A zatem zainteresowany musi złożyć przedmiotowy wniosek, winien w nim uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, wniosek taki musi być złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu i jednocześnie z wnioskiem strona musi dopełnić czynności, dla której określony był termin. Mając powyższe na uwadze celem dokładnego rozpatrzenia złożonego wniosku należy przeanalizować wystąpienie wymienionych przesłanek. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż wraz z niniejszym wnioskiem strona dokonała czynności, dla której termin był przewidziany. Następnie należy ustalić czy składając wniosek uczyniła zadość warunkom jego dopuszczalności i złożyła go z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przeszkody do złożenia takiego żądania. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, czego nie neguje Podatnik, iż strona ustanowiła pełnomocnika dnia 22 września 2011 r., który po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 28 października 2011 r., dnia 4 listopada 2011 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Skoro R. S. usiłuje dowieść, iż nie był w stanie działać w przedmiotowej sprawie, to należy ustalić, jaki skutek ma ustanowienie przez niego pełnomocnika. Pełnomocnik, bowiem działa w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa. Jeżeli jest to, jak w przypadku omawianej sprawy, pełnomocnictwo ogólne, pełnomocnik winien działać od chwili ustanowienia pełnomocnictwa. Winien on niezwłocznie, czyli bez nieuzasadnionej zwłoki, zapoznać się ze stanem sprawy i podjąć niezbędne czynności. W rozpatrywanej sprawie natomiast od momentu ustanowienia pełnomocnika do chwili zapoznania się przez niego z aktami sprawy minął ponad miesiąc. W tak ustalonym stanie faktycznym trudno przyjąć, iż pełnomocnik podjął czynności niezwłocznie, dokładając należytej staranności przy prowadzeniu sprawy. Na uwagę zasługuje to, iż zarówno we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności jak i w skardze skierowanej do tutejszego sądu Podatnik, działając przez pełnomocnika, nie próbował nawet w najmniejszym stopniu usprawiedliwić swej opieszałości. Również organ przeprowadzając postępowanie w omawianej sprawie nie skupił się na tym aspekcie. Poczynił natomiast w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego, które nie zostały zakwestionowane przez stronę. Zdaniem sądu, w ustalonym stanie faktycznym, strona uchybiła 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszym sporze. Skoro, bowiem przyjmuje, że do czasu ustanowienia pełnomocnika nie mógła działać, co również stanowiło przeszkodę do odebrania decyzji w sposób bezpośredni, a w konsekwencji do dochowania terminu do złożenia odwołania, to od momentu ustanowienia osoby, która winna działać w imieniu Podatnika, odpadła przeszkoda, o której stanowi art. 162 o.p. Powyższe wiąże się również z kolejną przesłanką jaką jest konieczność wykazania przez Wnioskodawcę braku jego winy w uchybieniu terminu. Nawet, gdyby bowiem przyjąć, że powyższy termin został przez Podatnika zachowany, to sąd w pełni podziela stanowisko organu, że R. S. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. O braku zawinienia strony w uchybieniu terminu można mówić wyłącznie wówczas, gdy skarżący przekracza termin pomimo dochowania należytej staranności w dbałości o własne sprawy i przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zaznaczyć przy tym należy, iż należytą staranność rozumie się jako przedsiębranie wszystkich niezbędnych sił i środków do obrony procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 roku, sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002/23/1059). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że od strony, jak i jej pełnomocnika, należy wymagać szczególnej staranności w zakresie dokonywanych czynności. Z kolei kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II S.A. 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340 oraz post. WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/GI 1073/07). Brak odpowiednio szybkiej reakcji nie może stanowić argumentu świadczącego o braku winy pełnomocnika, a co za tym idzie – strony. Na uwagę zasługuje bardzo ważna okoliczność. Podatnik mianowicie wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu. W żaden sposób nie tłumaczy go fakt, iż organ prowadząc to postępowanie przedłużał terminy ostatecznego załatwienia sprawy. Skoro strona miała wiedzę o toczącym się postępowaniu, to w każdej chwili mogła spodziewać się jego zakończenia, a nie liczyć na kolejne przedłużenie tego terminu. Wobec powyższego sąd nie podzielił stanowiska strony wnoszącej o przywrócenie terminu do złożenia opisanego odwołania. Na uwagę zasługuje fakt, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wykaże, że niezależna przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Sytuacja taka, zdaniem sądu, nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie sądu Skarżący nie dołożył należytej staranności celem zachowania wskazanego terminu i należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, w tym również poprzez nie ustanowienie pełnomocnika we właściwym czasie. Z tych przyczyn, sąd zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił rozpatrywaną skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. P.Z-C.