I SA/Łd 307/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący:, Sędzia NSA, J. Brolik, Sędziowie NSA, P. Janicki, W. Jarzębowski (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę. I SA/Łd 307/03 Uzasadnienie Urząd Skarbowy Ł. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie wywołane wnioskiem J.K. o restrukturyzację zaległości w podatku VAT za okres od lutego 1998r. do stycznia 1999r. W uzasadnieniu stwierdzono, iż restrukturyzacją objęci są przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, a przez przedsiębiorcę należy rozumieć przedsiębiorcę określonego w art.2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz.1178 ze zm.). Wnioskodawczyni nie była przedsiębiorcą na dzień złożenia wniosku o restrukturyzację, tj. na dzień 15 listopada 2002 r., gdyż nie prowadziła wówczas działalności gospodarczej, zatem wniosek o restrukturyzację stał się bezprzedmiotowy. W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, J.K. zarzuciła naruszenie art.1 ust.1 pkt 1 oraz ust.2 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców przez błędną interpretację przepisów i bezpodstawne uznanie, iż na dzień złożenia wniosku wnioskodawczyni nie miała statusu przedsiębiorcy, a zatem nie mogła ubiegać się o restrukturyzację jej zadłużenia w podatku VAT. Stwierdziła, że w dniu [...] uzyskała od Prezydenta Miasta Ł., na podstawie ustawy Prawo o działalności gospodarczej zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, a zatem z dniem wydania tego zaświadczenia uzyskała status przedsiębiorcy. Dla tej oceny nie ma znaczenia wpisana w tym zaświadczeniu późniejsza data, gdyż określa ona jedynie datę rozpoczęcia działalności. Urząd Skarbowy przyjmując inny moment, z którym skarżąca uzyskała status przedsiębiorcy nie uzasadnił swego stanowiska. Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając ustalenia i wnioski tam zawarte. W uzasadnieniu stwierdziła, że J.K. wpisana została do ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...], z datą rozpoczęcia działalności określoną na dzień [...], co potwierdza zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]. Tą samą datę rozpoczęcia działalności gospodarczej - [...] wskazuje też zgłoszenie rejestracyjne NIP-1 złożone przez J.K. Z powyższych faktów bezspornie wynika, że w dniu złożenia wniosku o restrukturyzację, tj. w dniu 15 listopada 2002 r. wnioskodawczyni nie prowadziła działalności gospodarczej, a zatem nie była przedsiębiorcą. W skardze na powyższą decyzję J.K. powtórzyła zarzuty sformułowane w odwołaniu, a ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez zawarcie w sentencji decyzji rozstrzygnięcia, co do którego strona nie wnosiła odwołania i które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia dokonanego przez organ I instancji. Podkreśliła, że uzyskanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest warunkiem wykonywania tej działalności i uzyskania statusu przedsiębiorcy. Stwierdziła, że Izba rozstrzygnęła ponadto sprawę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (utrzymując w mocy umorzenie postępowania w sprawie restrukturyzacji także tej zaległości) mimo, że sprawa w tym zakresie nie była przedmiotem decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko podkreślając, że uzyskanie przez skarżącą wpisu do ewidencji przedsiębiorców nie było równoznaczne z uzyskaniem statusu przedsiębiorcy, gdyż o tym decydowało łączne spełnienie wszystkich przesłanek ustawowych określonych w art. 2 ustawy Prawo o działalności gospodarczej. W dacie złożenia wniosku skarżąca nie była przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy. Działalność gospodarczą skarżąca zarejestrowała ponownie, z zadeklarowaną datą jej rozpoczęcia na dzień [...], wyłącznie w celu zrestrukturyzowania długów, które powstały w czasie prowadzenia poprzedniej działalności gospodarczej. Izba Skarbowa przyznała, że organ I instancji powołując się w sentencji decyzji na wniosek przedsiębiorcy o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie wymienił zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, jednak pomyłkę tę sprostował postanowieniem doręczonym stronie. Uchybienie to nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie. Skarżąca nie była przedsiębiorcą w dniu złożenia wniosku, a zatem nie było podstaw do rozstrzygania w trybie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organy nie naruszyły powołanych w skardze przepisów prawa. Zasadniczym przedmiotem sporu jest kwestia statusu skarżącej w dniu składania wniosku o restrukturyzację jej zaległości w podatku VAT i podatku dochodowym. Jest to istotne zagadnienie, skoro ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz.1287) określa m.in. warunki restrukturyzacji należności publicznoprawnych nie od jakichkolwiek podmiotów ale od przedsiębiorców. Zgodnie z art.1 ust.2 ustawy o restrukturyzacji... . restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność konkurowania na rynku, wyrażająca się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością konkurencyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń i gwarancji. W ustawie o restrukturyzacji zdefiniowane zostało pojęcie przedsiębiorcy. Zgodnie z art.2 pkt 1, gdy mowa jest o przedsiębiorcy rozumie się przez to przedsiębiorcę określonego w art.2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz.1178 ze zm.) mającego miejsce zamieszkanie lub siedzibę na terytorium RP będącego podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art.6. Z kolei z art.2 ust.2 ustawy Prawo o działalności gospodarczej wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w ust.1, a zatem zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatację zasobów naturalnych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. W art.6 ustawy o restrukturyzacji... . określone zostały rodzaje należności publicznoprawnych, które mogą podlegać restrukturyzacji. Z powyższych przepisów wynika, iż zrestrukturyzowane mogą być określone tylko należności publicznoprawne należne od przedsiębiorców, którzy znaleźli się w trudnej dla nich sytuacji ekonomicznej. Nie ma wątpliwości, że ustawa adresowana jest do przedsiębiorców, a nie do osób, które w przyszłości, choćby bliskiej i ściśle określonej staną się przedsiębiorcami. Żaden z przepisów tej ustawy nie określa terminu w jakim dany podmiot musi uzyskać status przedsiębiorcy (od chwili wejścia jej w życie), aby mieć możliwość skorzystania z tej formy pomocy Państwa, jaka określona została w przepisach ustawy. Oznacza to, że z możliwości restrukturyzacji mogą skorzystać te podmioty, które były przedsiębiorcami w chwili wejścia ustawy w życie. Celem ustawy jest bowiem udzielenie określonej pomocy funkcjonującym przedsiębiorcom, a nie podmiotom nie mającym takiego charakteru. Wniosek taki wynika też z art.12 ust.2 tej ustawy określającego właściwość organu restrukturyzacyjnego. Przedsiębiorca powinien złożyć wniosek do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę przedsiębiorcy w dniu wejścia w życie ustawy. Powoduje to konieczność bycia przedsiębiorcą już w dniu wejścia w życie ustawy. Określony w art.12 ust.1 termin 45 dni od dnia wejścia w życie ustawy jest jedynie terminem do którego przedsiębiorca może skutecznie złożyć wniosek o restrukturyzacje, a nie terminem, do którego dany podmiot może uzyskać status przedsiębiorcy. W tej sytuacji dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia rozważanie, czy skarżąca stała się przedsiębiorcą w dniu otrzymania zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, tj. w dniu [...], czy też w deklarowanej dacie rozpoczęcia działalności gospodarczej, tj. [...]. Istotne jest bowiem to, że nie była przedsiębiorcą w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 października 2002 r., a ta okoliczność nie jest przez skarżącą kwestionowana. Zaskarżona decyzja, mimo błędnego uzasadnienia w powyższym zakresie nie narusza prawa. Wobec stwierdzenia, że skarżąca nie miała statusu przedsiębiorcy i z tego powodu nie mógł być uwzględniony jej wniosek, żadnego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało nie wyszczególnienie w decyzji organu I instancji, że wniosek ten dotyczył także zaległości w podatku dochodowym. Z uwagi na niezasadność zarzutów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).