I SA/Łd 309/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-06-19

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że nie wykazał braku możliwości ponoszenia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Niemniej jednak, może on ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego (ustanowienia adwokata), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy sytuacja majątkowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale nie ma potrzeby zwolnienia od kosztów sądowych (gdyż już z mocy ustawy są one zniesione), wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżąca B.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niski dochód rodziny i posiadanie jedynie mieszkania jako majątku. Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale oddalić wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; oddalono wniosek skarżącej w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 czerwca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i kosztów upomnień p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – B. N. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek skarżącej w pozostałym zakresie. B.N. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i kosztów upomnień. We wniosku tym skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 16-letnim synem B., 27-letnią córką M. oraz jej synem 7-miesięcznym O. Łączny dochód rodziny sięga kwoty rzędu ok. 1.000 zł. Jednocześnie skarżąca wskazała, że jedyny majątek rodziny stanowi mieszkanie o pow. 46,60 m2. Wydatki związane z jego utrzymaniem stanowią kwotę ok. 600 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 16-letnim synem B., 27-letnią córką M. oraz jej synem, 7-miesięcznym O. Rodzina nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 46,60 m2. Z kolei łączny dochód rodziny sięga kwoty rzędu ok. 1.000 zł. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, które wnoszą ok. 600 zł miesięcznie. Ponadto skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Wykazana we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, że skarżąca nie mogłaby ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku skarżącej. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło