I SA/Łd 309/10

PostanowienieWSA w Łodzi2010-04-29

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga stałych dochodów, utrzymuje się z dorywczych prac, ponosi znaczne wydatki na remonty, leczenie i utrzymanie gospodarstwa domowego, a jej majątek stanowi dom, budynek gospodarczy i grunty rolne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym. W analizowanej sprawie, mimo posiadania nieruchomości i samochodu, trudna sytuacja materialna skarżącego, brak stałych dochodów, znaczne wydatki oraz korzystanie z pomocy siostry uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący B.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia odsetek. Skarżący podał, że jest bezrobotny, nie osiąga stałych dochodów, a jego majątek stanowią dom, budynek gospodarczy i grunty rolne. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z dorywczych prac, ponosi znaczne wydatki na remonty, leczenie i utrzymanie, a obecnie nie posiada własnych środków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu B.R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległego zryczałtowanego podatku dochodowego za 1998 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – B. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. B.R. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległego zryczałtowanego podatku dochodowego za 1998 rok. We wniosku tym skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jest osobą bezrobotną. Nie osiąga żadnych stałych dochodów. Ze względu na stan zdrowia nie użytkuje posiadanych gruntów rolnych o pow. 1,6 ha. Jego majątek stanowi także dom o pow. 120 m2 oraz budynek gospodarczy. Ponadto skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z uwagi na fakt, iż zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 25 marca 2010 roku wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym: wskazania wszystkich osób pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (zgodnie z rubryką nr 6 formularza PPF) oraz podania kwoty dochodu osiąganego przez te osoby; wskazania wszystkich składników majątkowych (zgodnie z rubryką nr 7 formularza PPF), określenia kwoty środków przeznaczanych na własne utrzymanie oraz źródeł ich pochodzenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania, skarżący w drodze pisma z dnia 2 kwietnia 2010 roku wyjaśnił, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dorywczych prac porządkowych, z których osiąga dochód w wysokości 10-50 zł. Całość jednak dochodu osiągniętego w 2009 roku z tytułu wykonywania owych prac porządkowych oraz sprzedaży gruntów rolnych przeznaczył na remont domu i budynku gospodarczego oraz leczenie, ponosząc z tego tytułu wydatki rzędu 3.700 zł. Ponadto poniósł wydatki związane z zakupem opału, opłatami za energię elektryczną, wodę oraz utrzymaniem samochodu, w łącznej kwocie 3.400 zł. Skarżący podkreślił przy tym, że korzysta z pomocy siostry, udzielanej w formie opieki i posiłków. Dodał, że w okresie od stycznia 2009 roku do marca 2010 roku miesięcznie na własne utrzymanie przeznaczał kwotę ok. 300 zł. Obecnie nie posiada już żadnych własnych środków. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych informacji dodatkowych wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną. Nie osiąga żadnych stałych dochodów. Utrzymuje się z drobnych prac dorywczych, z których uzyskuje dochód rzędu kwoty 10-50 zł. Korzysta z pomocy siostry, udzielanej w formie opieki i posiłków. W okresie od stycznia 2009 roku do marca 2010 roku miesięcznie na własne utrzymanie przeznaczał kwotę około 300 zł. Natomiast całość dochodu osiągniętego w 2009 roku z tytułu wykonywania prac porządkowych oraz sprzedaży gruntów rolnych skarżący przeznaczył na remont domu i budynku gospodarczego oraz leczenie, ponosząc z tego tytułu wydatki rzędu 3.700 zł. Ponadto poniósł wydatki związane z zakupem opału, opłatami za energię elektryczną, wodę oraz utrzymaniem samochodu, w łącznej kwocie 3.400 zł. Majątek skarżącego stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 120 m2, budynku gospodarczego oraz gruntów rolnych o pow. 1,6 ha, a ponadto samochód osobowy (rocznik 1994). Jednocześnie skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa skarżącego powoduje bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło