I SA/Łd 31/03
WyrokWSA w Łodzi2004-01-27
Skład orzekający: Sędzia NSA del. A. Cudak, Sędzia NSA del. Z. Kmieciak, Sędzia NSA del. J. Antosik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład pracy chronionej, ale niewykorzystywana bezpośrednio do prowadzenia tej działalności, podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 listopada 2001 r. (FPS 7/01), zgodnie z którym zwolnienie z podatku od nieruchomości dla zakładu pracy chronionej ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Oznacza to, że dotyczy ono wyłącznie nieruchomości bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem zakładu pracy chronionej i wykorzystywanych do prowadzenia działalności w tym zakresie, a nie wszystkich nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2002 r. dla Pana J. W. Podatnik nabył nieruchomość w celu prowadzenia działalności gospodarczej, dla której przyznano status zakładu pracy chronionej. Organ uznał, że nieruchomość nie była wykorzystywana do prowadzenia tej działalności, a zatem nie podlegała zwolnieniu z podatku. Podatnik kwestionował tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów ustawowych i uchwał, a także powołując się na wcześniejsze orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. A. Cudak, Sędziowie NSA del. Z. Kmieciak (spr.), J. Antosik, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. skargę oddala
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. określił Panu J. W. zobowiązanie podatkowe powstałe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2002 w kwocie 218.420,60 zł. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż w roku 1999 Pan J. W. nabył nieruchomość położoną w Ł., w celu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą A – Usługi Inwestycyjne. Na podstawie decyzji Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej przyznano status zakładu pracy chronionej. W uzasadnieniu decyzji, organ powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2001r. sygn. FPS 7/01 opubl. ONSA 2/2002 wskazał, iż podmiot (pracodawca) prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) od podatku od nieruchomości tylko w stosunku do przedmiotu opodatkowania (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych –Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) wchodzącego w skład tego zakładu zgodnie z decyzją organu o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej. Zwolnienie od podatku od nieruchomości zakładu pracy chronionej ma zatem charakter podmiotowo – przedmiotowy i obejmuje nieruchomości, które są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w formie zakładu pracy chronionej. Podkreślono, iż podatnik nie wykazał, by nabyta nieruchomość związana była z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik podniósł zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 i art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. prawo działalności gospodarczej ( Dz.U. z 1999r., Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Ponadto wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 listopada 2001r. nr LXX/1586-01 w sprawie podatku od nieruchomości, poprzez zastosowanie stawek podatkowych obowiązujących dla nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest związana z prowadzoną działalnością. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2000r. (sygn. akt I SA/Łd 1478/99) wydany w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 1999 i dotyczący nieruchomości będącej przedmiotem rozpoznawanej sprawy podatnik podkreślił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi składnik majątku przedsiębiorstwa i jest wykorzystywana dla realizacji przedmiotu działalności przedsiębiorstwa. Natomiast powołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, zachowuje swą aktualność na tle stanu faktycznego sprawy, w której została wydana.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji dodatkowo podnosząc, iż nabycie nieruchomości nastąpiło dopiero po wydaniu decyzji przyznającej przedsiębiorstwu status zakładu pracy chronionej, a podatnik nie wystąpił z wnioskiem o włączenie nowo nabytej nieruchomości do składników majątku przedsiębiorstwa, objętych statusem zakładu pracy chronionej. Zaakcentowano, iż strona nie zwróciła się także do Państwowej Inspekcji Pracy z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że wszystkie nieruchomości, obiekty i pomieszczenia spełniają wymogi określone w przepisie art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż zwolnienie od podatku od nieruchomości wynikające z treści art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych ma tylko charakter podmiotowy, a nabycie nieruchomości nastąpiło ze środków przedsiębiorstwa w celu uzyskania przychodu z ewentualnej odsprzedaży nieruchomości lub wynajmu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna. Rozpoznając sprawę, w której wydano zaskarżoną decyzję, Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2001 r., FPS 7/01, podjętej na tle analogicznego stanu faktycznego. Wskazano w niej, że z językowego punktu widzenia użyte w art. 31 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych słowa "w stosunku do tego zakładu" trzeba odczytywać jako kształtujące dodatkowy warunek zwolnienia podatkowego, a tym samym zacieśnienie jego zakresu przedmiotowego. Wynika z nich bowiem – jak zaznaczył Sąd – iż zwolnienia od podatków udzielono zakładowi pracy chronionej (bądź zakładowi aktywizacji zawodowej) t y l k o w stosunku do tego zakładu. Płynie z tego wniosek, że podatki należne od prowadzącego zakład pracy chronionej, ale nie pozostające w z w i ą z k u z funkcjonowaniem tego zakładu, rozumianym jako prowadzenie działalności gospodarczej w warunkach określonych w art. 28 ustawy, podlegają uiszczeniu na zasadach ogólnych. W powołanej uchwale trafnie nawiązano do założeń aksjologicznych analizowanej regulacji prawnej i jej celów. Za sprzeczne z owymi celami uznano "objęcie bezwarunkowym zwolnieniem od podatku od nieruchomości wszystkich budynków, budowli i gruntów wymienionych w art. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (...) będących w posiadaniu przedsiębiorcy, który prowadzi zakład pracy chronionej, a więc zwolnieniem nie uwzględniającym czy dana nieruchomość jest związana z prowadzeniem takiego zakładu". Jak zaznaczono, przez ustanowienie zwolnienia podatkowego, o którym mowa , ustawodawca zamierzał – w drodze instrumentów o charakterze fiskalnym – zapewnić podmiotom, z natury rzeczy funkcjonującym w trudniejszych warunkach, wyrównanie szans ich działalności. Chodziło zatem o to, aby chronić istniejące miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych i stymulować tworzenie nowych. Sąd podniósł wreszcie, że intencją ustawodawcy było – poprzez uruchomienie wspomnianych instrumentów – kształtowanie osobom niepełnosprawnym takich miejsc pracy, które umożliwią zachowanie stanu zatrudnienia a jednocześnie ich rehabilitację zdrowotną.
Z poglądem tym korespondują też wypowiedzi przedstawicieli doktryny. Przykładowo, L. Etel: O opodatkowaniu nieruchomości. Problemy praktyczne, Białystok 2001, s. 104., jednoznacznie przyznał, że zwolnienie podatkowe z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
Sąd nie przychylił się do sformułowanego w skardze wniosku, aby skład orzekający "nie podzielił stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 05.11.2001 r., FPS 7/2001" (s. 2 skargi). Zawarta w niej argumentacja nie pozostawia nawet cienia wątpliwości co do prawidłowości wyrażonej w niej tezy, w pełni przystającej do badanego stanu faktycznego. Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji jest – w świetle wskazanej, podjętej w 2001 r. uchwały – fakt korzystania przez skarżący podmiot ze zwolnienia w podatku od nieruchomości w latach wcześniejszych (1999, 2000 i 2001). Odnosząc się zaś do wyjaśnień pełnomocnika skarżącego, złożonych w trakcie rozprawy w dniu 27 stycznia 2004 r. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że pojęcie związku z prowadzoną działalnością oznacza b e z p o ś r e d n i ą i r z e c z y w i s t ą, w żadnym zaś wypadku h i p o t e t y c z n ą więź z tą działalnością. Twierdzenie, że związek ten miał sprowadzać się do "uzyskania przychodu z korzystnej odsprzedaży" albo korzystnego wynajęcia albo prowadzenia własnej działalności gospodarczej ale niekoniecznie przez zatrudnienie w tej nieruchomości osób niepełnosprawnych (s. 2 skargi) nie wytrzymuje próby krytyki. Samo posłużenie się w skardze zwrotami: "nieruchomość ta mogła stać się " albo "mogła być wykorzystana bezpośrednio przez zakład" wskazuje na hipotetyczność zakładanej sytuacji. Problem w tym, czy tak pojmowany związek rzeczywiście zaistniał czy też mieści się w sferze dowolnych i nie liczących się z okolicznościami rozpoznawanej sprawy, spekulacji myślowych.
Z tych względów, nie dopatrując się naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję, Sąd – na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) – orzekł jak w sentencji.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło