I SA/Łd 312/16

Dnia 17 maja 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu W. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł (trzysta złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 11 marca 2016 roku W. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz informacji udzielonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z renty żony skarżącego w wysokości ok. 1.300 zł miesięcznie oraz renty wnioskodawcy, która z powodu zajęcia egzekucyjnego na kwotę 392,69 zł, wynosi ok 921 zł netto miesięcznie oraz jego wynagrodzenia za pracę i z tytułu umów zlecenia w łącznej wysokości ok. 1.850 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną zamieszkuje w lokalu komunalnym. Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą ok. 623 zł czynsz, 120 zł opłata za energię, 25 zł za gaz. Rodzina ponosi także wysokie wydatki na leki w kwocie ok. 500 zł miesięcznie, żona wnioskodawcy jest osobą po wylewach i trzech operacjach mózgu, wnioskodawca po 2 operacjach kręgosłupa. Rodzina obciążona jest z tytułu egzekucji należności cywilnych kwota ok. 800 zł miesięcznie oraz spłaca dwie pożyczki zaciągnięte w firmie A.w kwocie ok. 150 zł miesięcznie Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy W. G. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z ich rent, które po potraceniach komorniczych wynoszą łącznie ok. 2.200 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę i umowy zlecenia wnioskodawcy w kwocie ok. 1.850 zł netto miesięcznie. Rodzina zamieszkuje w lokalu komunalnym, którego miesięczne udokumentowane koszty utrzymania wynoszą ok. 780 zł (czynsz, opłaty za energię i gaz). Rodzina ponosi także wysokie wydatki na leki w kwocie ok. 500 zł miesięcznie, żona wnioskodawcy jest osobą po wylewach i trzech operacjach mózgu, wnioskodawca po 2 operacjach kręgosłupa. Rodzina obciążona jest z tytułu egzekucji należności cywilnych kwota ok. 800 zł miesięcznie oraz spłaca dwie pożyczki zaciągnięte w firmie A. w kwocie ok. 150 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (1.031 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 300 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca dysponuje miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wysokością niezbędnych udokumentowanych wydatków, do których nie można zaliczyć rat spłacanej pożyczki pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 300 zł tytułem kosztów przedmiotowego postępowania stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi, zwłaszcza że kwota ta stanowić będzie jedyną opłatę sądową w jego toku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.