I SA/Łd 319/09

WyrokWSA w Łodzi2009-08-11

Skład orzekający: Cezary Koziński, Bogdan Lubiński, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest nałożenie kary porządkowej na osobę trzecią (byłego prezesa zarządu spółki) za nieprzedłożenie dokumentacji podatkowej spółki do kontroli, pomimo wielokrotnych wezwań organu podatkowego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe są uprawnione do nałożenia kary porządkowej na osobę trzecią, jeśli nie zastosuje się ona do wezwania do przedłożenia dokumentacji niezbędnej do kontroli podatkowej. Wymierzenie kary jest zasadne, gdy przesłanki określone w art. 262 Ordynacji podatkowej zostały spełnione, w tym pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania, a kwota kary jest adekwatna do zachowania strony. Późniejsze przedłożenie dokumentów nie wpływa na ocenę legalności postanowień organów wydanych w chwili ich wydawania.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego nałożył na B. M. karę porządkową w wysokości 2.500 zł za nieprzedłożenie dokumentacji podatkowej Spółki A. do kontroli, pomimo wielokrotnych wezwań. B. M. usprawiedliwiał się krótkim terminem, brakiem systematycznego ułożenia dokumentów oraz nieotrzymaniem wynagrodzenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy, uznając spełnienie przesłanek z Ordynacji podatkowej. B. M. złożył skargę do WSA, zarzucając przewlekłość postępowania. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi BM na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę. I SA/Łd 319/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. nałożył na B. M. karę porządkową w wysokości 2.500 zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż pismem z dnia 25 lipca 2008 r. wezwał M. M. - likwidatora Sp. A z siedzibą w R. do przygotowania do kontroli w zakresie podatku VAT dokumentacji podatkowej w siedzibie Spółki w dniu 18 sierpnia 2008 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, likwidator Spółki poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W., iż Spółka nie znajduje się w posiadaniu dokumentacji. Wskazał również, iż dokumenty, do złożenia których wezwał organ posiada B. M. – były Prezes Zarządu Spółki. Pomimo podejmowanych działań (wezwań pisemnych do wydania dokumentacji oraz kontaktów telefonicznych) z B. M., nie udało się jej odzyskać. W związku z powyższym, pismem z dnia 8 września 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wezwał B. M. do osobistego stawienia się w Urzędzie w celu przedłożenia do kontroli wskazanej dokumentacji podatkowej Spółki A. na dzień 16 września 2008 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 24 września 2008 r. do Urzędu Skarbowego Ł. – W. wpłynęło pismo B. M., w którym wyjaśnił, iż nie mógł stawić się na wezwanie z uwagi na krótki termin jaki wyznaczono do stawienia się w Urzędzie. Pismem z dnia 7 października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. ponownie wezwał B. M. do osobistego stawienia się w Urzędzie w celu przedłożenia powyższej dokumentacji do kontroli w dniu 21 października 2008 r. W odpowiedzi na wezwanie w dniu 21 października 2008 r. do Urzędu Skarbowego Ł. – W. wpłynęło pismo B. M., w którym winą za nieodebranie dokumentacji obarczył Spółkę A., wskazując jednocześnie, iż może całość dokumentacji dostarczyć do Urzędu. Wobec powyższego w ocenie organu pierwszej instancji zasadnym było nałożenie na B. M. grzywny porządkowej. Od w/w postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. zażalenie złożył B. M. wskazując, iż posiadane przez niego dokumenty nie są ułożone systematycznie, jednak w związku z zaistniałą sytuacją, będzie zmuszony do ich uporządkowania. Wskazał ponadto, iż nie otrzymał należnego mu wynagrodzenia za pracę w Spółce oraz, że z obowiązkiem przechowywania dokumentacji Spółki związane są liczne problemy. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż wszystkie przesłanki do wymierzenia przez organ podatkowy kary porządkowej, a wynikające z art. 262 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) zostały w analizowanej sprawie spełnione. Jak wynika z akt sprawy – wskazał organ drugiej instancji - Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wezwał B. M., na podstawie art. 155 § 1 i art. 198 § 2 Ordynacji podatkowej, do przedłożenia do kontroli określonych dokumentów Spółki A. Natomiast skutkiem niezastosowania się przez B. M., jako osoby trzeciej, do treści wezwań było nałożenie kary porządkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., podnoszony przez B. M. fakt, iż posiadana przez niego dokumentacja nie jest ułożona systematycznie, w związku z czym konieczne jest podjęcie czynności zmierzających do jej uporządkowania, nie stanowią przesłanki przemawiającej za uznaniem zasadności zażalenia. Przesłanką uzasadniającą uchylenie zaskarżonego postanowienia nie może być również zawarte w zażaleniu stwierdzenie, iż B. M. nie otrzymał należnego mu wynagrodzenia za pracę w Spółce. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył B. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W swoim środku zaskarżenia wskazał, iż postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób przewlekły i znacznie przekraczało terminy do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 11 sierpnia 2009 r. skarżący oświadczył, że dostarczył dokumenty w oryginale, o które prosił Urząd Skarbowy Ł. – W. po wydaniu postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organy podatkowe właściwie uznały, iż zasadnym było nałożenie na skarżącego kary porządkowej. W ocenie Sądu stanowisko organów należy uznać za prawidłowe. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż przepisy prawne uprawniają organy podatkowe do żądania od strony lub innych osób złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście lub przez pełnomocnika lub na piśmie, jeśli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy lub rozstrzygnięcia sprawy (art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej). Regulacja ta zapewnia organom środki prawne niezbędne dla realizacji ustawowych zadań. W przypadku gdy strona odmawia udzielenia informacji, bądź przedłożenia dokumentów organ podatkowy jest uprawniony skorzystać z art. 262 Ordynacji podatkowej (przy zachowaniu zawartych w nim warunków). Przepis ten daje organom podatkowym możliwość stosowania kar porządkowych. Mają one na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego do określonych zachowań, podyktowanych czynnościami organu. Uchylanie się bowiem przez stronę, pełnomocnika strony, świadka, osobę trzecią, uczestnika rozprawy czy biegłego od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym, powoduje przedłużanie postępowania, a niekiedy w ogóle uniemożliwia jego zakończenie. Czynności procesowe podejmowane przez organ podatkowy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego powinny być wspierane przez podmiot biorący udział w postępowaniu, ponieważ sam organ nie zawsze będzie mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy (Stefan Babiarz i in. w "Ordynacja podatkowa. Komentarz.", Warszawa 2005 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III) s. 590, ISBN: 83-7334-545-0). Co istotne warunkiem wymierzenia kary porządkowej, w związku z niedopełnieniem obowiązku określonego w art. 262 Ordynacji podatkowej, jest ponadto pouczenie przez organ podatkowy osoby zobowiązanej do jego wykonania o skutkach niezastosowania się do wezwania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA/Po 533/01, PP 2003, nr 5, s. 62). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, iż zaistniały w niej przesłanki do wymierzenia skarżącemu grzywny. Jest całkowicie bezspornym, iż B. M. pomimo wielokrotnych wezwań organu, nie przedłożył żądanych dokumentów. Skarżący zresztą nigdy temu nie zaprzeczał, wskazując wręcz w wielu pismach, iż jest w posiadaniu dokumentów, jednakże z różnych przyczyn dokumentów tych nie przedkładał organom podatkowym. Z kolei wezwania kierowane przez organy do skarżącego były formułowane w sposób prawidłowy, tj. zgodny z normą art. 159 Ordynacji podatkowej i zawierały w szczególności pouczenia o możliwości wymierzenia kary porządkowej w wysokości do 2.500 zł - w przypadku niezastosowania się do nich w wyznaczonym terminie. Również kwota wymierzonej grzywny (maksymalna) była adekwatna do zachowania skarżącego, który nie złożył żadnego z żądanych przez organ dokumentów. Innymi słowy skarżący nawet w najmniejszym stopniu nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku. B. M. dopiero po wydaniu postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przedstawił organowi podatkowemu dokumenty. Nie mogło to jednak wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie Sądu, albowiem Sąd objął swoją kontrolą postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji, a w chwili ich wydawania niewątpliwie dokumentów tych skarżący nie przedłożył. W świetle przedstawionych wywodów, skargę należało uznać za niezasadną. Odnośnie zarzutów skarżącego odnoszących się do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy podatkowe zauważyć należy, iż postanowienie o wymierzeniu grzywny jest tzw. postanowieniem wpadkowym i może być wydane na każdym etapie prowadzonego postępowania. Nie można zatem mówić w takiej sytuacji o nieterminowym załatwieniu sprawy przez organy podatkowe. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę. A.,K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło