I SA/Łd 319/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. i R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] w sprawie ze skargi Da. P. i R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.P. i R.P. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. W skardze zawarli m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że wykonanie decyzji pozbawi ich podstawowych środków utrzymania i może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżących, wydana decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Określone w decyzji zobowiązanie jest bowiem nieprawidłowe, a nadto niewspółmiernie wysokie do stanu faktycznego. Skarżący podnieśli, że mają trójkę nieletnich dzieci, a dochód rodziny nie pozwala na przeżycie od pierwszego do pierwszego, rodzina jest na skraju ubóstwa. Skarżącej przyznano pomoc pieniężną na zakup posiłku lub żywności. Co miesiąc rodzina ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, dostawą prądu, gazu, skromnym wyżywieniem oraz wydatki związane z wychowaniem nieletnich dzieci. Dalej podnieśli, iż R.P. przebywał w areszcie. Prowadzona przez niego spółka cywilna D. oraz działalność gospodarcza pod nazwą R., znalazły się w likwidacji. Faktycznej działalności gospodarczej nie prowadzi także A. spółka z o.o., w której skarżący pełni funkcję Prezesa Zarządu. Z tytułu wykonywania tej funkcji skarżący nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Skarżący oświadczyli ponadto, że nie posiadają żadnych oszczędności, akcji, obligacji, ani wartościowych ruchomości, zaś posiadana przez nich nieruchomość została zajęta przez komornika. Podsumowując stwierdzili, że wobec zarzutów podniesionych w stosunku do zaskarżonej decyzji, jak również z uwagi na fakt, iż wykonanie decyzji narazi ich na szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie. Do akt sądowych załączono kserokopie zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych skarżących na podstawie tytułów egzekucyjnych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. i Marszałka Województwa Ł., wezwania do zapłaty, zawiadomienie o zajęciu ruchomości oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji skierowane do A. spółki z o.o., skierowane do skarżących wezwanie do zapłaty należności za wodę, decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o przyznaniu zasiłków na dzieci, decyzje Prezydenta Miasta R. o przyznaniu stypendiów szkolnych, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy potwierdzające, że skarżąca od 13 czerwca 2009 r. nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 23 lutego 2010 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu, jak podnosi orzecznictwo i doktryna, prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające to wstrzymanie, uzasadnienie tego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności faktycznych, brak takiego uzasadnienia uniemożliwia bowiem merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2004 r., OZ 22/04, z 30 kwietnia 2004 r., OZ 30/04, z 22 grudnia 2004 r., OZ 871/04, z 1 czerwca 2004 r., OZ 105/04, z 20 lipca 2004 r., OZ 214/04, postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I FSK 983/08, dostępne na stronie www.nsa.gov.pl, a także B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). Z przepisów tych wynika nadto, że wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, nie wykazali zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa. Skarżący nie wskazali bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona przez nich decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazali w szczególności, jakie w ich konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. W skardze, zawierającej przedmiotowy wniosek, i jej uzasadnieniu, podniośli wyłącznie zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji oraz argumenty mające potwierdzać ich zasadność, a także okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej. Podnieść jednak należy, iż zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji. Dokonywanie oceny tego rodzaju zarzutów w orzeczeniu rozstrzygającym o wstrzymaniu wykonania decyzji, stanowiłoby przedsąd. Zarzuty te będą przedmiotem analizy i oceny Sądu przy wydawaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Z kolei wskazane w skardze okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżących, skutkujące pozbawieniem podstawowych środków utrzymania w razie wszczęcia egzekucji, wskazują wprawdzie na trudną sytuację materialną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, które zresztą przyznano skarżącym, niemniej jednak nie są one równoznaczne z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącym znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza wówczas, gdy wnioskodawcy nie wskazują, tak jak w niniejszej sprawie, jaką szkodę czy niebezpieczeństwo mogłoby spowodować wszczęcie ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Skoro bowiem skarżący, jak sami przyznali, nie posiadają środków pieniężnych, oszczędności oraz majątku ruchomego i nieruchomego oraz korzystają z pomocy społecznej celem zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to w ocenie Sądu, nawet ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego będzie skutkowało jego bezskutecznością. Podnieść nadto należy, iż przepisy prawne przewidują liczne wyłączenia spod egzekucji zarówno środków pieniężnych zobowiązanych, jak i dóbr materialnych. Nie zachodzi więc niebezpieczeństwo, iż wnioskodawcy zostaną pozbawieni środków do życia, tym bardziej, że źródłem tych środków są świadczenia z pomocy społecznej. Także argument ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i wychowywaniem dzieci nie mieści się w przesłankach wstrzymania wykonania decyzji, są to bowiem typowe wydatki ponoszone przez każde gospodarstwo domowe o analogicznej strukturze jak rodzina skarżących. Na podstawie tych okoliczności faktycznych, zakładając, iż sytuacja skarżących się nie poprawi w przyszłości, można domniemywać, iż to właśnie Skarbowi Państwa, nie zaś skarżącym grozi niebezpieczeństwo, iż orzeczone ostateczną decyzją zobowiązanie nie zostanie wykonane. Istotne jest i to, że egzekucja należności pieniężnej z ewentualnego dochodu skarżących nie prowadzi co do zasady, do nieodwracalnych skutków. W przypadku należności pieniężnych nie mamy bowiem do czynienia z niemożnością ich wypłaty w przyszłości, w przypadku pozytywnego dla strony zakończenia sporu sądowego organ podatkowy będzie wszak zobowiązany do zwrotu wyegzekwowanych kwot, jako nienależnych. A więc skutki ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji w postaci utraty określonej ewentualnej kwoty pieniężnej zostaną odwrócone poprzez jej zwrot. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania skarżącego o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. P.Pij.