I SA/Łd 32/17

Dnia 27 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K. B. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazał, że kwota określenie podatku w wysokości 233 209 zł oznacza, że wpłacie do Urzędu Skarbowego podlegać będzie kwota 224 670 zł. Egzekucja tej kwoty doprowadzić może do wyrządzenia znacznej szkody przedsiębiorstwu strony, co przejawiać się może w utracie płynności finansowej, a w konsekwencji ogłoszeniu upadłości. Co więcej zapłata podatku dotyczy roku 2009, co oznacza, że odsetki wynoszą już ponad 150 000 zł. Utrata płynności finansowej skarżącego pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem spowodować może całkowitą likwidację przedsiębiorstwa, które obecnie zatrudnia 15 pracowników. Stąd szkoda może zostać wyrządzona nie tylko skarżącemu, ale również wszystkim jego pracownikom i ich rodzinom, gdyż niemal z dnia na dzień pozostaną oni bez pracy, na trudnym rynku pracy jakim jest rynek ł.. Wstrzymanie wykonania decyzji spowoduje możliwość, w razie oddalenia skargi, racjonalnego kierowania przedsiębiorstwem w celu czynienia oszczędności, co pomóc może w późniejszym wykonaniu wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Istotne przy tym jest, iż to strona skarżąca powinna wykazać, że w jej przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą wyżej wskazane skutki. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04; z 3 lipca 2012 r., II OSK 1438/12). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Dokonując oceny opisanego powyżej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz obciążającego stronę ciężaru ich wykazania, sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Okoliczności podniesione w złożonym wniosku nie dostarczyły bowiem dostatecznych przesłanek do uznania, że skarżący zasługuje na szczególną ochronę prawną przed negatywnymi konsekwencjami, które może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący do wniosku nie załączył żadnych dokumentów, które by potwierdzały twierdzenia w nim zawarte. Z samej treści zaskarżonej decyzji wynika w szczególności, że w 2009 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód w wysokości 8 639 111,87 zł, koszty jego uzyskania zamknęły się zaś kwotą 7 392 649,25 zł, zaś dochód wyniósł 1 246 462,62 zł. Skarżący zaś jak już wspomniano nie przedstawił dowodów, by w kolejnych latach sytuacja przedsiębiorstwa uległa znacznemu pogorszeniu. Podkreślić trzeba, że zdolność finansową w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą obrazują uzyskiwane przychody, nie zaś dochód podatkowy wyliczony na użytek podatku dochodowego. Przy czym nawet sytuacja wykazania przez podatnika straty w prowadzonej działalności, nie byłaby okolicznością przesądzającą. Strata podatkowa, jak to wskazał NSA w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14, jest bowiem nadwyżką kosztów nad przychodami w danym roku podatkowym i nie skutkuje utratą płynności finansowej, ani też nie oznacza braku środków finansowych (także postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). Sąd nie ma możliwości dokonania pełnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji, która by uprawdopodabniała zawarte we wniosku twierdzenia. W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazał ewentualną możliwość zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, ze względu na konieczność zapłaty kwoty wynikającej z kwestionowanej decyzji wraz z odsetkami. Ustosunkowując się do tej argumentacji zauważyć trzeba, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu, wywołuje skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednak wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość zaprzestania jej prowadzenia bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA: z 17 listopada 2009 r., I FSK 1243/08, z 20 grudnia 2011 r., II GZ 537/11, z 12 października 2005 r., II FSK 1231/05; z 9 listopada 2005 r., I FZ 480/05; z 15 grudnia 2005 r., I FZ 633/05 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie sądu poza wyrażeniem subiektywnej obawy dotyczącej konieczności zaprzestania prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej skarżący nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto skarżący może skorzystać z przewidzianej w Ordynacji podatkowej instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części (art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 o.p.). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (zob. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009 r., II FSK 1549/09). Należy również podkreślić, że z samego faktu obowiązku uiszczenia zobowiązania podatkowego nie sposób wyprowadzić wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi funkcjonowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika. Zważyć przy tym należy, że rolą sądu nie jest poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na nim spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r., I OZ 116/12). Nadto należy zauważyć, że w przepisie art. 61 § 4 p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009 r., II FSK 1549/09). Samo zaś wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 61 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ake.