I SA/Łd 324/08

Dnia 30 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności M. B. jako członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, październik i listopad 2002 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu M. B. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 7 marca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę M. B. na swoją decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości Spółki z o.o. "A" z siedzibą w Ł. w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, październik i listopad 2002 roku. W dniu 27 marca 2008 roku do sądu wpłynął pochodzący od skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. z 85% wpisu sądowego od skargi. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M. B. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, w który pozostaje także ich pełnoletnia córka. Miesięczny dochód ich gospodarstwa domowego z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i umowy o pracę jego córki zamyka się kwotą około 1.540 zł miesięcznie. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 106 m2 , w którym zamieszkuje wraz z rodziną oraz samochodu osobowego, nie posiada innego majątku, ani oszczędności. Oświadczył, iż posiadany majątek obciążony jest kredytami na jego zaciągniętymi na jego zakup oraz wskazał, iż w związku z posiadanymi niewielkimi dochodami uiszczenie wpisu sądowego w pełnej wysokości groziłoby brakiem funduszy na zaspokajanie bieżących potrzeb rodziny. Nadto podkreślił, iż z uwagi na zły stan zdrowia nie jest w stanie osiągać wyższych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej i ponosi dodatkowo wydatki na leki i leczenie w kwocie około 150 zł miesięcznie. Zarządzeniami z dnia 9 kwietnia 2008 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony (PIT-36 ewentualnie PIT- 37 ) za te lata, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków (osobistych i firmowego) i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, ostatniego rachunku zysków i strat z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i odpisów deklaracji VAT-7 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej z ostatnich pięciu miesięcy oraz udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje we wniosku. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący nadesłał wyciąg z rachunku firmowego w Banku A Oddział w Ł. za okres od 2 stycznia do 21 kwietnia 2008 roku zgodnie z którym suma uznań na rachunku zamyka się kwotą około 73.374 zł. zaś suma obciążeń wynosi około 73.003 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący w roku 2007 uzyskał przychód w wysokości około 303.884 zł, poniósł koszty w kwocie około 297.546 zł osiągając dochód 6.338 zł. W pierwszym kwartale 2008 roku firma skarżącego zanotowała obroty w wysokości 68.878 zł przynosząc dochód 3.508 zł. Skarżący udokumentował także wysokość wydatków na leczenie z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, iż w miesiącu lutym z tytułu zaciągniętych kredytów skarżący uiścił raty w łącznej wysokości 2.850 zł. Skarżący nie nadesłał deklaracji w podatku VAT-7, odpisu zeznania podatkowego za rok 2006, ani nie wskazał miesięcznych kosztów utrzymania rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. wskazał, iż wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód miesięcznie zmyka się kwotą około 1.540 zł. Skarżący jest właścicielem domu jednorodzinnego oraz samochodu. Z nadesłanego przez skarżącego zeznania podatkowego wynika, iż w roku 2007 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 303.884 zł , obroty firmy skarżącego w pierwszym kwartale bieżącego roku utrzymują się na poziomie 68.878 zł. Posiadanie znacznych środków finansowych potwierdzają przepływy z nadesłanego wyciągu bankowego z rachunku firmowego skarżącego w banku A, z którego wynika także, iż w miesiącu lutym 2008 roku z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych skarżący uiścił raty w wysokości 2.850 zł. Skarżący nie zastosował się w pełni do wezwanie sądu zobowiązującego go do wskazania ponoszonych przez niego miesięcznych kosztów utrzymania, nie nadesłał zaznania podatkowego za rok 2006, ani deklaracji dla potrzeb podatku VAT choć z wyciągu z rachunku bankowego wynika iż jest jego podatnikiem. Powyższe nie pozwala na pełną ocenę czy sytuacja majątkowa skarżącego odpowiada przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Jednakże w oparciu o przedstawione dokumenty oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że M. B. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie dał wiary oświadczeniu majątkowemu skarżącego, z którego wynika, iż jego trzyosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty 1.540 zł bowiem z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że miesięczne raty kredytu uiszczane przez skarżącego wynoszą 2.850 zł. Powyższe wydatki w kontekście wykazanych miesięcznych dochodów oraz z uwzględnieniem koniecznych wydatków związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny pozwalają w ocenie sądu przyjąć, iż skarżący nie wykazał wszystkich posiadanych dochodów. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą by stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Niewiarygodność oświadczania majątkowego skarżącego fakt, iż prowadzi on działalność gospodarczą – przedsiębiorstwo budowlane, z której uzyskuje znaczne przychody, oraz okoliczność, iż korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika z wyboru w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.Ko.