I SA/Łd 325/14

Dnia 15 grudnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu Z. K. przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z 9 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą wysokość jego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 roku. W dniu 13 października 2014 roku skarżący wystąpił z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu. W nadesłanym na wezwanie sądu urzędowym formularzy PPF wniósł o przeżynanie adwokata. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego świadczenie emerytalne w wysokości 2.056 zł, jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Zarządzeniem z 17 listopada 2014 roku wnioskodawca został wezwany do uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów z tytułu emerytury, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego skarżącego, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nadesłał wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający, że tytułem emerytury otrzymuje kwotę 2.059 zł. oświadczył ponadto, że pozostałych informacji udzielił do wcześniejszej sprawy toczącej się z jego skargi przed tutejszym sądem. W sprawie sygn. akt I SA/Łd 411/13 wnioskodawca jedynie oszacował a nie udokumentował miesięczne koszty utrzymania wskazując, że zamykają się one kwotą ok. 827 zł (około 538 zł czynsz, 87 zł prąd, 47zł gaz, telefon stacjonarni i komórkowy 100 zł, abonament RTV i telewizja kablowa 60 zł). dodatkowo wnioskodawca wskazał, że bardzo duże kwoty wydaje na leki i leczenie nawet 500 zł miesięcznie. Oświadczył, że obecnie prawie nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej nadesłał PIT-28 za 2012 rok, w którym przychód podatnika z działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko określony został na poziomie 23.538 zł. Z oświadczeń wnioskodawcy wynika także, że pozostaje w separacji faktycznej .z żoną. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. K. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 2.000 zł. Skarżący pozostaje właścicielem mieszkania o powierzchni 38m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Wnioskodawca nie udzielił żadnych informacji dotyczących ponoszonych kosztów utrzymania i dlatego wezwany został do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi jednak nie udokumentował ponoszonych wydatków i odwołał się jedynie do informacji wskazanych w swoim wcześniejszym oświadczeniu do sprawy sygn. akt I SA/Łd 411/13. W sprawie tej jednak również nie udokumentował ponoszonych wydatków mieszkaniowych a jedynie je oszacował na poziomie ok 827 zł Pomimo wezwanie nie przedstawił także zeznania podatkowego obrazującego poziom jego dotychczasowych dochodów W sprawie I SA/Łd 411/13 deklarował, iż praktycznie nie uzyskuje dochodów z zarejestrowanej działalności gospodarczej jednak nadesłane zeznanie podatkowe PIT-28 za 2012 roku wskazywało, że przychody z niej stanowiły istotne dodatkowe źródło utrzymania wnioskodawcy, które kształtowało się na poziomie 23.538 zł. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości jest ona obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden sposób nie udokumentował wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Nie nadesłał także zeznań podatkowych za rok 2013 w celu ustalenia czy emerytura jest jednym źródłem jego utrzymania. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia kompleksowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów procesu z jakichkolwiek źródeł. Podstawą przyznania prawa pomocy nie mogą być jedynie słowne deklaracje wnioskodawcy w szczególności wobec uzasadnionych wątpliwości dotyczących ich prawdziwości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. MK