I SA/Łd 326/16

Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika i określenia należności z tytułu niepobranych i niewpłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłat dokonanych w poszczególnych miesiącach 2012 i 2013 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. I SA/Łd 326/16 U Z A S A D N I E N I E W związku ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2016 r. oddalającego skargę A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika i określenia należności z tytułu niepobranych i niewpłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłat dokonanych w poszczególnych miesiącach 2012 i 2013 r., spółka wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości 50.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 3.309,942,53 zł, w roku 2016 uzyskała zysk w wysokości 157.106,08 zł. Spółka wskazała, że posiada cztery rachunki bankowe, na których znajdują się środki w kwocie odpowiednio: 999,35 zł, 763,80 zł i 570,00 zł, jeden rachunek jest zajęty przez Urząd Skarbowy w Ł.. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż posiadany majątek spółki jest realnie niezbywalny z powodu zajęcia przez Urząd Skarbowy. Również należności spółki u odbiorców usług zostały zajęte przez Urząd Skarbowy, na dowód czego spółka przedstawiła odpisy wystawionych zawiadomień o zajęciu egzekucyjnym. Do wniosku o prawo pomocy spółka załączyła bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2016 r. oraz rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2016 r. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza akt w rozpoznawanej sprawie dowodzi, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony przez spółkę w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania spółce prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie jest prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia, a tym samym przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stwarza art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy i dokumentów złożonych do wniosku w powyższym kontekście wskazuje, że sytuacja finansowa spółki uległa zmianie, jednak nie świadczy to o pogorszeniu zdolności płatniczych w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. W porównaniu z rokiem 2015 w roku 2016 spółka odnotowała mniejszą wartość przychodów netto (44.869.966,36 zł w stosunku do 45.684.637,25 zł), osiągnęła mniejszy zysk netto (157.106,08 zł w stosunku do 1.086.513,27 zł). Na dzień 31 grudnia 2016 r. w kasie i na rachunkach spółki pozostawała kwota 176.553,54 zł, podczas gdy na dzień 31 grudnia 2015 r. – 379.006,79 zł. Wyniki finansowe spółki nie wskazują, aby można było stwierdzić, że spółka nie ma dostatecznych środków na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej bądź nie może ich pozyskać. Okoliczności przemawiającej za przyznaniem prawa pomocy nie mogą również stanowić dokonane zajęcia egzekucyjne ani przywoływanie przez wnioskodawcę konsekwencje tych zajęć – utrata wiarygodności u kontrahentów czy utrata przyszłych kontraktów. Spółka nie znajduje się bowiem ani w stanie likwidacji, ani upadłości, prowadząc działalność gospodarczą. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest tworem prawnym powołanym przez wspólników do prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania przez nich celu zarobkowego, co oznacza, że jej funkcjonowanie, w tym także ponoszenie kosztów postępowań sądowych obciąża wyłącznie jej wspólników. Dlatego nie bez znaczenia dla oceny zdolności płatniczych strony pozostaje możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 z późn. zm., dalej k.s.h.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-300 k.s.h., wyd. VII). W orzecznictwie sądowym podnosi się z kolei, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (post. NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., II FZ 702/11). Jeśli umowa spółki nie przewiduje takiej formy dofinansowania spółki, wspólnicy winni rozważyć jej zmianę. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie bez znaczenia pozostaje fakt, że spółka jest spółką jednoosobową. Przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych jednoosobowej spółce oznaczałoby de facto po pierwsze, przyznanie tej pomocy osobie fizycznej – R. K., którego sytuacja majątkowa nie jest Sądowi znana, a po wtóre – finansowanie przez Skarb Państwa funkcjonowania tej spółki w zastępstwie jej jedynego wspólnika. Reasumując, spółka nie wykazała, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 165, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AKE.