I SA/Łd 328/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-04-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie został uwzględniony, ponieważ skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wskazanych problemów zdrowotnych i miesięcznych wydatków, dochody skarżącego z działalności gospodarczej oraz jego żony, a także przepływy finansowe na rachunku firmowym, potwierdzają posiadanie znacznych środków finansowych, które pozwalają na pokrycie należności sądowych.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości spółki w podatku VAT. Skarżący argumentował, że jego dochody są niewielkie, a wysokie wydatki na leczenie uniemożliwiają mu uiszczenie wpisu sądowego. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a po analizie nadesłanych dokumentów (zeznań podatkowych, wyciągów bankowych) uznał, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu J. S. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J. S. jako członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, październik i listopad 2002 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu J. S. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 7 marca 2008 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę J. S. na swoją decyzję z dnia [...] r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości Spółki z o.o. "A" z siedzibą w Ł. w podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, październik i listopad 2002 roku.
W dniu 27 marca 2008 roku do sądu wpłynął pochodzący od skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. z 85% wpisu sądowego od skargi. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J. S. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i umowy o pracę jego żony zamyka się kwotą około 5.000 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku ani oszczędności oraz wskazał, iż w związku z posiadanymi niewielkimi dochodami uiszczenie wpisu sądowego w pełnej wysokości groziłoby brakiem funduszy na zaspokajanie bieżących potrzeb rodziny. Nadto podkreślił, iż z uwagi na zły stan zdrowia jego oraz żony miesięcznie ponosi wysokie wydatki na leki i leczenie w kwocie około 500 zł.
Zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2008 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za ostatnie dwa lata kalendarzowe w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony (PIT-36 ewentualnie PIT- 37 ) za te lata, wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków (osobistych i firmowego) i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje we wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący wskazał, iż zamieszkuje w domu należącym do jego córki i partycypuje w połowie w kosztach jego utrzymania kwotą około 528 zł miesięcznie. Skarżący nadesłał także wyciągi z konta bankowego o nr [...] za okres od 31 grudnia 2007 roku do dnia 21 kwietnia 2008 roku nie określając w jakim banku się ono znajduje ani do kogo należy, a także wyciąg z rachunku firmowego skarżącego w Banku A SA za okres od 2 stycznia do 18 kwietnia 2008 roku zgodnie z którym suma uznań na rachunku zamyka się kwotą około 67.814 zł. zaś suma obciążeń wynosi około 76.822 zł. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący w roku 2007 uzyskał przychód w wysokości około 533.136 zł poniósł koszty w kwocie około 505.001 zł osiągając dochód 28.135 zł. W tym samym roku żona skarżącego ze stosunku pracy uzyskała dochód rzędu 76.205zł, zaś w 2006 roku dochód skarżącego wynosił 4.866 zł (przychód 142.267 zł, koszty 137.401 zł) zaś dochód żony zamknął się kwotą 67.431 zł. W pierwszym kwartale 2008 roku firma skarżącego zanotowała obroty w wysokości 67.613 zł przynosząc dochód 2.024 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie jest zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód miesięcznie zamyka się kwotą około 5.000 zł. Z nadesłanych przez skarżącego zeznań podatkowych wynika, że w roku 2007 osiągnął z żoną dochód około 100.000 zł, posiadanie znacznych środków finansowych potwierdzają także przepływy z nadesłanego wyciągu bankowego z rachunku firmowego skarżącego w banku A SA. Skarżący zamieszkuje w domu należącym do jego córki i ponosi połowę kosztów związanych z jego eksploatacją wysokości około 528 zł miesięcznie oraz koszty zakupu leków i leczenia skarżącego oraz jego żony w wysokości około 500 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że J. S. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy ponadto zauważyć, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą by stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe dochody, a ze zeznań podatkowych wynika, iż mimo problemów zdrowotnych, na które wskazuje w swoim wniosku działalność ta osiąga coraz większe rozmiary. Wysokość miesięcznego dochodu w rodzinie skarżącego oraz wielkość obrotów jego firmy w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie nie pozwalają na przyjęcie, iż skarżący obiektywnie nie posiada środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte należności sądowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
M.Ko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło