I SA/Łd 328/17

Dnia 6 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I,II,III i IV kwartał 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A.S. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 7 lutego 2017 roku A. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I,II,II i IV kwartał 2011 roku. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że wspólnie z żoną, która spodziewa się dziecka prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 2.000 zł netto oraz działalność prowadzona przez jego zonę z dochodem na poziomie 899 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 2.853 zł netto. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni ok. 150 m2 i wartości ok. 700.000 zł. Oszacowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania to kwota ok. 1.000 zł tytułem wydatków mieszkaniowych, 1.600 zł żywność i 2.266 zł spłata raty kredytu hipotecznego, inne wydatki 700 zł. Do wniosku skarżący dołączył wspólne zeznanie podatkowe za rok 2015 z którego wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął on przychody w wysokości 1.234.196 zł, poniósł koszty w wysokości 1.237.333 zł notując stratę w wysokości 3.137 zł, z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 61.111 zł. Żona wnioskodawcy z tytułu działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 13.990 zł poniosła koszty w kwocie 3.201 zł co dało jej dochód na poziomie 10.788 zł. , uzyskała tez dochód z innych źródeł w wysokości 1.758 zł. Wnioskodawca złożył także wyliczenie dochodu za okres styczeń- grudzień 2016 roku z prowadzonej działalności gospodarczej z którego wynika, że uzyskał przychód w wysokości 956.759 zł i dochód w wysokości 24.196 zł. Zarządzeniem z 13 marca 2017 roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego i jego żony w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące nadesłanie deklaracji VAT-7 za ostanie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za drugie półrocze 2016 roku oraz styczeń- luty 2017 roku (np.: kopia książki przychodów i rozchodów, bilans, rachunek zysków i strat itp.), w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym terminie wnioskodawca nadesłał podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres czerwiec- grudzień 2016 roku, potwierdzające wcześniej wskazany wynik finansowy, oraz za styczeń i luty 2017 roku z którego wynika, że działalność ta przyniosła mu przychód w wysokości 122.809 zł i w chwili obecnej jest ona dochodowa, dochód na koniec lutego oscylował w okolicy 12.000 zł. Z zapisów z księgi oraz deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczne przychody wnioskodawcy w okresie ostatnich 4 miesięcy wahały się w granicach od 64.338 zł do 101.176 zł, wydatki zaś wynosiły od 49.302 zł do 79.211 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych strony wynika także, że skarżący posiadał w dacie występowania z wnioskiem środki umożliwiające opłacenie wpisu od wniesionej skargi, okoliczność tę potwierdzają także sumy uznań na tych rachunkach bankowych w okresie 3 miesięcy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że A. S. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, oraz działalność prowadzona przez jego żonę i jej wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości 5.752 zł netto. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni ok. 150 m2 i wartości ok. 700.000 zł. Oszacowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania to kwota ok. 1.000 zł, 2.266 zł pochłaniają wydatki na spłatę raty kredytu hipotecznego. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2015 rok wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychody w wysokości 1.234.196 zł, poniósł koszty w wysokości 1.237.333 zł notując stratę w wysokości 3.137 zł, z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 61.111 zł. Żona wnioskodawcy z tytułu działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 13.990 zł poniosła koszty w kwocie 3.201 zł co dało jej dochód na poziomie 10.788 zł. , uzyskała tez dochód z innych źródeł w wysokości 1.758 zł. W 2016 roku działalność wnioskodawcy przyniosła dochód w wysokości 24.196 zł. Miesięczne przychody wnioskodawcy z tego tytułu o okresie ostatnich 4 miesięcy wahały się w granicach od 64.338 zł do 101.176 zł, wydatki zaś wynosiły od 49.302 zł do 79.211 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (573 zł) stosowanie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wielkość obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę przeczy jego twierdzeniom o braku środków umożliwiających poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej wskazuje na możliwość przeznaczenia część środków pieniężnych służących finansowaniu działalności gospodarczej na pokrycie kosztów obecnego procesu, fakt posiadania stosownych środków potwierdzają także nadesłane wyciągi z rachunków bankowych. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Odnosząc się do wskazywanych przez stronę wydatków, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez rodzinę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania (opłaty za mieszkanie oraz koszty wyżywienia). Z nadesłanych dokumentów wynika, iż co miesiąc skarżący ponosi wydatki przekraczające 2.0000 zł z tytułu spłaty kredytów których nie sposób zaliczyć do wydatków koniecznych osoby ubogiej. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.