I SA/Łd 33/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-06-08

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, która poniosła straty w wyniku pożaru i ma obciążenia kredytowe, należy się prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo poniesionych strat i obciążeń kredytowych, posiadanie środków na koncie bankowym oraz możliwość ich przeznaczenia na zakup prosiąt, a także kwota wpisu od skargi kasacyjnej, pozwoliły uznać, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy w tym zakresie, przy jednoczesnym przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący J.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi kasacyjnej po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, wynikającą z posiadania gospodarstwa rolnego, dochodów z niego i zasiłku rodzinnego, ale także z obciążeń kredytowych i strat poniesionych w wyniku pożaru. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 czerwca 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 27 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wobec treści wyroku skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E., 3-letnią córką J. oraz 1-rocznym synem D. Jednocześnie skarżący wskazał, że rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i zasiłku rodzinnego na dzieci, w łącznej kwocie 1.896 zł. Podniósł przy tym, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 300 m2, obory, chlewni, stodoły, garażu (zniszczonego w pożarze) oraz nieruchomości rolnej o pow. 22,99 ha, a ponadto ruchomości w postaci samochodu BUS i dwóch ciągników rolniczych. Wskazał także, iż posiadane przez niego na koncie bankowym środki w kwocie 900 zł, przeznaczone zostaną na zakup prosiąt, który ma nastąpić w połowie czerwca. W uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wskazał, że jego obecna sytuacja uniemożliwia mu poniesienia kosztów związanych z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 18 maja 2009 r. w wyniku pożaru spłonął bowiem w znacznej części posiadany przez niego garaż oraz zgromadzone w nim maszyny rolnicze, urządzenia i materiały eksploatacyjne do pojazdów rolniczych. Spaleniu uległ również zaparkowany w nim samochód BUS, a odszkodowanie z tytułu tej szkody nie pokryje wszystkich strat. Sam bowiem koszt przywrócenia energii elektrycznej do gospodarstwa wyniósł 5.000 zł. Dodatkowo skarżący podkreślił, że ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu na zakup ziemi z listopada 2008 r. (do spłaty kwota 66.500 zł) oraz kredytu klęskowego z grudnia 2008 r. (do spłaty kwota 10.150 zł). Ponadto we wniosku skarżący zawarł oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.) Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E., 3-letnią córką J. oraz 1-rocznym synem D. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 300 m2, obory, chlewni, stodoły, garażu (zniszczonego w pożarze) oraz nieruchomości rolnej o pow. 22,99 ha, a ponadto ruchomości w postaci samochodu BUS i dwóch ciągników rolniczych. Łączny zaś dochód rodziny wynosi 1.896 zł. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki związane ze spłatą kredytu na zakup ziemi z listopada 2008 r. (do spłaty kwota 66.500 zł) oraz kredytu klęskowego z grudnia 2008 r. (do spłaty kwota 10.150 zł). Odszkodowanie z tytułu szkód powstałych w związku z pożarem garażu skarżącego nie pozwala na pokrycie wszystkich strat, sam bowiem koszt przywrócenia energii elektrycznej do gospodarstwa wyniósł 5.000 zł. Niemniej jednak ze złożonego wniosku wynika także, iż skarżący zgromadził na rachunku bankowym środki w kwocie 900 zł, które, jak wskazuje, zamierza przeznaczyć na zakup prosiąt w połowie czerwca. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę tytuł i wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącego oraz fakt, iż wnioskodawca w wyniku pożaru doznał uszczerbku w posiadanym majątku, w tym choćby poprzez konieczność doprowadzenia energii elektrycznej do posiadanego gospodarstwa. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego, podana kwota środków zgromadzonych na rachunku bankowym, z uwzględnieniem celu jej wydatkowania, wobec kwoty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie (100 zł) - pozwala przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść wydatki związane z uiszczeniem kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od tej skargi. Tym samym uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, obejmującym zarówno ustanowienie adwokata, jak i zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło