I SA/Łd 330/14

Dnia 14 maja 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń-czerwiec, sierpień, październik i listopad 2007 roku i określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec i wrzesień 2007 roku oraz do zwrotu za wrzesień 2007 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – S. B.prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. S. B., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń-czerwiec, sierpień, październik i listopad 2007 roku i określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec i wrzesień 2007 roku oraz do zwrotu za wrzesień 2007 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 12.870 zł, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E.. Wskazał przy tym, że nie osiąga żadnego dochodu. Jego żona uzyskuje zaś dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.680 zł miesięcznie. Majątek rodziny stanowi nieruchomość rolna o pow. 12,20 ha. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że posiadane zasoby majątkowe nie pozwalają mu na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jego żonę rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 4 miesięcy, sprecyzowanie kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z ich udokumentowaniem, wyjaśnienie przyczyny braku zatrudnienia i osiągania dochodu przez skarżącego oraz wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 29 kwietnia 2014 roku wyjaśnił, że skarżący nie posiada żadnego rachunku bankowego, małżonkowie nie posiadają przy tym żadnych lokat. Rachunek bankowy żony skarżącego został zajęty przez urząd skarbowy. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego dodał, że z tytułu umowy najmu lokalu mieszkalnego małżonkowie ponoszą miesięczne opłaty w wysokości 984 zł (czynsz wraz z opłatami eksploatacyjnymi). Skarżący pełni funkcję prezesa spółki A S.A. w upadłości likwidacyjnej. Za pełnienie tej funkcji nie pobiera wynagrodzenia i w chwili obecnej poszukuje pracy. Do pisma pełnomocnik załączył umowę najmu lokalu mieszkalnego i wyciąg z rachunku bankowego żony skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną E.. Skarżący pełni funkcję prezesa spółki A S.A. w upadłości likwidacyjnej, za której pełnienie nie pobiera wynagrodzenia i w chwili obecnej, jak podaje, poszukuje pracy. Jego żona uzyskuje zaś dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.680 zł miesięcznie. Majątek rodziny stanowi nieruchomość rolna o pow. 12,20 ha. Małżonkowie zamieszkują w wynajętym lokalu mieszkalnym, z tytułu umowy najmu ponoszą miesięczne opłaty w wysokości 984 zł. Nie posiadają przy tym żadnych lokat bankowych. Skarżący nie posiada także rachunku bankowego, zaś rachunek jego żony stanowi przedmiot zajęcia. Przy czym saldo końcowe tego rachunku na dzień 31 marca 2014 roku opiewało na kwotę 119,63 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącego świadczy wprawdzie o występującym obecnie braku zdolności płatniczych, aczkolwiek z oświadczeń skarżącego wynika, że aktualnie poszukuje pracy. Okoliczność ta nie pozwala zatem na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego, nie ulega bowiem wątpliwości, że znalezienie zatrudnienia przez skarżącego, w tym zwłaszcza fakt osiągania wynagrodzenia z umowy o pracę, istotnie wpłynie na poprawę dotychczasowej sytuacji majątkowej rodziny. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. mko