I SA/Łd 333/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-06-19
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca posiada oszczędności w wysokości zbliżonej do wpisu od skargi, osiąga dochody z pracy i alimentów, a także wykazała niespójności w oświadczeniach dotyczących gospodarstwa domowego i wysokości wydatków, co podważa jej twierdzenie o niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług. W ramach skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu. Do wniosku załączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zeznanie PIT-37 oraz inne dokumenty finansowe. Skarżąca oświadczyła, że jest samotną matką czwórki dzieci, ponosi wysokie wydatki na ich utrzymanie i leczenie, a jej dochody są niskie. Referendarz sądowy wezwał ją do złożenia wniosku na formularzu PPF, co też uczyniła. Po analizie wniosku i załączonych dokumentów, referendarz odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od maja do lipca 2012 roku oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych za okres od stycznia do kwietnia oraz od sierpnia do grudnia 2012 roku i za styczeń i luty 2013 roku a także o obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług wynikającego z faktur wystawionych w styczniu i kwietniu 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
M. B., reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...]r. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. oraz styczeń i luty 2013 r. W skardze strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
Do skargi załączono oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, stanowiące załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2014 r., poz. 366) wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z [...] stycznia 2014 r. orzekającym o rozwodzie skarżącej, zeznaniem o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2016 (PIT-37).
W dniu 21 maja 2018 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej wraz załącznikami, w tym m.in. zestawieniem wydatków miesięcznych oraz rachunkami i fakturami. Strona oświadczyła, że jest samotną matką utrzymującą czwórkę dzieci. Jej łączne wydatki na dzieci wynoszą około 13.000 zł. Wnioskodawczyni mieszka w mieszkaniu należącym do jej matki i co miesiąc zwraca matce część kosztów w wysokości 800 zł.
Mając na uwadze, że obowiązujące przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymagają by wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na stosownym formularzu, zarządzeniem referendarza sądowego z 24 maja 2018 r. skarżąca została wezwana do złożenia wniosku na formularzu PPF.
We wniosku złożonym na formularzu PPF skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczając, że ma niskie dochody, a bardzo duże wydatki zwłaszcza na czwórkę dzieci z których dwoje jest przewlekle chorych i leczą się prywatnie. Skarżąca oświadczyła, że finansowo wspiera ją matka.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z czwórką dzieci, nie posiada żadnych nieruchomości. Posiada oszczędności w wysokości 5.000 zł i samochód Renault Escape z roku 2010 o wartości 18.000 zł. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.604 zł oraz alimentów zasądzonych na troje dzieci w wysokości 1.394 zł na każde z dzieci.
W rubryce "Zobowiązania i stałe wydatki" skarżąca wymieniła: dzieci -12.120 zł i siebie – 3.560 zł. Oświadczyła, że jej łączne wydatki wynoszą 15.680 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.).
W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie referendarz przyjął, że skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ takie żądanie zostało sformułowane w uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF.
Oznacza to, że skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Po analizie informacji zawartych we wniosku oraz złożonych do akt dokumentów referendarz doszedł do wniosku, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim skarżąca posiada oszczędności w wysokości 5.000 zł, tj. w wysokości zbliżonej do wpisu od skargi - 4.918 zł. Zatem uiszczenie wpisu od skargi nie będzie wymagało od skarżącej poczynienia żadnych oszczędności w bieżących wydatkach.
Po drugie, skarżąca osiąga dochody z umowy o pracę oraz alimenty na rzecz trójki dzieci w łącznej wysokości 5.100 zł miesięcznie (taka wysokości alimentów wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z [...] stycznia 2014 r. (karta 38 akt sprawy).
O odmowie przyznania prawa pomocy zadecydował również fakt, iż zawarte we wniosku oświadczenie skarżącej w zakresie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jest sprzeczne z fotokopią oświadczenia matki skarżącej (karta 60 akt sprawy) z którego wynika, że skarżąca wraz z dziećmi mieszka razem z matką wnioskodawczyni. Oznacza to, że skarżąca nie wymieniła matki jako domownika, pomimo że mieszka w lokalu, który należy do matki. Nie wykazała również dochodów matki mimo, że taki obowiązek wynika z treści formularza PPF.
W ocenie referendarza za niespójne należy uznać oświadczenie matki skarżącej i samej skarżącej, iż skarżąca przekazuje matce 800 zł miesięcznie tytułem zwrotu za wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, a równocześnie matka wspiera skarżącą finansowo (uzasadnienie wniosku złożonego na druku PPF oraz oświadczenie podsumowujące wydatki – karta 59 akt).
Wątpliwości budzi również wysokość wydatków skarżącej na dzieci, które wynoszą według oświadczenia 12.120 zł oraz wysokość wydatków samej skarżącej -3.560 zł (łącznie 15.680 zł). Porównanie wysokości wydatków z dochodami skarżącej (alimenty 5.100 zł i wynagrodzenie – 1.604 zł) rodzi pytanie skąd skarżąca czerpie środki na ich pokrycie. Z oświadczenia skarżącej wynika, że wydaje dwukrotnie więcej niż wynoszą jej dochody. Powyższa rozbieżność świadczy o tym, że dochody skarżącej są znacznie wyższe niż ujawnione we wniosku albo wydatki skarżącej nie są tak wysokie jak wykazano we wniosku.
Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, referendarz ocenił, że na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił nie uwzględnić wniosku.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło