I SA/Łd 335/07

PostanowienieWSA w Łodzi2008-03-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego lub ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale wykazał niemożność poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego nie uzasadniała zmiany stanowiska zajętego w poprzednich postanowieniach odmawiających zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą umorzenia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia z obowiązku składania deklaracji VAT-7. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były oddalane. Skarżący przedstawił dane o swoim dochodzie, oszczędnościach i wydatkach. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy: Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia z obowiązku składania deklaracji VAT-7 p o s t a n a w i a: 1. przyznać Z. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia z obowiązku składania deklaracji VAT-7. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący wspólnie z żoną i córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód zamyka się kwotą 2.220 zł brutto miesięcznie, posiada również oszczędności w kwocie 20.000 zł. Powyższe nie pozwala na przyjęcie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie Z. K. na postanowienie z dnia 15 czerwca 2007 roku o odmowie przyznania prawa pomocy. W dniu 7 grudnia 2007 roku skarżący uiścił wpis sądowy w przedmiotowej sprawie. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. Królikowskiego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie zwolnienia z obowiązku składania deklaracji VAT-7. W dniu 13 lutego 2008 roku do sądu wpłynął pochodzący od skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 lutego 2008 roku do sądu wpłynął kolejny wniosek Z. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego ewentualnie doradcy podatkowego. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Z. K. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.260 zł brutto z tytułu pobieranej przez niego emerytury oraz pracy dodatkowej. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38 m 2, w którym zamieszkuje, nadto posiada oszczędności w kwocie około 10.000 zł w funduszach inwestycyjnych, nie posiada innego majątku. Zarządzeniami z dnia 25 i 29 lutego 2008 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za lata 2005 i 2006 w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony (PIT-36 ewentualnie PIT- 37 ) za lata 2006 i 2005, udokumentowania wysokości oszczędności, na które wskazuje w swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie, na które wskazuje we wniosku w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż nie posiada deklaracji podatkowych bowiem z podatku rozlicza go Zakład Ubezpieczeń Społecznych jego żona zaś nie uzyskuje dochodów i nie składa zeznań podatkowych, nadesłała tez potwierdzenie nabycia akcji w PKO TFI S.A. na kwotę 10.800 zł. Nadto oświadczył, iż jego wydatki eksploatacyjne zamykają się kwotą rzędu 650 zł miesięcznie zaś na leki leczenie i rehabilitację wydaja z żoną od 400 do 650 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego ewentualnie doradcy podatkowego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. K. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.260 zł brutto. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38 m2, w którym zamieszkuje, nadto posiada oszczędności w kwocie około 10.800 zł w funduszach inwestycyjnych, nie posiada innego majątku. Miesięczne koszty eksploatacyjne skarżącego zamykają się kwotą 650 zł zaś od 400 do 650 zł skarżący wydaje na leki leczenie i rehabilitację. Uwzględniając fakt, iż skarżący dysponuje stałym dochodem miesięcznym oraz biorąc pod uwagę stan jego oszczędności i wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, stosownie do treści art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że Z. K. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym mając na uwadze, iż obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wysokość dochodów w rodzinie skarżącego pozwala przyjąć, iż jest wstanie ponieść wydatki związane z uiszczeniem kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy, iż obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżącego w tym postępowaniu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 listopada 2007 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. K. na postanowienie z dnia 15 czerwca 2007 roku o odmowie przyznania prawa pomocy, a aktualna sytuacja majątkowa skarżącego będąca przedmiotem oceny nie uległa zmianie w sposób uzasadniający zmianę stanowiska zajętego w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2007 roku i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Całokształt sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego przemawia zaś za przyjęciem, iż nie jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie i dlatego uwzględnieniu podlega jego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.Ko.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło