I SA/Łd 336/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-05-10

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada znaczne dochody i majątek, a także ustanowił pełnomocnika z wyboru, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie, gdy skarżący wraz z małżonką osiągają znaczne dochody, posiadają znaczący majątek (nieruchomości, pojazdy), a także ustanowili już pełnomocnika z wyboru. Taka sytuacja majątkowa nie uzasadnia twierdzenia o niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, a ustanowienie pełnomocnika z wyboru wyklucza możliwość ustanowienia go z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący E. N. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Do wniosku dołączono oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że skarżący wraz z żoną i dzieckiem osiągają znaczne dochody, posiadają nieruchomości i pojazdy, a także mają znaczące zobowiązania kredytowe. Skarżący był już reprezentowany przez ustanowionego z wyboru doradcę podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 maja 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [....] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – E. N. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. E. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 16 kwietnia 2012 r. poinformował, że skarżący zdecydował się wnioskować o przyznanie prawa pomocy. Do pisma załączono złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego oraz pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego doradcy podatkowemu – P. W.. W zawartym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał w szczególności, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i 16-miesięcznym synem. Uzyskuje miesięczny dochód z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 3.829 zł brutto oraz z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 9.488 zł. Jego żona natomiast z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w wysokości 1.200 zł brutto miesięcznie. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci dwóch mieszkań o pow. 105 m2 i 126 m2, a także nieruchomość rolna o pow. 9.98 ha. Ponadto w skład majątku wchodzą pojazdy: Mercedes Benz 2007 r., dwa ciągniki rolnicze oraz dwa opryskiwacze sadownicze. Skarżący oświadczył przy tym, że posiada zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego w wysokości 410.000 zł (miesięczna rata – 4.000 zł), kredytu hipotecznego w wysokości 370.000 zł (miesięczna rata – 2.000 zł) oraz kredytu obrotowego w wysokości 150.000 zł (miesięczna rata to kwota 1.000 zł). Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest bardzo zadłużony w bankach. Po opłaceniu rat kredytowych wskazanych we wniosku i kosztów, pozostała kwota dochodów netto nie daje mu możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych oraz korzystania z pomocy pełnomocnika procesowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto wykazanie, iż nie pozostaje ona w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym bądź doradcą podatkowym. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i 16-miesięcznym synem. Łączny miesięczny dochód małżonków zamyka się kwotą 14.517 zł brutto. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci dwóch mieszkań o pow. 105 m2 i 126 m2, a także nieruchomość rolna o pow. 9.98 ha, ponadto ruchomości w postaci: samochodu marki Mercedes Benz (rocznik 2007), dwóch ciągników rolniczych i dwóch opryskiwaczy sadowniczych. Skarżący posiada zobowiązania wynikające z dwóch kredytów hipotecznych na kwotę 780.000 zł oraz kredytu obrotowego w wysokości 150.000 zł. Łączna kwota miesięcznych rat z tytułu spłaty tych kredytów wynosi 7.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także fakt, iż zgodnie z przedłożonym do akt sprawy pełnomocnictwem wnioskodawca jest w niniejszej sprawie reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W ocenie Referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a ponadto, udzielając pełnomocnictwa doradcy podatkowemu z wyboru do reprezentowania go w tej sprawie, jednoznacznie dowiódł, że pozostaje z nim w stosunku prawnym, wykluczającym możliwość ustanowienia pełnomocnika z urzędu. U podstaw powyższej oceny sytuacji majątkowej skarżącego legł przede fakt, że skarżący wraz z małżonką osiągają znaczne dochody w łącznej kwocie 14.517 zł brutto, a ponadto są właścicielami znacznego majątku w postaci 3 nieruchomości, w tym dwóch mieszkań o pow. 105 m2 i 126 m2, a także ruchomości w postaci 5 pojazdów wskazanych we wniosku. Jednocześnie w ocenie Referendarza sądowego wykazane kwoty kredytów w żadnej mierze nie potwierdziły zasadności wniosku skarżącego. Uzyskanie bowiem trzech kredytów na łączną kwotę 930.000 zł jest niewątpliwie okolicznością świadczącą o znacznych zdolnościach płatniczych skarżącego i co najmniej dobrej sytuacji majątkowej rodziny. Zdolności te, nawet przy uwzględnieniu konieczności spłat rat kredytowych, z pewnością umożliwiają skarżącemu poniesienie kosztów w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że wpis od skargi zamyka się kwotą jedynie 500 zł. Ponadto podkreślić należy, iż ustanawiając doradcę podatkowego swoim pełnomocnikiem z wyboru, skarżący potwierdził także, iż jest w stanie ponieść koszty związane z jego udziałem w postępowaniu zainicjowanym skargą wniesioną w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło