I SA/Łd 338/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Zirk-Sadowski, Sędziowie NSA J. Brolik (spr.), P. Chmielecki, Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi D.D. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obciążenia strony kosztami opinii biegłych 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 730 (siedemset trzydzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 03 października 2000r., pomiędzy panią A.P. (sprzedająca) a panem D.D. (nabywcą), zawarta została umowa sprzedaży nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, składającej się z działki zabudowanej motelem i stacją benzynową oraz dwóch działek niezabudowanych. W umowie sprzedaży wartość nieruchomości określona została przez strony na kwotę 100.000 zł. Wzywając, na podstawie art.10 ust.2 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4 poz.23 z późn. zm.), strony umowy do podwyższenia wartości ww. nieruchomości - Pierwszy Urząd Skarbowy Ł. określił jej wartość rynkową na kwotę 2.450.000 zł. Wartość ta określona została przez Urząd na podstawie protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z o.o. A z dnia 17 października 2000r., zgodnie z którym pan D. wnosi ww. nieruchomość do Spółki. Na proponowaną przez Urząd wartość pan D. nie wyraził zgody. Powołani przez Urząd biegli rzeczoznawcy ustalili wartość ww. nieruchomości na kwotę 1.364.000 zł. Opierając się na innych dowodach zebranych w sprawie, Pierwszy Urząd Skarbowy Ł., w decyzji z dnia [...], uznał, że wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości wynosi 2.450.000 zł. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, Izba Skarbowa w Ł. stwierdziła, że - zgodnie z art. 10 ust.3 ww. ustawy o opłacie skarbowej - wartość nieruchomości winna być określona przez organy podatkowe z uwzględnieniem opinii biegłych. Uznając jednak, że wycena nieruchomości dokonana na zlecenie Urzędu jest nierzetelna - Izba powołała w postępowaniu odwoławczym biegłych rzeczoznawców spoza województwa [...]. Wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości biegli ci określili na kwotę 2.618.700 zł. Uwzględniając tę opinię biegłych oraz zapis art. 234 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy ww. decyzję Urzędu, uznając wynikającą z niej wartość nieruchomości za zgodną z rynkową. Jednocześnie - biorąc pod uwagę, że ww. wartość przekroczyła o 33% kwotę podaną przez strony - Izba obciążyła strony ww. umowy sprzedaży kosztami wyceny w kwocie 10.980 zł (postanowienie z dnia [...] Nr [...]). W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucał naruszenie art. 217 §1 Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust.3 i art.4 ust.2 pkt l ww. ustawy o opłacie skarbowej. Uznając zarzuty za bezpodstawne, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy swoje postanowienie z [...]. Na ostateczne postanowienie Izby Skarbowej skargę do sądu administracyjnego wniosła strona zarzucając naruszenie art. 217 §1, 121 i 127 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 ust.2 pkt l i art. l0 ust.3 ustawy o opłacie skarbowej. Zdaniem Izby Skarbowej. W sentencji zaskarżonego postanowienia Izba Skarbowa w powołała ustawę z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej. Kwestię ociążania stron umowy sprzedaży kosztami opinii biegłych określa art. l O ust.3 tej ustawy, omawiany szczegółowo w uzasadnieniu tego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...]. Nie można więc uznać, że w przedmiotowej sprawie nie wskazano podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia [...]. Oba postanowienia skierowane zostały również do pani A.P., a z ich uzasadnień wynika, że kosztami biegłych obciążono solidarnie strony umowy z dnia 03 października 2000r. Zgodnie z zapisem art. 10 ust.3 ww. ustawy, organy podatkowe winny określić sporną wartość z uwzględnieniem opinii biegłych. Opinia ta jest jednym z dowodów w sprawie i winna być oceniana łącznie z całym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Izba Skarbowa w Ł. mogła więc nie uznać jako dowodu w sprawie opinii sporządzonej w trakcie postępowania prowadzonego przez Pierwszy Urząd Skarbowy Ł. Z opinii sporządzonej w trakcie postępowania odwoławczego wynika, że wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości w dniu 03 października 2000r. biegli określili na kwotę 2.618.700 zł. Jedyną wartością tej nieruchomości jaką określiły obie strony czynności (odpowiedzialne solidarnie za uiszczenie opłaty skarbowej) jest kwota 100.000 zł, wynikająca z ww. umowy sprzedaży. Do tej kwoty odnosiła się Izba orzekając w sprawie obciążenia stron umowy kosztami biegłych. Koszty sporządzenia opinii biegłych są ściśle związane z postępowaniem w sprawie określenia podstawy obliczenia opłaty skarbowej od umowy sprzedaży. Postanowienia w sprawie obciążenia stron tymi kosztami winny być więc wydawane jednocześnie z decyzją w sprawie tej opłaty. Taki tryb postępowania wskazywał jednoznacznie zapis art. 269 § Ordynacji podatkowej, obowiązujący w dniu wydania przez Izbę postanowienia z dnia [...]. Art. 13 § 1 pkt 2 lit. c Ordynacji podatkowej wskazuje Izbę Skarbową jako organ odwoławczy od tej decyzji (postanowień) wydanych przez Izbę w pierwszej instancji. Organem podatkowym jest tu Izba Skarbowa, a nie osoba podpisująca daną decyzję lub postanowienie. Nie ma więc podstaw do uznania, że Izba Skarbowa w Ł. naruszyła zasadę dwuinstancyjności postępowania z powodu podpisania postanowień wydanych przez tę Izbę w pierwszej oraz w drugiej instancji przez Wicedyrektora Izby – Panią J.C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 10 ust. 3 in fine ustawy z dnia 31.I.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) – w razie (...) podania (przez stronę) wartości (przedmiotu czynności cywilno-prawnej) nie odpowiadającej wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej ustalenia z uwzględnieniem opinii biegłych; jeżeli wartość ustalona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez stronę czynności (cywilno-prawnej), koszty opinii biegłych ponoszą solidarnie strony (tej) czynności. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić i zważyć należy, że wyrokiem z dnia 7.IV.2004 r. wydanym w sprawie I S.A./Łd 126/03 Sąd uchylił decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję w której ustalono (sporną) wartość rynkową czynności cywilnoprawnej przekraczającą o 33% wartość podaną przez stronę (tej) czynności. Wymieniona w powołanym art. 10 ust. 3 i w sprawie niniejszej wartość rynkowa czynności cywilnoprawnej – w myśl wyroku w sprawie I S.A./Łd 126/03 – będzie więc przedmiotem ponowionego postępowania i rozstrzygnięć administracyjnych, których treści i wyników Sąd obecnie nie może merytorycznie antycypować. Od prawnej przyszłości – zakończenia postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej (na podstawie ustalonej, rozważonej i uzasadnianej ponownie wartości rynkowej czynności cywilnoprawnej) zależy więc możliwość prawidłowego zastosowania art. 10 ust. 3 in fine ustawy o opłacie skarbowej, które to zastosowanie prawa wobec treści wyroku w sprawie I S.A./Łd 126/03 obiektywnie rzecz biorąc niniejszym jest przedwczesne – a więc niedostatecznie uzasadnione. Z tych powodów, powołując się przy tym na znane stronom rozstrzygnięcie i uzasadnienie wyroku w sprawie I S.A./Łd 126/03, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.