I SA/Łd 338/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności sprzeciwu postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną [...] 2021 r., pod poz. [...]. Pismem z 2 grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., działając w oparciu o art. 18c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), zawiadomił M. W. o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2003 r., w łącznej kwocie 94.349,70 zł. W odpowiedzi na to zawiadomienie pełnomocnik strony wniósł sprzeciw. Zdaniem pełnomocnika brak jest obecnie podstaw do ujawnienia należności strony we wspomnianym Rejestrze, ponieważ doszło do przedawnienia prawa dochodzenia zobowiązań za styczeń i luty 2003 r., a ponadto toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie dotyczące wysokości zobowiązania za marzec 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] r., na podstawie między innymi art. 18d § 1 oraz art. 18i u.p.e.a., orzekł o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu. W uzasadnieniu Naczelnik wskazał między innymi na treść art. 18i § 7 u.p.e.a. i wyjaśnił, że kwestie wysokości czy wymagalności zobowiązania mogą być kwestionowane przez zobowiązanego w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym. Jeżeli w takim postępowaniu służą stronie środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W pierwszej kolejności należy bowiem rozpatrzyć środki zaskarżenia. Jednocześnie organ poinformował, że na podstawie art. 18d § 2 u.p.e.a., objęte zawiadomieniem dane dotyczące zobowiązania za marzec 2003 r., nie będą wprowadzone do Rejestru do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o kosztach postępowania. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów wymienionych w jego podstawie. W podstawie postanowienia nie wymieniono również szczegółowo żadnej jednostki redakcyjnej art. 18i u.p.e.a. Niezrozumiałe jest również dla strony skarżącej, że od postanowienia Naczelnika nie przysługiwało zażalenia do organu drugiej instancji, tylko skarga do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca ponownie powołała się na kwestie dotyczące przedawnienia zobowiązań, nieprawidłowej kwoty odsetek za zwłokę oraz wyszczególnienia w zawiadomieniu zaległości podatkowej za marzec 2003 r., pomimo uchylenia decyzji przez sąd pierwszej instancji. Skarżąca podniosła również, że wspomniane wyżej zawiadomienie zostało skierowane bezpośrednio do niej, nie zaś do jej pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Skarga podlega odrzuceniu na podstawie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a. W myśl powołanej regulacji, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie podatnik wystąpił ze skargą na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] 2021 r., o niedopuszczalności sprzeciwu na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności M. W., wynikających z ostatecznych decyzji określających jej zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2003 r. Przepisy regulujące zasady i sposób prowadzenia Rejestru Należności Publicznoprawnych zawarte są w Dziale I Rozdziale 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 18b § 1 pkt 2 u.p.e.a. w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają między innymi z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne. Przed wprowadzeniem danych do rejestru, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze (art. 18c § 1 u.p.e.a.). Od dnia doręczenia ww. zawiadomienia, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu (art. 18i § 1 pkt 1 i § 3 u.p.e.a.). Prawo to przysługuje wyłącznie, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie (art. 18i § 5 u.p.e.a.). Sprzeciw wnosi się do wierzyciela (art. 18i § 2 u.p.e.a.). Na postanowienie wierzyciela o odmowie uwzględnienia sprzeciwu przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem wierzyciela, który wydał zaskarżone postanowienie (art. 18i § 13 u.p.e.a.). Od postanowienia w przedmiocie rozpoznania zażalenia, o którym mowa w § 13, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 18i § 14 u.p.e.a.). Istotne ograniczenie w prawie wniesienia sprzeciwu zawiera art. 18i § 7 u.p.e.a. W myśl tego unormowania jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu. Unormowanie to uniemożliwia powtórne kwestionowanie okoliczności, które były już wcześniej przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu co do meritum. Od postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje środka zaskarżenia. Żaden przepis tej ustawy nie poddaje również takiego postanowienia pod kontrolę sądu administracyjnego. Skoro od ww. postanowienia nie przysługuje zażalenie, również cytowany wyżej art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy prawnej wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Źródłem kognicji sądu administracyjnego nie może być także art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ kwestia zaskarżalności postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym jest wyczerpująco uregulowana w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Oznacza to, że postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności sprzeciwu na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności zobowiązanego, nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie należy do tego rodzaju spraw. Okoliczności, na których zobowiązana opierała swój sprzeciw były już analizowane przez organy podatkowe i sądy administracyjne. Kwestie związane z przedawnieniem zobowiązań strony były badane przez sądy administracyjne rozpatrujące skargi na decyzje w przedmiocie wymiaru zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2003 r. W zakresie zobowiązania za styczeń 2003 r. skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 listopada 2014 r., I SA/Łd 385/14. Podatniczka złożyła wprawdzie skargę kasacyjną od tego wyroku, jednak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 sierpnia 2016 r., I FSK 307/15, umorzył postępowanie kasacyjne. W odniesieniu do zobowiązania za luty 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 23 kwietnia 2014 r., I SA/Łd 1525/13 oddalił skargę, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku — wyrok NSA z 26 marca 2016 r. I FSK 1486/14. W zakresie zobowiązania za marzec 2003 r. w chwili obecnej toczy się jeszcze postępowanie wszczęte skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 października 2014 r., I SA/Łd 441/14. Z kolei kwestia sposobu naliczania odsetek od dochodzonych zobowiązań była kontrolowana przez sądy administracyjne w związku ze skargą na postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 września 2017 r., II FSK 2187/15, ostatecznie uchylił wyrok sądu pierwszej instancji oraz zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W ocenie sądu to w tych, wymienionych wyżej postępowaniach, zobowiązana mogła bronić swoich praw. Kwestionowanie ostatecznych rozstrzygnięć podatkowych na etapie ujawnienia ich w publicznym rejestrze, sprowadzałoby się w istocie do ponownego badania kwestii badanych już wcześniej i rozstrzygniętych przez powołane do tego organy i sądy, w ramach stworzonych do tego procedur. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę. P.C.