I SA/Łd 34/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-05-09

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że jej sytuacja finansowa (niski dochód, znaczne koszty utrzymania, strata z działalności gospodarczej, obciążenia majątkowe) uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., takie wykazanie uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie, w której jego skarga na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego została odrzucona. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji rodzinnej (żona, troje dzieci), dochodów (strata z działalności gospodarczej, dochody z gospodarstwa rolnego, wynagrodzenie żony), majątku (dom, grunty rolne, samochody) oraz kosztów utrzymania. Wskazał, że nie posiada majątku, który mógłby zbyć na pokrycie kosztów procesu, a posiadany majątek jest obciążony kredytami i prawami pierwokupu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 maja 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie: dokonania wpisu do rejestru zastawów skarbowych p o s t a n a w i a: przyznać M.K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z 14 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. K. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. polegającą na dokonaniu wpisu do rejestru zastawów skarbowych. W dniu 5 maja 2014 roku do sądu wpłynął formularz PPF z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz informacji znanych z urzędu na podstawie akt spraw o sygn. I SA/Łd 878/13 i III SA/Łd 998/13 wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną i trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której za rok 2013 wnioskodawca odnotował stratę w wysokości 38.956 zł, dochody z gospodarstwa rolnego w kwocie 324,72 zł miesięcznie, oraz dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w ramach umowy o zastępstwo żony skarżącego w wysokości 2.482 zł brutto. Majątek rodziny stanowią dom o pow. 113 m2, w którym wnioskodawca zamieszkuje wraz z rodziną, nieruchomość rolna o pow. 5,7657 ha oraz inna nieruchomość o pow. 0,17 ha, a także 2 samochody marki: Skoda Fabia (rok produkcji 2004) oraz Skoda Octavia (2012 rok). Średni dochód miesięczny na jednego członka w rodzinie skarżącego za 2013 rok wyniósł 364 zł. Z dokumentów załączonych do akt sprawy o sygn. III SA/Łd 998/13, wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu skarżącego to kwota rzędu 300 zł, energia elektryczna – 270 zł, podatek – 21 zł, do tego w sezonie grzewczym dochodzą koszty opału w wysokości 440 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że nie posiada majątku, który mógłby zbyć w celu pokrycia kosztów procesu. Dom, który jest miejscem zamieszkania rodziny, jest obciążony kredytem hipotecznym w PKO BP. Natomiast grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, obciążone są prawem pierwokupu na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych. Skarżący wskazał przy tym, że dwa samochody, które posiadają, umożliwiają jego żonie dojazd do pracy (66 km w jedną stronę) oraz prowadzenie gospodarstwa i działalności gospodarczej. Jeden z samochodów jest bardzo wysłużony, drugi natomiast jest obciążony kredytem i został zakupiony w związku z realizacją umowy z firmą budowlaną w związku ze zleceniem, które zostało wykonane, ale do dziś nieopłacone. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. wskazał, że wspólnie z żoną i trojgiem dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której jednak za rok 2013 odnotował stratę w wysokości 38.956 zł, dochody z gospodarstwa rolnego, oraz wynagrodzenia za pracę jego żony w łącznej wysokości ok. 2.000 zł netto. Majątek rodziny stanowią dom o pow. 113 m2, w którym wnioskodawca zamieszkuje wraz z rodziną, nieruchomość rolna o pow. 5,7657 ha oraz inna nieruchomość o pow. 0,17 ha, a także 2 samochody marki: Skoda Fabia (rok produkcji 2004) oraz Skoda Octavia (2012 rok). Miesięczne koszty utrzymania domu skarżącego to kwota rzędu 300 zł, energia elektryczna – 270 zł, podatek – 21 zł, do tego w sezonie grzewczym dochodzą koszty opału w wysokości 440 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego w celu zachowania jego prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wobec sformułowania przez skarżącego żądania ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata i radcy prawnego, wskazać należy, że w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie prawa pomocy możliwe jest ustanowienie tylko jednego pełnomocnika z urzędu dla wnioskodawcy. Wobec powyższego, z uwagi na ekonomikę procesową, oraz ze względu na tożsamość pomocy prawnej udzielanej przez adwokatów i radców prawnych w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych za zasadne uznano ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło